Ngành cần tới 10,5 triệu nhân lực đến năm 2030: Điểm chuẩn chỉ từ 15, sinh viên có việc ngay khi còn đi học, lương tới 50 triệu đồng/tháng

Theo số liệu của Cục Thống kê, riêng tháng 4/2026, Việt Nam đón 2,03 triệu lượt khách quốc tế, nâng tổng lượng khách quốc tế trong bốn tháng đầu năm lên 8,8 triệu lượt, hoàn thành khoảng 35% mục tiêu cả năm. Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên ngành du lịch ghi nhận bốn tháng liên tiếp đón trên 2 triệu lượt khách quốc tế mỗi tháng.

Ở thị trường nội địa, du lịch cũng duy trì đà tăng trưởng tích cực với khoảng 51 triệu lượt khách trong bốn tháng đầu năm, tăng 7,4% so với cùng kỳ năm trước. Những con số này cho thấy sức hấp dẫn ngày càng lớn của du lịch Việt Nam, đồng thời đặt ra áp lực không nhỏ đối với nguồn nhân lực vốn còn nhiều hạn chế về số lượng và chất lượng.

Báo cáo năm 2024 của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho thấy, ngành du lịch hiện có khoảng 2,5 triệu lao động, trong đó 800.000 lao động trực tiếp. Tuy nhiên, chỉ khoảng 45% lao động đã qua đào tạo chuyên ngành du lịch; 35% là lao động chuyển từ lĩnh vực khác và 20% chưa qua đào tạo.

Đáng chú ý, trong số lao động được đào tạo về du lịch, chỉ khoảng 10% có trình độ đại học và sau đại học; 50% đạt trình độ sơ cấp, trung cấp hoặc cao đẳng, còn 40% chỉ được bồi dưỡng qua các khóa đào tạo ngắn hạn.

Trong khi đó, Quy hoạch hệ thống du lịch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045 đặt mục tiêu đến năm 2030, ngành du lịch sẽ tạo ra khoảng 10,5 triệu việc làm, trong đó có khoảng 3,5 triệu việc làm trực tiếp. Điều này đồng nghĩa với việc ngành đang đứng trước khoảng trống nhân lực rất lớn cần được lấp đầy để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng.

Không chỉ vững chuyên môn cần phải có kỹ năng, tư duy

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Thắng, Phó Hiệu trưởng, Trưởng khoa Du lịch, Trường Đại học Công nghệ Đông Á cho biết, nếu trước đây du khách chủ yếu tham quan và nghe thuyết minh tại các điểm đến thì hiện nay, xu hướng trải nghiệm trực tiếp tại các “điểm chạm” văn hóa mang đậm bản sắc địa phương đang ngày càng được ưa chuộng.

Theo ông Thắng, thực tế này đòi hỏi người làm du lịch không chỉ vững chuyên môn mà còn phải có kỹ năng kể chuyện, khả năng ứng dụng công nghệ, tư duy sáng tạo và kiến thức liên ngành về công nghiệp văn hóa, du lịch sáng tạo để đáp ứng nhu cầu mới của thị trường.

Ông Thắng chia sẻ, khi du lịch bước vào giai đoạn cạnh tranh bằng chất lượng, vấn đề không còn là thiếu lao động phổ thông mà là thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và có thể làm việc ngay trong môi trường chuyên nghiệp.

Để xây dựng đội ngũ nhân lực này, bên cạnh nỗ lực của các cơ sở đào tạo, cần có sự đồng hành chặt chẽ từ phía doanh nghiệp, từ việc tham gia xây dựng chương trình đào tạo, tăng cường thực hành đến tạo dựng môi trường làm việc văn minh, chế độ đãi ngộ phù hợp để người lao động yên tâm gắn bó với nghề.

Ông Cao Trí Dũng, Chủ tịch Liên Chi hội Lữ hành Việt Nam nhận định, trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, nguồn nhân lực du lịch Việt Nam đang được định hình theo hai nhóm chính.

Nhóm thứ nhất là nhân lực tiếp cận nền tảng công nghệ, tập trung vào số hóa dữ liệu, sản phẩm và đổi mới phương thức truyền thông, tiếp cận khách hàng.

Nhóm thứ hai là nhân lực trực tiếp phục vụ khách, tạo ra những trải nghiệm chuyên sâu và tương tác trực tiếp với du khách.

