Goldman Sachs cảnh báo Đông Nam Á sắp đối mặt cú sốc lương thực mới

Đông Nam Á có nguy cơ đối mặt với một cú sốc nguồn cung thực phẩm khi giá lương thực tăng cao do giá dầu và phân bón leo thang vì xung đột ở Trung Đông, đồng thời khu vực này cũng dễ bị tổn thương trước nguy cơ xảy ra hiện tượng El Niño mạnh vào cuối năm 2026, theo Goldman Sachs.

Goldman Sachs cho biết: “Cú sốc dầu mỏ xuất phát từ xung đột Trung Đông đã phản ánh vào các mặt hàng CPI nhạy cảm với nhiên liệu, trong khi giá phân bón tăng sẽ đẩy chi phí đầu vào của nông nghiệp đi lên”.

Đồng thời, ngân hàng đầu tư lưu ý rằng điều này có thể buộc các Chính phủ trong khu vực phải xem xét lại sự đánh đổi giữa chính sách hỗ trợ lương thực và nhiên liệu.

Họ cũng cảnh báo: “Một hiện tượng El Niño mạnh có thể xuất hiện vào cuối năm 2026, tạo ra thêm một cú sốc nguồn cung thực phẩm đúng vào thời điểm áp lực từ giá dầu và phân bón đang lan truyền dọc chuỗi cung ứng thực phẩm”.

Trong số các quốc gia Đông Nam Á, Goldman Sachs đánh giá Singapore và Philippines sẽ chịu tác động trực tiếp nhất từ các cú sốc giá lương thực toàn cầu do đều là những nước nhập khẩu ròng thực phẩm.

Phần còn lại của khu vực cũng không tránh khỏi rủi ro biến động giá lương thực. Báo cáo cho biết dù Malaysia và Indonesia có vẻ ít bị tác động hơn nhờ ngành công nghiệp dầu cọ phát triển, song nếu không tính lĩnh vực này, cả 2 nước đều là những quốc gia nhập khẩu ròng thực phẩm.

Tại Thái Lan, hơn 90% lượng phân bón được nhập khẩu, khiến nước này dễ bị tổn thương trước các cú sốc giá lương thực toàn cầu thông qua chi phí đầu vào nông nghiệp gia tăng.

Giá năng lượng và phân bón có thể đẩy giá lương thực tăng cao

Theo Goldman Sachs, tình trạng thiếu hụt nhiên liệu phát sinh từ xung đột Trung Đông nhiều khả năng sẽ ảnh hưởng đến giá lương thực.

Một nghiên cứu của Trường Kinh tế và Khoa học Chính trị London (LSE) cho thấy năng lượng là yếu tố đầu vào quan trọng trong sản xuất cũng như chi phí vận chuyển đối với các mặt hàng như thực phẩm, do đó biến động giá dầu thường nhanh chóng lan rộng trên toàn chuỗi cung ứng.

Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) nhận định rằng các gián đoạn kéo dài đối với nguồn cung dầu có thể tiếp tục đẩy giá phân bón từ Trung Đông tăng cao, thậm chí ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nguồn cung.

“Điều này có thể tác động đến các mùa gieo trồng và thu hoạch trong giai đoạn 2026-2027, làm giảm năng suất và theo thời gian có thể dẫn đến giá lương thực cao hơn”, OECD cho hay.

Goldman Sachs ước tính tác động cộng hưởng từ biến động giá dầu, giá phân bón và ảnh hưởng của El Niño sẽ khiến lạm phát thực phẩm tại Đông Nam Á tăng trung bình thêm 1 điểm phần trăm sau 6 tháng.

Sau 12 tháng, mức tác động này có thể tăng lên 2,1 điểm phần trăm trước khi hạ xuống khoảng 2 điểm phần trăm sau 18 tháng.

Ngân hàng đầu tư này nhấn mạnh rằng các ước tính trên chỉ phản ánh áp lực gia tăng bổ sung so với xu hướng lạm phát thực phẩm thông thường, chứ không phải dự báo về mức lạm phát thực phẩm tổng thể của khu vực.