Dự án điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam nhận loạt yêu cầu mới

Ngày 24/8, ông Trịnh Minh Hoàng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, chủ trì cuộc họp nghe báo cáo về tình hình triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng Dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 tại xã Phước Dinh.

Theo rà soát mới nhất, toàn dự án có 783 trường hợp với diện tích khoảng 515ha bị ảnh hưởng. Đến ngày 23/8, địa phương đã xác nhận nguồn gốc đất đối với 293 trường hợp; lập và niêm yết phương án bồi thường cho 293 trường hợp, với diện tích 283,5ha, tương đương khoảng 55% diện tích dự án.

Phương án bồi thường đã được phê duyệt đối với 291 trường hợp, diện tích 275,9ha, tương đương khoảng 53,6%. Đến nay, địa phương đã chi trả cho 84 trường hợp với diện tích 142,6ha, tương đương khoảng 27,7% diện tích dự án. Diện tích đất đã thu hồi, quản lý đạt 156,1ha, tương đương 30,3%.

Tổng kinh phí đã giải ngân khoảng 747 tỷ đồng, đạt 44,6%. Công tác di dời mồ mả đã hoàn thành.

Sau khi UBND tỉnh và Tổ công tác đặc biệt tăng cường chỉ đạo, trực tiếp hỗ trợ địa phương, tiến độ triển khai đã có chuyển biến. Riêng trong tuần qua, có thêm 7 trường hợp với diện tích 11,1ha được phê duyệt phương án, trong khi 3 trường hợp với diện tích 4ha đã được chi trả, với số tiền khoảng 20,9 tỷ đồng.

Tuy nhiên, khối lượng công việc còn lại vẫn lớn. Trong đó, 98 trường hợp với diện tích 33,62ha đang chờ hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ đặc thù. Địa phương đang rà soát đối tượng, diện tích và dự kiến kinh phí, đồng thời chuẩn bị hồ sơ, phương án để triển khai ngay sau khi cơ chế được ban hành.

Kết luận cuộc họp, ông Trịnh Minh Hoàng yêu cầu các sở, ngành, đơn vị và địa phương tập trung cao độ cho công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng dự án.

UBND xã Phước Dinh được yêu cầu khẩn trương rà soát, thống nhất số liệu, phân loại toàn bộ hồ sơ còn lại, đồng thời xác định rõ người phụ trách và thời hạn xử lý. Đối với các hồ sơ đủ điều kiện, địa phương phải thực hiện phê duyệt, chi trả và thu hồi đất theo hình thức cuốn chiếu, không chờ hoàn thành đồng loạt các trường hợp khác.

Ông Trịnh Minh Hoàng cũng yêu cầu các sở, ngành tiếp tục phối hợp, hỗ trợ địa phương xử lý những hồ sơ phức tạp; đồng thời chuẩn bị đầy đủ hồ sơ đối với các trường hợp đang chờ cơ chế, chính sách đặc thù để có thể triển khai ngay khi được ban hành.

Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng tỉnh được giao tập trung triển khai đồng bộ khu tái định cư, tổ chức thi công ngay trên phần diện tích đã được bàn giao.

Mục tiêu được đặt ra là hoàn thành 100% công tác giải phóng mặt bằng Dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 trước ngày 15/10/2026.

Ở diễn biến liên quan, ngày 24/8, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua nghị quyết về việc tách Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập. Nghị quyết nhận được 476/481 đại biểu tán thành, tương đương 95,2%.

Theo đó, dự án tổng thể ban đầu được chia thành 3 dự án, gồm Dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phục vụ các nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận; Dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 2.

Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận là dự án điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam, gồm Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 2. Mỗi nhà máy có công suất dự kiến từ 2.000-3.200 MW, với kế hoạch đưa vào vận hành trong giai đoạn 2031-2035.

Dự án từng được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư vào năm 2009, với tổng công suất khoảng 4.000 MW trên diện tích 1.642ha. Tuy nhiên, đến năm 2016, Quốc hội quyết định tạm dừng triển khai nhằm cân đối nguồn lực đầu tư trong bối cảnh kinh tế vĩ mô còn nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, những lo ngại về an toàn hạt nhân sau sự cố Fukushima tại Nhật Bản cũng là một trong những yếu tố được đặt ra.

Sau gần một thập kỷ tạm dừng, ngày 25/11/2024, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII thống nhất chủ trương tái khởi động Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận, đồng thời tiếp tục nghiên cứu phát triển chương trình điện hạt nhân của Việt Nam trong dài hạn nhằm đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.