Giá vàng giảm mạnh nhất một thập kỷ, một nhóm ‘cá mập’ mua 289 tấn trong 3 tháng

Tiền rút khỏi quỹ ETF, vàng vật chất vẫn giữ sức hút

Theo báo cáo Xu hướng Nhu cầu Vàng (Gold Demand Trends) của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), thị trường vàng toàn cầu trải qua một quý II đầy biến động khi giá vàng ghi nhận mức giảm theo quý mạnh nhất trong khoảng 10 năm trở lại đây.

Đà lao dốc của giá vàng kéo theo áp lực bán mạnh trên thị trường. WGC cho biết, căng thẳng tại Iran làm gia tăng nguy cơ khủng hoảng năng lượng toàn cầu, khơi dậy lo ngại lạm phát và khiến các ngân hàng trung ương duy trì lập trường chính sách tiền tệ theo hướng "diều hâu". Kỳ vọng lãi suất tại Mỹ tiếp tục tăng đã đẩy lợi suất trái phiếu lên cao, qua đó làm gia tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng, tài sản không mang lại lợi suất.

Trong bối cảnh đó, nhu cầu đầu tư vàng, không bao gồm thị trường phi tập trung (OTC), giảm mạnh xuống còn 262 tấn trong quý II/2026. Các quỹ ETF vàng vật chất ghi nhận lượng rút vốn ròng 45 tấn, đảo chiều sau giai đoạn thu hút dòng tiền mạnh trong quý I.

Lực bán tập trung chủ yếu trong tháng 6, khi giá vàng giảm, lợi suất thực tăng, đồng USD mạnh lên và thị trường gia tăng kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tiếp tục nâng lãi suất vào cuối năm.

Theo WGC, Bắc Mỹ là khu vực đóng góp phần lớn lượng vốn rút khỏi các quỹ ETF vàng trong quý II. Dù vậy, tính chung 6 tháng đầu năm, lượng vàng nắm giữ của các quỹ ETF toàn cầu vẫn tăng thêm 18 tấn nhờ dòng vốn mạnh từ châu Á cùng lực mua ở mức vừa phải tại châu Âu.

Trái ngược với diễn biến của các quỹ ETF, nhu cầu đầu tư vàng vật chất vẫn cho thấy khả năng chống chịu đáng kể. Trong quý II, nhu cầu vàng thỏi và tiền xu vàng toàn cầu đạt 307 tấn, gần như không thay đổi so với cùng kỳ năm trước, dù thấp hơn mức mua rất cao của quý I.

Trung Quốc tiếp tục là thị trường đầu tư vàng bán lẻ lớn nhất thế giới. Nhu cầu vàng thỏi và tiền xu tại nước này đạt 107 tấn trong quý II và 314 tấn trong nửa đầu năm, mức cao nhất từng ghi nhận trong một kỳ 6 tháng đầu năm. Theo WGC, môi trường lãi suất thấp, thị trường bất động sản trầm lắng cùng những bất ổn địa chính trị kéo dài tiếp tục thúc đẩy nhà đầu tư Trung Quốc tìm đến vàng.

Tại Ấn Độ, nhu cầu đầu tư vàng cũng tăng 9% so với cùng kỳ, lên 50 tấn, nhờ lực mua bắt đáy trong giai đoạn giá điều chỉnh.

Báo cáo cũng cho thấy nhu cầu trên thị trường OTC tăng mạnh lên 327 tấn trong quý II, đưa tổng nhu cầu OTC trong 6 tháng đầu năm lên 571 tấn. WGC cho biết các bằng chứng định tính cho thấy phần lớn lực mua này đến từ khu vực châu Á.

Nhờ lực mua trên thị trường OTC, tổng nhu cầu vàng toàn cầu, bao gồm cả giao dịch phi tập trung, đạt 1.269 tấn trong quý II, gần như không đổi so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 6 tháng đầu năm, tổng nhu cầu vàng đạt 2.522 tấn, tăng 2%.

Theo WGC, dù chịu áp lực điều chỉnh trong ngắn hạn, xu hướng tăng dài hạn của giá vàng vẫn chưa thay đổi. Giá vàng bình quân trong quý II đạt 4.056,59 USD/ounce, giảm 8% so với quý I nhưng vẫn cao hơn 37% so với cùng kỳ năm trước.

WGC nhận định đầu tư sẽ tiếp tục là động lực chính của thị trường vàng trong nửa cuối năm, trong đó dòng tiền từ nhà đầu tư châu Á và thị trường OTC được kỳ vọng đóng vai trò ngày càng quan trọng.

Ngân hàng trung ương đẩy mạnh mua vàng

Trong khi dòng vốn rút khỏi các quỹ ETF, các ngân hàng trung ương lại tăng tốc tích lũy vàng trong quý II.

Theo WGC, các ngân hàng trung ương đã mua tổng cộng 289 tấn vàng trong quý II, cao gấp hơn 5 lần lượng mua của quý I và cũng là mức mua mạnh nhất từng ghi nhận trong một quý II.

Ba Lan tiếp tục là quốc gia mua vàng nhiều nhất với 51 tấn. Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc bổ sung thêm 33 tấn vào dự trữ, đánh dấu quý mua mạnh nhất kể từ cuối năm 2023.

WGC cho rằng sự trở lại mạnh mẽ của các ngân hàng trung ương tiếp tục củng cố xu hướng tích lũy vàng trong dài hạn, dù tổng lượng mua của năm 2026 có thể thấp hơn mức kỷ lục ghi nhận trong năm trước.

Kết quả khảo sát Dự trữ vàng của Ngân hàng Trung ương do WGC thực hiện cũng cho thấy 89% số đơn vị tham gia dự báo lượng vàng dự trữ chính thức toàn cầu sẽ tiếp tục tăng trong 12 tháng tới. Đồng thời, 45% ngân hàng trung ương cho biết có kế hoạch gia tăng dự trữ vàng của chính mình trong cùng giai đoạn.

Ở chiều ngược lại, nhu cầu vàng trang sức tiếp tục suy yếu. Trong quý II, nhu cầu trang sức toàn cầu giảm 17% so với cùng kỳ, xuống còn 278 tấn, mức thấp nhất kể từ giai đoạn đại dịch Covid-19. Giá vàng duy trì ở vùng cao tiếp tục ảnh hưởng đến khả năng chi trả của người tiêu dùng.

Trong đó, nhu cầu vàng trang sức tại Trung Quốc giảm 28%, còn Ấn Độ giảm 15% so với cùng kỳ năm trước.

Về nguồn cung, tổng nguồn cung vàng toàn cầu trong quý II hầu như không thay đổi, đạt 1.269 tấn. Sản lượng khai thác mỏ tăng 2%, lên mức kỷ lục 966 tấn đối với một quý II. Ngược lại, nguồn cung vàng tái chế giảm 6% do giá vàng điều chỉnh so với quý trước, làm giảm động lực bán vàng cũ của người dân.

Theo WGC, kỳ vọng giá vàng sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao cùng với việc không xuất hiện tình trạng khó khăn tài chính trên diện rộng đã hạn chế lượng vàng tái chế đưa ra thị trường, bất chấp giá vàng vẫn đang ở vùng cao.