Được S&P xếp hạng B+, EVF hoàn thiện 'hộ chiếu' cho kế hoạch huy động 300 triệu USD

Công ty Tài chính Tổng hợp Cổ phần Điện lực (EVF) vừa đồng thời nhận kết quả xếp hạng tín nhiệm từ hai tổ chức trong nước và quốc tế.

Trong đó, S&P Global Ratings lần đầu xếp hạng tín nhiệm nhà phát hành dài hạn của EVF ở mức B+, xếp hạng ngắn hạn B, triển vọng Ổn định. Cùng ngày, FiinRatings công bố kết quả xếp hạng tín nhiệm nhà phát hành dài hạn lần đầu đối với doanh nghiệp ở mức A, triển vọng Ổn định.

Kết quả được công bố đúng thời điểm EVF chuẩn bị phát hành tối đa 300 triệu USD trái phiếu quốc tế, triển khai tăng vốn và mở rộng cánh cửa cho nhà đầu tư nước ngoài.

EVF lần đầu được S&P xếp hạng B+

S&P Global Ratings là một trong ba tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế lớn nhất thế giới, bên cạnh Moody’s và Fitch Ratings.

Khi đánh giá một định chế tài chính, S&P không chỉ xem xét các con số về lợi nhuận hay nợ xấu. Tổ chức này trước hết xác định “điểm neo” dựa trên rủi ro của quốc gia và ngành tài chính, sau đó phân tích hồ sơ riêng của doanh nghiệp qua các nhóm tiêu chí như vị thế kinh doanh, vốn và lợi nhuận, chất lượng tài sản, nguồn vốn và thanh khoản.

Đối với các công ty tài chính Việt Nam, S&P xác định mức khởi đầu ở B, thấp hơn hai bậc so với ngành ngân hàng trong nước.

Khoảng cách này xuất phát từ đặc thù mô hình hoạt động. Công ty tài chính không được nhận tiền gửi của cá nhân, không tiếp cận nguồn hỗ trợ thanh khoản từ ngân hàng trung ương như ngân hàng và phụ thuộc nhiều hơn vào vốn vay, trái phiếu cùng các nguồn huy động nhạy cảm với thị trường.

S&P còn tính đến đặc điểm của một nền kinh tế mới nổi, nơi tín dụng tăng nhanh, mức đòn bẩy trong khu vực tư nhân còn cao và khung pháp lý tiếp tục được hoàn thiện.

Trong hệ quy chiếu đó, EVF được điều chỉnh tăng một bậc lên B+.

S&P xác định EVF là công ty tài chính có quy mô lớn nhất Việt Nam và giữ vị thế nổi bật trong lĩnh vực tài trợ doanh nghiệp, chuỗi cung ứng. Tổ chức này kỳ vọng EVF tiếp tục duy trì vị thế trên trong 12–18 tháng tới.

Nền tảng ban đầu của EVF là tài trợ các dự án điện và chuỗi giá trị của Tập đoàn Điện lực Việt Nam. Sau khi EVN thoái vốn, doanh nghiệp từng bước mở rộng sang các tập đoàn lớn cùng hệ thống nhà thầu, nhà cung cấp liên quan.

Thay vì tăng trưởng dựa chủ yếu vào tín dụng tiêu dùng tín chấp, EVF đi sâu vào dòng tiền của các doanh nghiệp và những mắt xích trong chuỗi sản xuất, phân phối.

Tại ngày 30/6/2026, dư nợ dành cho khách hàng doanh nghiệp lớn chiếm 62% danh mục; doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm 35%, còn khách hàng cá nhân chỉ chiếm 3%.

Theo S&P, tài trợ doanh nghiệp thường có lợi suất thấp hơn tín dụng tiêu dùng nhưng mang lại nguồn thu ổn định và khả năng chống chịu tốt hơn qua các chu kỳ.

Lợi nhuận trên tài sản của EVF bình quân khoảng 1% trong 5 năm gần nhất. Con số không quá cao nếu so với thời kỳ thuận lợi của các công ty tài chính tiêu dùng, nhưng ổn định hơn trong bối cảnh một số doanh nghiệp cùng ngành từng ghi nhận thua lỗ do nợ xấu tăng mạnh.

EVF còn duy trì bộ máy tương đối gọn nhẹ. Tại cuối năm 2025, công ty có ba chi nhánh và 288 nhân sự, qua đó giữ tỷ lệ chi phí trên thu nhập dưới 15%.

Quy mô, sự ổn định và năng lực tài trợ chuyên biệt trở thành ba yếu tố đưa EVF vượt lên một bậc so với điểm xuất phát của ngành.

Những 'bệ đỡ' hỗ trợ EVF trên bảng xếp hạng

Chất lượng tài sản là một trong những điểm hỗ trợ quan trọng đối với kết quả xếp hạng. Tại cuối quý II/2026, tỷ lệ nợ xấu của EVF ở mức 1%, thấp hơn đáng kể mức bình quân khoảng 7% của 10 công ty tài chính lớn được S&P thống kê. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu đạt 122%.

Một điểm hỗ trợ khác nằm ở cơ chế bảo lãnh. Khoảng 60% dư nợ của 20 khách hàng doanh nghiệp lớn nhất được các ngân hàng thương mại bảo lãnh thanh toán. Phạm vi bảo lãnh bao gồm nghĩa vụ trả gốc, lãi và một số chi phí liên quan nếu khách hàng không thực hiện đúng cam kết.

