Gia đình huyền thoại có 5/6 thành viên đạt giải Nobel, có người giành thưởng 2 lĩnh vực

Marie Curie được biết đến là nữ khoa học gia đầu tiên trên thế giới đoạt giải Nobel. Không dừng lại ở đó, bà còn là người đầu tiên giành 2 giải Nobel ở 2 lĩnh vực khoa học khác nhau.

Tuy nhiên, Marie Curie không phải là thành viên duy nhất trong gia đình có những đóng góp nổi bật cho khoa học và xã hội được Viện Hàn lâm Thụy Điển ghi nhận, bởi gia đình Curie đã giành tổng cộng 5 giải Nobel.

2 vợ chồng “ẵm” 3 giải Nobel

Maria Salomea Skłodowska (1867-1934) là một nhà vật lý và hóa học nổi tiếng người Ba Lan. Nuôi dưỡng niềm đam mê khoa học từ nhỏ, khi đến tuổi trưởng thành, bà sang Paris vừa học tập vừa lao động để trang trải cuộc sống.

Tại đây, bà nên duyên cùng Pierre Curie - một nhà khoa học tài ba, người tiên phong trong các lĩnh vực tinh thể học, từ học, điện học và phóng xạ học. Chính Pierre Curie đã giúp Marie Curie (tên sau khi kết hôn) vượt qua những định kiến xã hội vốn cho rằng phụ nữ không thể theo đuổi con đường khoa học.

Năm 1903, bà cùng chồng được trao giải Nobel Vật lý cho các nghiên cứu về bức xạ. Tuy nhiên, chỉ 3 năm sau, Pierre Curie qua đời đột ngột trong một tai nạn giao thông.

Vượt qua mất mát lớn lao, Marie Curie tiếp tục sự nghiệp nghiên cứu và đến năm 1911, bà giành giải Nobel Hóa học nhờ công trình phát hiện 2 nguyên tố phóng xạ radium và polonium. Trong đó, polonium được bà đặt tên để tưởng nhớ quê hương Ba Lan (Poland).

Con gái của Marie Curie, Irène Joliot-Curie, cũng tiếp nối truyền thống gia đình và trở thành một nhà khoa học xuất sắc. Irène Joliot-Curie sinh năm 1897 tại Paris.

Năm 1918, sau khi tốt nghiệp trung học, bà gia nhập Viện Nghiên cứu Radium để phụ tá cho mẹ trong các nghiên cứu về hạt nhân. Chính trong giai đoạn này, bà gặp Frédéric Joliot, khi đó là nghiên cứu sinh tại Collège de France, người sau này trở thành chồng bà.

Kế thừa truyền thống tự hào

Năm 1935, Irène Joliot-Curie và Frédéric Joliot-Curie được trao giải Nobel Hóa học cho công trình tổng hợp các nguyên tố phóng xạ mới. Phát hiện này mở đường cho sự phát triển của năng lượng hạt nhân, đồng thời mang lại những tiến bộ quan trọng cho y học, đặc biệt trong việc ứng dụng các đồng vị phóng xạ vào chẩn đoán và điều trị bệnh.

Từ năm 1939, 2 vợ chồng cũng tham gia dự án bom nguyên tử của Pháp và được cấp bằng sáng chế cho các nghiên cứu liên quan. Đây được xem là dự án tiên tiến hàng đầu về bom nguyên tử trước Chiến tranh Thế giới thứ hai, cho đến khi Mỹ vượt lên với Dự án Manhattan.

Eve Curie (1904-2007) - người con còn lại của Marie Curie, dù rất ngưỡng mộ mẹ nhưng không theo đuổi con đường khoa học của gia đình. Eve Curie yêu thích các môn khoa học xã hội và văn chương, về sau theo nghiệp nhà văn, nhà báo và nghệ sĩ piano.

Năm 1954, bà kết hôn với Henry Richardson Labouisse (1904-1987), một nhà ngoại giao và nhà hoạt động xã hội người Mỹ, người giữ cương vị Giám đốc Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) trong giai đoạn 1965-1969.

Cũng trong năm 1965, UNICEF được trao Giải Nobel Hòa bình vì những nỗ lực thúc đẩy tinh thần nhân ái và hợp tác quốc tế và chính con rể của Marie Curie đã thay mặt tổ chức này nhận giải thưởng cao quý.

Do thường xuyên làm việc trong phòng thí nghiệm với các chất phóng xạ, cả Marie Curie và con gái Irène Joliot-Curie đều mắc những căn bệnh hiểm nghèo và lần lượt qua đời vào các năm 1934 và 1956.

Trái ngược với mẹ và chị gái, Ève Curie Labouisse sống thọ tới 103 tuổi. Tháng 12/2004, trong lễ mừng thọ 100 tuổi của bà, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc khi đó là ông Kofi Annan đã trực tiếp tới chúc mừng, khép lại câu chuyện đặc biệt về một gia đình hiếm hoi trong lịch sử nhân loại gắn liền với nhiều giải Nobel danh giá.