Hà Nội sắp thí điểm phố đi bộ kiểu mới: Tích hợp công nghệ, ẩm thực và không gian xanh

Thành Thái sẽ trở thành khu vực lõi của mô hình mới

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) TP. Hà Nội Trương Việt Dũng mới đây đã ký Quyết định số 3905/QĐ-UBND ngày 31/7/2026, ban hành Đề án thí điểm tổ chức không gian văn hóa, tuyến phố đi bộ phố Thành Thái, phường Cầu Giấy.

Theo đề án, thành phố định hướng xây dựng hình ảnh “Cầu Giấy - Thung lũng sáng tạo, không gian xanh và tinh hoa cốm Vòng”, qua đó hình thành một không gian công cộng đa chức năng, an toàn, thân thiện và có bản sắc riêng. Trong giai đoạn thí điểm, không gian văn hóa, tuyến phố đi bộ được tổ chức tại phố Thành Thái và phố Khúc Thừa Dụ, dự kiến hoạt động vào các tối cuối tuần, ngày lễ và những dịp cao điểm.

Trong thời gian tổ chức, một phần không gian sẽ được ưu tiên cho người đi bộ, đồng thời diễn ra các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thương mại, ẩm thực và sinh hoạt cộng đồng.

Thành phố cũng đặt yêu cầu bố trí đồng bộ các hạng mục phục vụ vận hành như hệ thống chiếu sáng, biển báo, rào chắn mềm, điểm trông giữ phương tiện, nhà vệ sinh công cộng, thùng rác phân loại, ghế nghỉ và cây xanh di động.

Không gian đi bộ được tổ chức theo 3 lớp giao thông

Một trong những điểm đáng chú ý của đề án là phương án tổ chức giao thông không dừng ở việc đóng đường, mà được chia thành 3 lớp kiểm soát:

Lớp trong cùng là vùng lõi đi bộ. Trong thời gian hoạt động, phương tiện cơ giới được kiểm soát để ưu tiên người đi bộ và các hoạt động văn hóa. Xe kỹ thuật, cứu thương, chữa cháy và phương tiện phục vụ đặc biệt vẫn được tiếp cận khi cần thiết.

Hệ thống rào chắn được yêu cầu theo hướng mềm, linh hoạt, có người trực và bố trí lối mở khẩn cấp. Tiếp đến là vùng đệm dành cho cư dân và dịch vụ. Đây là khu vực phải duy trì khả năng tiếp cận đối với người dân sinh sống trong các tòa nhà, chung cư cũng như các cơ sở kinh doanh thiết yếu.

Đề án nghiên cứu cấp mã nhận diện cho cư dân, hướng dẫn lối ra vào riêng, kiểm soát tốc độ phương tiện và bố trí điểm dừng ngắn hạn cho xe công nghệ, xe giao hàng, phương tiện phục vụ người cao tuổi, trẻ em và người khuyết tật. Ngoài cùng là vùng phân luồng từ xa, nhằm điều tiết phương tiện trước khi tiếp cận khu vực phố đi bộ.

Các tuyến Cầu Giấy, Trần Thái Tông, Duy Tân, Dương Đình Nghệ, Trương Công Giai, Thọ Tháp và Phạm Văn Bạch sẽ được tính toán trong phương án dẫn hướng giao thông. Thành phố nghiên cứu lắp tối thiểu 6 biển báo điện tử tại các nút giao quan trọng. Cách tổ chức này nhằm giảm khả năng hình thành điểm nghẽn giao thông khi phương tiện bị hạn chế tiếp cận khu vực phố đi bộ, đồng thời bảo đảm nhu cầu đi lại của cư dân.

Đưa công nghệ vào cách vận hành

Công nghệ là một trong những yếu tố tạo khác biệt cho mô hình Thành Thái. Không gian được định hướng theo mô hình đô thị thông minh, trong đó một số giải pháp công nghệ được đưa vào hỗ trợ quản lý cư dân, phân luồng giao thông, nhận diện điểm dịch vụ và thanh toán.

Đề án cũng đặt ra yêu cầu đối với các điểm kinh doanh ẩm thực phải sử dụng mã quét để truy xuất nguồn gốc nguyên liệu và khuyến khích thanh toán không dùng tiền mặt. Như vậy, công nghệ ở đây không chỉ được sử dụng để tạo hiệu ứng hình ảnh, mà được đặt trong bài toán vận hành thực tế của một không gian công cộng có mật độ người sử dụng cao.