S&P dự báo chi phí tín dụng của EVF được duy trì quanh mức 1–1,2% dư nợ trong hai năm tới, trong khi lợi nhuận trên tài sản có thể ổn định ở mức 1–1,2%.

Điểm cần tiếp tục cải thiện là mức độ tập trung của danh mục. Dư nợ 20 khách hàng lớn nhất hiện tương đương 24% tổng dư nợ; bất động sản và xây dựng chiếm 34%.

Tuy nhiên, thay vì chỉ nhìn vào tên ngành, S&P cho biết các khoản vay được phân bổ giữa năng lượng, hạ tầng, khu công nghiệp, sản xuất, logistics, thương mại cùng các chuỗi giá trị liên quan. Phần lớn dư nợ xây dựng cũng dành cho nhà thầu và nhà cung cấp, thay vì trực tiếp tài trợ riêng lẻ các dự án mới quy mô lớn.

Việc tiếp tục mở rộng danh mục khách hàng, giảm tập trung và duy trì kỷ luật cấp tín dụng sẽ là cơ sở để EVF tiến tới mức xếp hạng cao hơn.

Từ lợi thế tín dụng đến khả năng huy động vốn

Chất lượng tài sản tạo nền tảng, nhưng khả năng tiếp cận nguồn vốn mới quyết định tốc độ EVF có thể mở rộng trong giai đoạn tiếp theo.

Tại cuối tháng 6/2026, vốn vay từ ngân hàng trong và ngoài nước chiếm khoảng 31% tổng nợ phải trả; giấy tờ có giá và trái phiếu trong nước chiếm 36%; tiền gửi của khách hàng doanh nghiệp chiếm 9%. Phần còn lại đến từ các định chế tài chính phát triển, tổ chức đa phương và những kênh huy động khác.

EVF hiện có hạn mức tín dụng tại 41 ngân hàng trong và ngoài nước, gồm phần lớn ngân hàng tại Việt Nam và một số tổ chức đến từ Đài Loan, Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore, Ấn Độ.

Doanh nghiệp còn tiếp cận được những khoản vốn có kỳ hạn từ 10 năm trở lên của các tổ chức tài chính phát triển và chương trình cho vay lại vốn ODA. Một số khoản vay kéo dài đến giai đoạn 2037–2042, tạo nguồn lực dài hạn cho tài trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, năng lượng, hạ tầng và các dự án khí hậu.

Tháng 9/2026, EVF tiếp tục ký khoản vay cấp cao trị giá 20 triệu USD với Proparco. Một nửa nguồn vốn dành cho tài chính khí hậu, phần còn lại hỗ trợ doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ.

S&P đánh giá EVF có cơ sở huy động tương đối đa dạng và không phụ thuộc quá lớn vào một ngân hàng riêng lẻ. Khoảng 30% tổng hạn mức ngân hàng vẫn chưa được sử dụng, tạo thêm nguồn dự phòng thanh khoản khi cần thiết.

Về năng lực vốn, S&P dự báo tỷ lệ vốn điều chỉnh theo rủi ro RAC của EVF ở mức khoảng 6,3% trong hai năm tới. Đây là mức vừa phải, nhưng có thể được cải thiện khi doanh nghiệp giảm tốc độ tăng trưởng và bổ sung vốn chủ sở hữu.

Sau giai đoạn dư nợ tăng trưởng kép trên 30% trong các năm 2023–2025, S&P dự báo tốc độ tăng của EVF hạ xuống khoảng 15–18% mỗi năm trong giai đoạn 2026–2028.

Việc chủ động giảm tốc không đồng nghĩa doanh nghiệp thiếu dư địa tăng trưởng. Đây là bước dịch chuyển từ mở rộng nhanh sang cân bằng giữa quy mô, chất lượng tín dụng và bộ đệm vốn.

Theo kịch bản của S&P, EVF có thể được nâng thêm một bậc nếu RAC tăng và duy trì trên 10%, trong khi chất lượng tài sản, tiêu chuẩn thẩm định tiếp tục được giữ vững và danh mục tín dụng trở nên đa dạng hơn.

Hoàn thiện “hộ chiếu” cho kế hoạch huy động 300 triệu USD

Như vậy, EVF đang từng bước hoàn thiện một hồ sơ tín nhiệm nhiều lớp. Moody’s tạo ra chuỗi đánh giá liên tục trong sáu năm; S&P lần đầu đặt doanh nghiệp vào hệ quy chiếu toàn cầu; còn FiinRatings cung cấp góc nhìn so sánh trên thị trường Việt Nam.

Đáng chú ý, S&P không chỉ công bố một mức xếp hạng. Báo cáo còn cho thấy EVF đã được đánh giá cao hơn điểm xuất phát của ngành công ty tài chính Việt Nam một bậc, đồng thời chỉ rõ những điều kiện để doanh nghiệp tiến lên nấc tiếp theo: Củng cố vốn, giảm mức độ tập trung và tiếp tục duy trì chất lượng tài sản.

Từ nền tảng tài trợ chuỗi giá trị ngành điện, EVF đang mở rộng sang tài trợ doanh nghiệp, tài chính xanh và các nguồn vốn phát triển.

Trong bối cảnh doanh nghiệp nâng room ngoại lên 50% và chuẩn bị phát hành tối đa 300 triệu USD trái phiếu quốc tế, bộ xếp hạng tín nhiệm từ S&P, Moody’s và FiinRatings trở thành một phần trong “hộ chiếu” đưa EVF tiến sâu hơn vào thị trường vốn toàn cầu.