Giám đốc ADB: Đừng chỉ nhìn tỷ lệ giải ngân để đánh giá hiệu quả đầu tư công
Theo ông Shantanu Chakraborty, Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tại Việt Nam, nền kinh tế đang có đà tăng trưởng khá vững chắc. Tuy nhiên, để duy trì động lực trong dài hạn, Việt Nam cần nâng cao hiệu quả đầu tư công, cải thiện chất lượng dòng vốn FDI và kiểm soát rủi ro từ tăng trưởng tín dụng.
Việt Nam vẫn đối mặt nhiều rủi ro từ bên ngoài
Trong bản cập nhật Triển vọng Phát triển châu Á tháng 9/2026, ADB nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam lên 7,8% trong năm 2026 và 7,6% trong năm 2027, phản ánh kết quả tích cực hơn dự kiến trong nửa đầu năm.
Theo ông Shantanu Chakraborty, đà tăng trưởng hiện được hỗ trợ bởi sản xuất, dịch vụ, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), đầu tư công, xuất khẩu và nhu cầu trong nước. Trong thời gian tới, việc đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, duy trì sức chống chịu của ngành sản xuất và cải thiện môi trường kinh doanh sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng.
Dù vậy, Việt Nam vẫn đối mặt nhiều rủi ro từ bên ngoài như nhu cầu toàn cầu suy yếu, bất định về chính sách thương mại, giá năng lượng tăng, gián đoạn chuỗi cung ứng và áp lực tỷ giá. Trong nước, tăng trưởng tín dụng nhanh, áp lực lạm phát, chất lượng tài sản và mức độ phơi nhiễm với thị trường bất động sản cũng cần được theo dõi chặt chẽ.
Là nền kinh tế có độ mở cao, Việt Nam dễ chịu tác động từ các cú sốc quốc tế thông qua xuất khẩu, chi phí đầu vào, dòng vốn đầu tư và niềm tin kinh doanh. Vì vậy, theo lãnh đạo ADB, thách thức không chỉ là duy trì tăng trưởng cao mà còn phải bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và chất lượng tín dụng.
Nâng chất đầu tư công, tăng giá trị từ dòng vốn FDI
Ông Chakraborty cho rằng Việt Nam cần phối hợp hài hòa giữa chính sách tài khóa và tiền tệ. Chính sách tiền tệ nên linh hoạt nhưng thận trọng, bảo đảm thanh khoản cho sản xuất, đồng thời kiểm soát rủi ro lạm phát, tỷ giá và tín dụng. Việc nới lỏng tiền tệ trên diện rộng có thể làm gia tăng sức ép lên ổn định kinh tế vĩ mô.
Trong khi đó, chính sách tài khóa có thể đóng vai trò lớn hơn thông qua đầu tư công vào giao thông, logistics, năng lượng, lưới điện và hạ tầng số. Những khoản đầu tư này vừa hỗ trợ tổng cầu trong ngắn hạn, vừa giảm chi phí cho doanh nghiệp và nâng cao năng suất trong dài hạn.
Theo lãnh đạo ADB, hiệu quả đầu tư công không nên chỉ được đánh giá bằng tỷ lệ giải ngân, mà cần xem xét khả năng cải thiện kết nối vùng, giảm chi phí logistics, bảo đảm nguồn cung năng lượng và tạo động lực thu hút đầu tư tư nhân.
Với FDI, Việt Nam cần chuyển trọng tâm từ thu hút vốn đơn thuần sang nâng cao chất lượng dự án, tăng giá trị gia tăng trong nước, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và phát triển kỹ năng lao động. Doanh nghiệp nội địa cũng cần được cải thiện khả năng tiếp cận vốn dài hạn, công nghệ, nhân lực chất lượng và các tiêu chuẩn quốc tế.
Để tăng liên kết giữa doanh nghiệp Việt Nam với các tập đoàn đa quốc gia, ông Chakraborty đề xuất đẩy mạnh chương trình phát triển nhà cung ứng, đào tạo kỹ năng, tư vấn kỹ thuật, chứng nhận chất lượng và tài chính chuỗi cung ứng. Những giải pháp này sẽ giúp doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực cạnh tranh, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và giữ lại nhiều giá trị hơn cho nền kinh tế.
Theo ông, sự kết hợp giữa đầu tư công hiệu quả, dòng vốn FDI có chất lượng và năng lực cạnh tranh được cải thiện của doanh nghiệp nội địa sẽ tạo nền tảng để Việt Nam chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào năng suất, đổi mới sáng tạo và khả năng chống chịu.