Dù thuộc nhóm nào, người lao động cũng cần được trang bị các kỹ năng cốt lõi như công nghệ số, ngoại ngữ và kiến thức chuyên môn sâu để đáp ứng yêu cầu hội nhập. Đặc biệt, đối với nhóm trực tiếp phục vụ khách, khả năng cá nhân hóa dịch vụ đang trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng.

Theo ông Dũng, mô hình đào tạo cần được đổi mới theo hướng tăng cường kết nối giữa nhà trường và doanh nghiệp, đưa sinh viên đến thực tập, trải nghiệm môi trường làm việc thực tế sớm và nhiều hơn. Doanh nghiệp có thể chủ động đào tạo hoặc đặt hàng đào tạo riêng nhằm bảo đảm người học đáp ứng chuẩn đầu ra về kiến thức, kỹ năng và thái độ nghề nghiệp, đặc biệt là trình độ công nghệ thông tin và ngoại ngữ.

Nhiều chuyên gia cho rằng, ngành du lịch cần sớm có những nghiên cứu, thống kê và dự báo chính xác về nhu cầu nhân lực trong trung và dài hạn, từ đó xây dựng chiến lược đào tạo đồng bộ, sát với nhu cầu thực tiễn.

Triển khai nhiều mô hình đào tạo

Thời gian qua, nhiều địa phương đã triển khai các mô hình đào tạo, bồi dưỡng nhân lực đáng chú ý.

Tại Hà Nội, Sở Du lịch tổ chức lớp tập huấn đặc biệt tại bệnh viện dành cho hướng dẫn viên và nhân viên cơ sở lưu trú, trang bị kỹ năng sơ cứu và xử lý tình huống khẩn cấp nhằm bảo đảm an toàn cho du khách trước khi lực lượng y tế chuyên môn có mặt.

Bên cạnh đó, Sở còn tổ chức các khóa bồi dưỡng nghiệp vụ, văn hóa giao tiếp cho nhiều nhóm nhân lực khác như lái xe xích lô, đầu bếp và cộng đồng dân cư tại các điểm du lịch nhằm nâng cao chất lượng phục vụ.

Tại TP. HCM, các lớp tập huấn về xúc tiến, tư vấn, hỗ trợ du khách; bồi dưỡng kiến thức du lịch, kỹ năng giao tiếp và xử lý tình huống cho tài xế taxi và nhân viên dịch vụ cũng đang được triển khai.

Đây là những mô hình cần được nhân rộng để mỗi cá nhân tham gia vào hoạt động du lịch đều trở thành một mắt xích trong hệ sinh thái du lịch an toàn, văn minh và thân thiện.

Đầu tư cho đào tạo nhân lực du lịch, xét đến cùng, không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành mà còn là giải pháp chiến lược để nâng cao chất lượng dịch vụ, gia tăng năng lực cạnh tranh và khẳng định vị thế của du lịch Việt Nam trên bản đồ du lịch khu vực và thế giới.

Học Đại học ngành Du lịch ở đâu với điểm chuẩn từ 15 điểm

Với nhu cầu nhân lực lớn, ngành Du lịch hiện tại đang là sự lựa chọn của nhiều sĩ tử vừa tốt nghiệp THPT mong muốn theo học. Khảo sát điểm chuẩn những năm gần đây cho thấy, ngành Du lịch duy trì sức hút ổn định tại nhiều cơ sở đào tạo trên cả nước.

Tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), điểm chuẩn các ngành Du lịch như Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành và Quản trị khách sạn theo phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2025 ở mức dao động từ 24,99-27,49 điểm. Hay tại Đại học Văn hoá các ngành Lữ hành, hướng dẫn du lịch và Hướng dẫn du lịch quốc tế hay Quản trị du lịch cộng đồng dao động từ 22,8-27,05 điểm.

Ở khu vực phía Nam, Trường Đại học Văn Lang và Trường Đại học Tài chính - Marketing ghi nhận mức điểm dao động từ 22-25 điểm tùy phương thức xét tuyển.

Ngoài ra, với các trường địa phương hay tư thục đều mở ngành Du lịch với điểm chuẩn chỉ từ 15 điểm, mở ra cơ hội theo học cho nhiều học sinh mong muốn theo đuổi ngành học tiềm năng, cơ hội thu nhập ổn.