Có thể hình thành “phố ẩm thực Cầu Giấy”

Ẩm thực được xem là một trong những trụ cột để tạo sức hút cho tuyến phố. Trong giai đoạn đầu, thành phố nghiên cứu mô hình xe bán hàng lưu động và khu ẩm thực di động, thay vì triển khai các ki-ốt cố định theo cách truyền thống.

Phương án đề xuất có thể bố trí khoảng 15 xe bán hàng hoặc gian hàng ẩm thực di động, sử dụng thiết kế và nhận diện thống nhất với các màu xanh lá, trắng và vàng cốm.

Các điểm kinh doanh phải niêm yết giá, có mã truy xuất nguồn gốc nguyên liệu, thanh toán không dùng tiền mặt và có phương án thu gom rác, dầu mỡ, nước thải. Cơ cấu món ăn cũng được định hướng theo tỷ lệ cụ thể. Trong đó, tối thiểu 50% là món ăn, sản phẩm mang bản sắc Hà Nội - Cầu Giấy; khoảng 30% là các món Á - Âu được lựa chọn; khoảng 20% dành cho món chay, thực phẩm lành mạnh và các sản phẩm hướng tới giảm rác thải nhựa.

Các buổi tối có thể được xây dựng theo từng chủ đề: thứ Sáu với “Hà Nội phố cổ thu nhỏ”, thứ Bảy là “Ẩm thực đường phố thế giới”, còn Chủ nhật hướng tới “Ẩm thực chay và sống xanh”. Việc phân chia chủ đề giúp không gian có thêm nội dung trải nghiệm thay vì chỉ tập trung hoạt động mua bán.

Công viên Cầu Giấy là điểm khởi đầu

Đề án được triển khai theo hai giai đoạn:

Ở giai đoạn 1, thành phố tập trung xây dựng khu vực lõi của không gian văn hóa Cầu Giấy, gồm một số hạng mục bên trong Công viên Cầu Giấy và đoạn phố Thành Thái tiếp giáp công viên.

Sang giai đoạn 2, phạm vi nghiên cứu sẽ được mở rộng sang đường Khúc Thừa Dụ và Trương Công Giai, đồng thời kết nối hỗ trợ với các khu vực Duy Tân, Khu Công nghệ thông tin tập trung và Công viên hồ điều hòa CV1.

Việc đi từng bước cho phép thành phố đánh giá khả năng vận hành trước khi mở rộng không gian. Đây cũng là yếu tố quan trọng với khu vực Cầu Giấy, nơi tập trung đông dân cư, nhiều chung cư, khu đô thị, văn phòng, cơ sở thương mại và dịch vụ. Việc tổ chức một không gian đi bộ tại đây vì thế phải đồng thời giải quyết bài toán giao thông và khả năng tiếp cận của cư dân.

Hướng tới không gian công cộng đa chức năng

Theo định hướng của đề án, phố Thành Thái không được phát triển đơn thuần như một tuyến đường cấm xe vào cuối tuần. Mục tiêu lớn hơn là hình thành một không gian công cộng đa chức năng, nơi người dân có thể đi bộ, vui chơi, thưởng thức ẩm thực, tham gia hoạt động văn hóa - nghệ thuật và sử dụng các tiện ích đô thị trong cùng một khu vực.

Việc kết hợp không gian xanh, văn hóa và công nghệ cũng phù hợp với định hướng xây dựng hình ảnh Cầu Giấy như một khu vực sáng tạo, hiện đại nhưng vẫn gắn với những giá trị văn hóa đặc trưng của Hà Nội.

Nếu vận hành hiệu quả, mô hình này có thể tạo thêm sức sống cho khu vực vào buổi tối, mở rộng không gian sinh hoạt cộng đồng và tạo điều kiện phát triển các hoạt động dịch vụ, ẩm thực, kinh tế ban đêm.

Tuy nhiên, hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc nhiều vào khâu tổ chức. Phân luồng giao thông, kiểm soát kinh doanh, vệ sinh môi trường, an ninh trật tự và duy trì lối tiếp cận cho cư dân sẽ là những yếu tố quyết định khả năng vận hành ổn định của tuyến phố. Với cách tiếp cận kết hợp đi bộ - văn hóa - ẩm thực - không gian xanh - công nghệ, Thành Thái đang được Hà Nội lựa chọn để thử nghiệm một cách tổ chức không gian công cộng khác với mô hình phố đi bộ truyền thống.