Hàng triệu học sinh, sinh viên chờ tin vui: Có thể nhận 8 triệu/tháng từ ngân sách nhà nước

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn. Điểm đáng chú ý nhất của dự thảo là đề xuất nâng mức cho vay tối đa từ 4 triệu đồng lên 8 triệu đồng mỗi tháng, gấp đôi mức đang được áp dụng kể từ lần điều chỉnh gần nhất vào năm 2022.

Theo cơ quan soạn thảo, mức vay hiện hành không còn phù hợp với bối cảnh kinh tế - xã hội khi học phí, chi phí sinh hoạt và mặt bằng giá đều tăng trong những năm gần đây. Từ năm 2022 đến nay, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng bình quân khoảng 3,34% mỗi năm. Trong khi đó, khảo sát tại Hà Nội và TP.HCM cho thấy một học sinh, sinh viên học xa nhà cần khoảng 3-5 triệu đồng mỗi tháng để trang trải các khoản ăn ở, đi lại, sách vở và phương tiện học tập.

Áp lực tài chính càng lớn hơn khi học phí đại học có xu hướng tăng. Theo tính toán của Bộ Tài chính, từ năm học 2026-2027, học phí tại các cơ sở giáo dục đại học công lập dao động từ 17 triệu đến 87,5 triệu đồng mỗi năm, tương đương khoảng 1,7-8,75 triệu đồng mỗi tháng nếu tính theo thời gian học thực tế 10 tháng.

Như vậy, tổng chi phí học tập và sinh hoạt của một học sinh, sinh viên có thể lên tới khoảng 13,75 triệu đồng mỗi tháng. Theo nguyên tắc của chương trình tín dụng ưu đãi, Nhà nước hỗ trợ khoảng 60% tổng nhu cầu chi phí, tương ứng khoảng 8,25 triệu đồng. Đây là cơ sở để Bộ Tài chính đề xuất nâng trần cho vay lên 8 triệu đồng mỗi tháng nhằm tiệm cận nhu cầu thực tế của người học.

Theo dự thảo, mức vay cụ thể của từng trường hợp sẽ do Ngân hàng Chính sách xã hội xem xét, quyết định trên cơ sở học phí của từng cơ sở đào tạo và mức chi phí sinh hoạt tại địa phương nơi người học theo học.

Không chỉ điều chỉnh hạn mức vay, Bộ Tài chính cũng đề xuất thay đổi lãi suất của chương trình. Hiện nay, lãi suất cho vay là 0,5% mỗi tháng, tương đương 6% mỗi năm. Cơ quan soạn thảo đề xuất áp dụng mức lãi suất bằng với chương trình cho vay hộ nghèo, ở mức 0,52% mỗi tháng, tương đương 6,24% mỗi năm. Mức lãi suất này có thể được điều chỉnh theo từng thời kỳ để phù hợp với điều kiện kinh tế và chính sách tín dụng của Nhà nước.

Một điểm mới khác của dự thảo là mở rộng đối tượng được hưởng chính sách tín dụng ưu đãi. Ngoài các nhóm đang được hỗ trợ theo quy định hiện hành, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung học sinh, sinh viên có cả cha và mẹ đều mất năng lực hành vi dân sự vào diện được vay vốn. Theo cơ quan soạn thảo, việc bổ sung này nhằm bảo đảm tính nhân văn của chính sách và hỗ trợ tốt hơn cho những đối tượng yếu thế trong xã hội.

Theo quy định hiện hành, ba nhóm đối tượng được vay vốn ưu đãi gồm: học sinh, sinh viên mồ côi cả cha lẫn mẹ hoặc mồ côi một người nhưng người còn lại không có khả năng lao động; học sinh, sinh viên thuộc hộ nghèo hoặc cận nghèo và các trường hợp gia đình gặp khó khăn về tài chính do tai nạn, bệnh tật, thiên tai, dịch bệnh.

Chương trình tín dụng dành cho học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn được triển khai từ năm 2007 và đã trải qua bảy lần điều chỉnh mức cho vay. Theo báo cáo của Ngân hàng Chính sách xã hội, sau 19 năm thực hiện, chương trình đã hỗ trợ hơn 4 triệu lượt học sinh, sinh viên có điều kiện tiếp tục học tập.

Tính đến cuối tháng 5, tổng doanh số cho vay đạt hơn 92.530 tỷ đồng, bình quân khoảng 4.870 tỷ đồng mỗi năm. Hiện còn hơn 355.000 hộ gia đình đang có dư nợ với tổng số tiền khoảng 25.000 tỷ đồng. Đáng chú ý, nợ quá hạn chỉ chiếm khoảng 65 tỷ đồng, tương đương 0,27% tổng dư nợ. Theo Bộ Tài chính, đây là cơ sở cho thấy chương trình tín dụng chính sách được triển khai hiệu quả, góp phần bảo đảm cơ hội học tập cho nhiều học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, đồng thời duy trì chất lượng tín dụng ở mức an toàn.