Giữ vàng, ôm đất có bị đánh thuế? Chuyên gia giải đáp nỗi lo lớn nhất với người dân

Trong bối cảnh các chính sách thuế đang ngày càng được siết chặt nhằm minh bạch hóa nền kinh tế, nhiều người dân không khỏi lo lắng về việc sở hữu các tài sản giá trị lớn như nhà đất hay vàng sẽ bị đánh thuế nặng.

Tuy nhiên, trong talkshow "Theo dấu dòng tiền cá nhân: Bản chất giao dịch nào có thể bị truy thu thuế", Thạc sĩ – Luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế Trọng Tín, Ủy viên thường trực Hội Tư vấn Thuế Việt Nam đã giải thích rằng, tâm lý này phần lớn xuất phát từ việc chưa phân biệt rõ giữa thuế tài sản và thuế giao dịch.

Ông khẳng định, hiện Việt Nam chưa áp dụng thuế tài sản đối với nhà đất hay vàng. Các khoản thuế liên quan chỉ phát sinh khi tài sản được giao dịch mua bán, chuyển nhượng. Điều này có nghĩa là khi người dân mua và cất giữ tài sản để ở hoặc làm "của để dành" thì không phát sinh nghĩa vụ thuế hàng năm như tại một số quốc gia khác trên thế giới.

Đối với mặt hàng vàng, một kênh tích trữ truyền thống của người Việt, Luật sư Được giải thích rằng vàng miếng hiện thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng khi mua vào.

Việc người dân mua vàng để tích lũy cho con cái hoặc biếu tặng trong các dịp trọng đại là một phần của văn hóa Á Đông và thường không bị đánh thuế nếu ở dưới một ngưỡng quy định nhất định. Tuy nhiên, nếu một cá nhân nắm giữ số lượng vàng quá lớn, lên tới hàng trăm hay hàng nghìn cây, thì dòng tiền đó bị coi là "tiền chết", không tham gia vào sản xuất kinh doanh và có thể bị xem là hành vi đầu cơ gây ảnh hưởng đến nền kinh tế.

Để điều tiết vấn đề này, Nhà nước đang xây dựng các ngưỡng giao dịch cụ thể, chẳng hạn như 5 cây hay 10 cây vàng, để làm căn cứ xác định nghĩa vụ thuế khi chuyển nhượng nhằm phân biệt giữa người tích lũy nhỏ lẻ và đối tượng đầu cơ chuyên nghiệp.

Tương tự đối với lĩnh vực bất động sản, nghĩa vụ thuế chỉ thực sự phát sinh khi có sự chuyển dịch tài sản từ bên bán sang bên mua. Hiện nay, mức thuế thu nhập cá nhân khi chuyển nhượng bất động sản được áp dụng ổn định là 2% trên giá bán.

Để bảo vệ quyền lợi cho những người có nhu cầu ở thực và tích lũy tài sản chính đáng, pháp luật đã có những quy định ngoại lệ rất cụ thể.

Ông Được dẫn chứng, nếu một cá nhân sở hữu một căn nhà duy nhất và đã đứng tên sở hữu từ đủ 183 ngày trở lên, thì khi chuyển nhượng căn nhà này sẽ không phải nộp thuế thu nhập cá nhân.

Như vậy, những cá nhân mua nhà để ở hoặc đổi chỗ ở thực tế sẽ không bị đánh đồng với những đối tượng đầu cơ kinh doanh bất động sản liên tục.

Một rủi ro lớn mà Luật sư Nguyễn Văn Được cảnh báo là tình trạng người dân cố tình khai giá chuyển nhượng bất động sản thấp hơn giá thực tế để giảm số thuế phải nộp.

Ông cho biết hành vi này hiện nay rất dễ bị cơ quan thuế phát hiện thông qua việc liên thông dữ liệu giữa các cơ quan phòng công chứng, tài nguyên môi trường và các giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt.

Việc khai sai không chỉ khiến người nộp thuế đối mặt với các chế tài xử phạt hành chính hay truy cứu trách nhiệm hình sự nếu số tiền trốn thuế lớn, mà còn tiềm ẩn rủi ro tranh chấp pháp lý rất cao khi ra tòa.

Khi đó, tòa án sẽ dựa trên bản chất thực tế của giao dịch để đưa ra phán quyết, bởi theo ông Được, mọi giao dịch cuối cùng đều phải quay trở lại đúng bản chất thực tế của nó.

Tựu trung lại, theo ông Được, sự khác biệt giữa tích lũy tài sản và đầu cơ nằm ở mục đích sử dụng và tần suất giao dịch của cá nhân. Người dân hoàn toàn có thể yên tâm tích lũy vàng và bất động sản để phục vụ nhu cầu đời sống và bảo toàn giá trị tài sản mà không lo bị "nhòm ngó" hay đánh thuế tài sản vô căn cứ.

Tuy nhiên, khi tham gia vào các giao dịch mua bán, mỗi cá nhân cần thượng tôn pháp luật và thực hiện kê khai minh bạch. Luật sư Được nhấn mạnh rằng khi người dân hiểu đúng chính sách và thực hiện đúng nghĩa vụ dựa trên bản chất của dòng tiền, việc tuân thủ pháp luật thuế sẽ trở nên nhẹ nhàng, giúp bảo vệ an toàn cho chính khối tài sản mà họ đã dày công tích lũy.