Hơn 1.000 trạm xăng đóng cửa, Lào bắt tay Việt Nam xây đường ống dẫn dầu trọng điểm để gỡ thế bí

Lào sẽ duy trì lượng dự trữ nhiên liệu trong nước ở mức khoảng 60 triệu lít trở lên, đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp nhập khẩu từ nhiều quốc gia nhằm giảm nguy cơ gián đoạn nguồn cung. Tân Thủ tướng Lào Saleumxay Kommasith cho biết thông tin này trước Quốc hội hồi đầu tuần.

Ông Saleumxay, người được bầu làm Thủ tướng Lào vào ngày 5/10, đã trả lời các câu hỏi của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các đại biểu tại kỳ họp thường kỳ lần thứ hai của Quốc hội khóa X. Kỳ họp dự kiến kéo dài đến ngày 21/10.

Tân Thủ tướng Saleumxay cho biết các xung đột thương mại và tình hình bất ổn tại Trung Đông đã làm gián đoạn giá nhiên liệu toàn cầu cũng như chuỗi cung ứng, khiến Lào chịu ảnh hưởng. Quốc gia duy nhất ở Đông Nam Á không giáp biển này gần như phải nhập khẩu toàn bộ nhiên liệu thành phẩm, trong đó Thái Lan chiếm khoảng 97% nguồn cung.

Theo truyền thông Nhà nước Lào, nhà máy lọc dầu tại Khu phát triển Saysettha ở thủ đô Vientiane, đi vào hoạt động từ cuối năm 2020, chưa đủ khả năng đáp ứng nhu cầu nhiên liệu trong nước.

Sự phụ thuộc này bộc lộ rõ khi cuộc khủng hoảng tại Trung Đông bùng phát vào cuối tháng 3. Giá nhiên liệu tại Lào tăng tới 100% chỉ trong vài tuần, trong khi hơn 1.000 trạm xăng phải đóng cửa trong giai đoạn này.

Để giảm phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất, Chính phủ Lào dự kiến khuyến khích các doanh nghiệp nhiên liệu tìm nguồn hàng từ Việt Nam, Trung Quốc và Singapore. Chính quyền cũng sẽ ưu tiên phân bổ nhiên liệu nhằm duy trì hoạt động của các trạm xăng và bảo đảm nguồn cung phục vụ sản xuất.

Chính phủ Lào sẽ tiếp tục thực hiện chính sách giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đã được Quốc hội thông qua, đồng thời tăng cường kiểm tra các doanh nghiệp nhập khẩu, xuất khẩu và phân phối nhiên liệu nhằm ngăn chặn tình trạng đầu cơ tích trữ và tăng giá bất hợp lý. Các doanh nghiệp cũng phải tuân thủ cơ chế định giá minh bạch.

Thủ tướng Lào Saleumxay cho biết Lào đã ký một biên bản ghi nhớ với Việt Nam trong chuyến thăm của Thủ tướng Việt Nam Lê Minh Hưng vào ngày 8 và 9/10. Thỏa thuận đề cập đến việc xây dựng đường ống dẫn dầu từ Việt Nam sang Lào, cùng các kho chứa nhiên liệu dọc biên giới. Tuyến đường ống này sẽ tạo thêm một hành lang nhập khẩu nhiên liệu cho Lào, qua đó có thể giảm áp lực lên các tuyến cung ứng và mạng lưới phân phối hiện nay.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, tại Hội nghị Xúc tiến đầu tư Việt Nam - Lào năm 2026 ở thủ đô Vientiane, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Lào Saleumxay Kommasith đã đối thoại trực tiếp với doanh nghiệp và giới đầu tư hai nước, khẳng định quyết tâm tháo gỡ những vướng mắc về thể chế, thủ tục hành chính, hạ tầng giao thông và thanh toán, hướng tới mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 10 tỷ USD vào năm 2030.

Video Thủ tướng Việt Nam Lê Minh Hưng kết thúc chuyến thăm chính thức nước CHDCND Lào vào trưa 9/10/2026 - Nguồn clip: Báo Nhân Dân

Cuối tháng 9 vừa qua, Cục Năng lượng - Dầu khí vừa trình hồ sơ đề xuất Bộ Công Thương bổ sung các kho, trạm trung chuyển cung ứng xăng dầu sang Lào tại tỉnh Nghệ An, với tổng quy mô dự kiến 110.000 - 160.000m³, cùng tuyến đường ống xăng dầu kết nối Việt Nam - Lào khoảng 80 - 100km.

Theo hồ sơ, việc bổ sung các công trình này nhằm tăng cường kết nối hạ tầng và hợp tác năng lượng Việt Nam - Lào.

Xét về vị trí địa lý, Nghệ An có vị trí thuận lợi để hình thành đầu mối tiếp nhận, dự trữ, trung chuyển, cung ứng xăng dầu cho khu vực Bắc Trung Bộ và thị trường Lào.

Theo Cục Năng lượng - Dầu khí, hoạt động cung ứng xăng dầu từ Việt Nam sang Lào hiện chủ yếu bằng đường bộ, phụ thuộc năng lực vận tải, điều kiện giao thông và tình hình tại các cửa khẩu.

Nghiên cứu hệ thống kho, trạm trung chuyển và tuyến đường ống có thể hình thành phương thức tiếp nhận, tồn chứa, trung chuyển và vận chuyển xăng dầu ổn định với khối lượng lớn. Qua đó, giảm áp lực vận tải đường bộ, nâng cao khả năng bảo đảm nguồn cung cho thị trường Lào.

Hồ sơ đề xuất khu vực Cửa Lò (tỉnh Nghệ An) có lợi thế về cảng biển, giao thông kết nối và khả năng liên kết mạng lưới phân phối xăng dầu của Bắc Trung Bộ. Theo định hướng phát triển hệ thống cảng biển Nghệ An, khu bến Bắc Cửa Lò có chức năng tiếp nhận xăng dầu, tạo điều kiện hình thành chuỗi hạ tầng gồm cảng tiếp nhận, kho tồn chứa, hệ thống vận chuyển và mạng lưới phân phối.

Tuy nhiên, Bộ Công Thương cho rằng, việc lựa chọn địa điểm, quy mô và công nghệ kho xăng dầu phải được đánh giá về khoảng cách an toàn với khu dân cư, khu đô thị, khu du lịch; đồng thời đáp ứng yêu cầu về quốc phòng, an ninh, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường...

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến các Bộ, cơ quan liên quan trước khi hoàn thiện hồ sơ để thực hiện các bước tiếp theo.

Về phần mình, Chính phủ Lào cũng có kế hoạch phát triển các cơ sở dự trữ nhiên liệu tại miền Bắc, miền Trung và miền Nam; nghiên cứu khả năng tham gia các sáng kiến dự trữ dầu chung của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN); đồng thời khuyến khích đầu tư vào hoạt động lọc dầu trong nước.

Ngoài ra, Lào sẽ tăng cường năng lực cho Doanh nghiệp Nhà nước Kinh doanh Nhiên liệu Lào (Lao State Fuel Enterprise), đơn vị có thể can thiệp vào giá cả và nguồn cung khi các doanh nghiệp tư nhân không đủ khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường.