Hàn Quốc đề xuất 'liên minh ba bên' cho siêu dự án điện hạt nhân đầu tiên tại Việt Nam

Mới đây, tại trụ sở Bộ Công Thương, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long đã có buổi tiếp và làm việc với Thứ trưởng Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc Kang Kamchan nhằm trao đổi về các nội dung hợp tác trong lĩnh vực năng lượng.

Liên quan đến Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 2, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long nêu rõ ba tiêu chí quan trọng trong quá trình lựa chọn đối tác triển khai dự án.

Thứ nhất, đối tác phải sở hữu công nghệ tiên tiến, bảo đảm an toàn tuyệt đối, đồng thời cam kết nội địa hóa và chuyển giao công nghệ cho Việt Nam với tỷ lệ từ 30-60%.

Thứ hai, về tài chính, Việt Nam mong muốn tiếp cận các gói tín dụng ưu đãi với lãi suất dưới 3% cùng thời gian ân hạn dài, phù hợp với vòng đời của dự án.

Thứ ba, đối tác cần có cam kết đào tạo chuyên sâu nguồn nhân lực, tạo điều kiện để kỹ sư Việt Nam được thực tập và trực tiếp tham gia vận hành tại các nhà máy điện hạt nhân đang hoạt động.

Phản hồi các yêu cầu trên, Thứ trưởng Kang Kamchan cho biết Hàn Quốc hoàn toàn tự tin về năng lực công nghệ cũng như kinh nghiệm đào tạo nhân lực. Về tài chính, phía Hàn Quốc sẵn sàng hỗ trợ các khoản vay tín dụng Chính phủ với quy mô lên tới 85% tổng vốn đầu tư.

Đáng chú ý, Thứ trưởng Kang Kamchan đề xuất mô hình hợp tác ba bên giữa Việt Nam - Hàn Quốc - UAE, nhằm kết hợp nguồn lực tài chính của UAE với công nghệ điện hạt nhân của Hàn Quốc, vốn đã được kiểm chứng thông qua dự án Barakah tại UAE.

Về phía Việt Nam, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long cho biết dù chưa chính thức lựa chọn đối tác, song những kết quả đàm phán tích cực giữa Tập đoàn Điện lực Hàn Quốc (KEPCO) và Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) sẽ là cơ sở để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.

Ông nhấn mạnh mục tiêu hoàn tất việc lựa chọn đối tác chính thức ngay trong quý III/2026 nhằm bảo đảm tiến độ đưa nhà máy vào vận hành trong năm 2035.

Để đẩy nhanh tiến độ, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 189/2025/QH15 ngày 19/2/2025 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt đối với Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận. Theo đó, các bên được phép đàm phán và ký kết Hiệp định liên Chính phủ (IGA) song song với quá trình điều chỉnh chủ trương đầu tư, kể cả khi tổng mức đầu tư chưa được điều chỉnh. Cơ chế đặc thù này cho phép triển khai đồng thời nhiều hạng mục, qua đó rút ngắn đáng kể thời gian thực hiện dự án.

Kết thúc buổi làm việc, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long và Thứ trưởng Kang Kamchan khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì đối thoại cởi mở nhằm sớm tìm được tiếng nói chung trong các phương án hợp tác. Hai bên cũng thống nhất sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ để thúc đẩy các bước chuẩn bị cho dự án, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển ngành công nghiệp công nghệ cao của Việt Nam trong tương lai.

Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận được xác định là dự án điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam, gồm Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2, mỗi nhà máy có công suất dự kiến từ 2.000-3.200MW và dự kiến đưa vào vận hành trong giai đoạn 2031-2035.

Dự án từng được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư vào năm 2009 với tổng công suất khoảng 4.000MW trên diện tích 1.642ha. Tuy nhiên, đến năm 2016, Quốc hội quyết định tạm dừng triển khai nhằm cân đối nguồn lực đầu tư, trong bối cảnh kinh tế vĩ mô còn nhiều khó khăn và những lo ngại về an toàn hạt nhân sau sự cố Fukushima tại Nhật Bản.

Sau gần một thập kỷ tạm dừng, ngày 25/11/2024, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã thống nhất chủ trương tái khởi động Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận, đồng thời tiếp tục nghiên cứu phát triển chương trình điện hạt nhân của Việt Nam trong dài hạn nhằm đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Ở diễn biến liên quan, ngày 12/6, PV Power Services - đơn vị thành viên của PV Power (HoSE: POW) - đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) với Soosan Heavy Industries (Hàn Quốc), mở ra cơ hội phát triển các dịch vụ bảo dưỡng, sửa chữa và đại tu nhà máy điện tại Việt Nam, đồng thời hợp tác đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao phục vụ ngành năng lượng, trong đó có lĩnh vực điện hạt nhân.

Theo nội dung thỏa thuận, hai bên sẽ thiết lập khuôn khổ hợp tác trong các lĩnh vực bảo trì, bảo dưỡng, sửa chữa (trung tu và đại tu) nhà máy điện; nghiên cứu, phát triển và triển khai các gói dịch vụ kỹ thuật; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm trong các lĩnh vực cơ khí, điện và điều khiển - đo lường (I&C).

Bên cạnh đó, PV Power Services và Soosan Heavy Industries sẽ phối hợp tìm kiếm cơ hội kinh doanh, xây dựng các mô hình liên danh phù hợp cho từng dự án, đồng thời chia sẻ nguồn lực kỹ thuật, chuyên gia và kinh nghiệm quản lý nhằm nâng cao năng lực triển khai các dự án quy mô lớn, bao gồm cả các dự án điện hạt nhân.

Điểm đáng chú ý trong thỏa thuận là định hướng hợp tác phát triển dịch vụ kỹ thuật bảo dưỡng và sửa chữa cho các nhà máy điện hạt nhân trong tương lai. Với kinh nghiệm quốc tế trong vận hành, bảo trì và đại tu các nhà máy điện quy mô lớn, Soosan Heavy Industries sẽ phối hợp cùng PV Power Services nghiên cứu, chuẩn bị nguồn lực kỹ thuật và nhân sự nhằm đáp ứng các yêu cầu khắt khe của lĩnh vực điện hạt nhân.

Đây được xem là bước chuẩn bị sớm, giúp PV Power Services từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời tạo tiền đề để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị dịch vụ kỹ thuật năng lượng công nghệ cao tại Việt Nam.