Hồ nước nhân tạo rộng gấp 750 lần hồ Gươm sẽ được quy hoạch thành khu du lịch đẳng cấp quốc tế

Sở hữu cảnh quan sơn thủy kỳ vĩ, mặt nước rộng lớn cùng hệ thống đảo tự nhiên giữa núi rừng Tây Bắc, hồ Hòa Bình được kỳ vọng trở thành khu du lịch trọng điểm quốc gia, hướng tới đẳng cấp quốc tế. Để khai thác hiệu quả tiềm năng này, tỉnh Phú Thọ đang thúc đẩy điều chỉnh quy hoạch khu du lịch quốc gia hồ Hòa Bình đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050, với định hướng thu hút các nhà đầu tư chiến lược nhưng vẫn bảo tồn hệ sinh thái và bản sắc văn hóa địa phương.

Hồ nhân tạo lớn nhất Việt Nam, sở hữu cảnh quan đặc sắc

Tọa lạc trên dòng sông Đà, hồ Hòa Bình thuộc tỉnh Hòa Bình trước đây, nay là tỉnh Phú Thọ, được hình thành trong quá trình xây dựng Nhà máy Thủy điện Hòa Bình. Hồ kéo dài khoảng 230km từ Hòa Bình đến Sơn La, có dung tích khoảng 9,5 tỷ m³ nước, lớn nhất cả nước.

Với quy mô này, dung tích hồ Hòa Bình lớn gấp khoảng 2,5 lần hồ Thác Bà và 6 lần hồ Dầu Tiếng. Không chỉ giữ vai trò quan trọng trong điều tiết nguồn nước, phục vụ phát điện và bảo đảm an ninh năng lượng, hồ còn sở hữu diện tích mặt nước khoảng 9.000ha (gấp khoảng 17 lần hồ Tây và 750 lần hồ Gươm ở Hà Nội), cùng 47 đảo lớn, nhỏ, gồm 11 đảo đá vôi và 36 đảo đất.

Sự kết hợp giữa mặt hồ rộng lớn, những dãy núi trùng điệp và hệ thống đảo tự nhiên tạo nên cảnh quan được ví như “Vịnh Hạ Long” trên cạn. Đây là lợi thế nổi bật để phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và trải nghiệm thiên nhiên tại khu vực Tây Bắc.

Những năm gần đây, các hoạt động du thuyền khám phá lòng hồ, trải nghiệm văn hóa dân tộc Mường, tham quan làng bản ven hồ, nghỉ dưỡng và thể thao dưới nước ngày càng thu hút du khách. Bên cạnh tài nguyên thiên nhiên, bản sắc văn hóa của cộng đồng dân cư địa phương cũng tạo nên sức hấp dẫn riêng cho điểm đến.

Từ hồ Hòa Bình, du khách có thể kết hợp hành trình khám phá nhiều điểm đến nổi tiếng của vùng Trung du và miền núi phía Bắc, trong đó có Khu di tích lịch sử Đền Hùng và Vườn quốc gia Xuân Sơn. Việc mở rộng kết nối với các điểm du lịch văn hóa, sinh thái và nghỉ dưỡng được kỳ vọng góp phần hình thành chuỗi sản phẩm du lịch đa dạng của tỉnh Phú Thọ.

Ngoài du lịch, hồ Hòa Bình còn là vùng nuôi trồng thủy sản quan trọng. Năm 2022, khu vực có khoảng 4.900 lồng nuôi cá, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho gần 2.000 lao động, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cải thiện đời sống người dân vùng lòng hồ.

Phú Thọ điều chỉnh quy hoạch, hướng tới thu hút nhà đầu tư chiến lược

Nhằm khai thác hiệu quả những lợi thế sẵn có, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Trần Duy Đông nhấn mạnh sự cần thiết phải rà soát, điều chỉnh Quy hoạch chung Khu du lịch quốc gia hồ Hòa Bình đến năm 2035, định hướng đến năm 2050. Việc điều chỉnh nhằm bảo đảm phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội sau hợp nhất tỉnh và mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Mục tiêu trọng tâm là thu hút các nhà đầu tư chiến lược có uy tín, năng lực tài chính và kinh nghiệm điều hành quốc tế, qua đó hình thành những dự án quy mô lớn, tạo động lực phát triển du lịch và kinh tế địa phương. Tuy nhiên, quá trình khai thác tiềm năng phải gắn chặt với bảo vệ cảnh quan, môi trường sinh thái và gìn giữ các giá trị văn hóa dân tộc.

Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu đơn vị tư vấn đánh giá toàn diện tình hình thực hiện quy hoạch khu du lịch quốc gia hồ Hòa Bình được phê duyệt năm 2021, làm rõ những tồn tại, hạn chế để đề xuất định hướng phát triển đột phá và danh mục các dự án lớn, trọng điểm.

Đồ án điều chỉnh phải có bảng so sánh chi tiết các chỉ tiêu sử dụng đất trước và sau điều chỉnh, đồng thời xác định danh mục dự án ưu tiên thu hút đầu tư. Việc phát triển các khu vực quanh lòng hồ cần bảo đảm hành lang bảo vệ hồ, giữ gìn rừng sinh thái và duy trì các công trình hạ tầng công cộng, giao thông kết nối hiện hữu.

Đáng chú ý, quy hoạch mới được yêu cầu tận dụng lợi thế của tuyến cao tốc Hà Nội - Hòa Bình - Mộc Châu để hình thành các cụm, trung tâm du lịch trọng điểm. Hệ thống bến, cảng thủy nội địa cũng sẽ được rà soát, ưu tiên đầu tư, trong đó có các cảng Bích Hạ, Ba Cấp và Thung Nai nhằm tăng cường khả năng kết nối, phục vụ hoạt động du lịch trên lòng hồ.

Song song với đó, Sở Xây dựng phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng UBND các xã, phường liên quan xác định cụ thể những khu vực giữ nguyên hiện trạng, khu vực điều chỉnh ra khỏi 3 loại rừng và các khu vực cần di dời, tái định cư. Định hướng phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương trong vùng quy hoạch cũng phải được cập nhật đầy đủ.

Theo yêu cầu của tỉnh, đồ án điều chỉnh quy hoạch cần được hoàn thiện, trình UBND tỉnh trước ngày 15/10/2026.

Với lợi thế cảnh quan thiên nhiên, giá trị văn hóa và khả năng kết nối giao thông ngày càng được cải thiện, hồ Hòa Bình được kỳ vọng trở thành cực tăng trưởng du lịch quan trọng của Phú Thọ. Việc điều chỉnh quy hoạch lần này sẽ là cơ sở để định hình không gian phát triển dài hạn, thu hút nguồn lực đầu tư và nâng cao giá trị kinh tế của khu vực, đồng thời bảo đảm hài hòa giữa phát triển du lịch với bảo tồn thiên nhiên.