Hơn 1.300 người tử vong bất thường vì nắng nóng chưa từng có, các nhà tang lễ ở Paris quá tải, máy điều hòa Trung Quốc ‘cháy hàng’ ở châu Âu

Theo Tân Hoa Xã, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus ngày 28/6 vừa qua đã đăng một bài viết trên mạng xã hội cho biết, kể từ ngày 21/6, châu Âu đã ghi nhậnhơn 1.300 ca tử vong vượt mức dự kiến có liên quan đến thời tiết nắng nóng cực đoan.

Thuật ngữ “số ca tử vong vượt mức” là chênh lệch giữa ước tính tổng số người chết tại một địa điểm và thời gian cụ thể so với số ca tử vong dự kiến nếu không xảy ra khủng hoảng y tế.

Nhiều quốc gia liên tiếp phá vỡ kỷ lục nhiệt độ

Dẫn nguồn từ Cơ quan Khí tượng Đức (DWD), hãng thông tấn DPA cho biết khu vực Möckern-Drewitz ở phía Đông nước này ngày 27/6 đã đo được nhiệt độ lên tới 41,5°C. Đây là ngày thứ hai liên tiếp nền kinh tế lớn nhất châu Âu phá kỷ lục về nhiệt độ cao nhất, sau mức 41,3°C được ghi nhận vào ngày 26/6. Cơ quan Khí tượng Đức cùng ngày đã phát bản tin cảnh báo đỏ về nắng nóng cho phần lớn các vùng trên cả nước, đồng thời cho biết “không loại trừ khả năng nhiệt độ có thể chạm mốc 42°C”.

Hệ thống giao thông đường sắt và đường bộ của Đức đang chịu ảnh hưởng nặng nề bởi thời tiết nắng nóng. Nhiều đơn vị vận hành đường sắt ở quốc gia siêu cường Tây Âu này cho biết cơ sở hạ tầng ngành đường sắt đang phải chịu áp lực rất lớn do nhiệt độ cao, đồng thời khuyến cáo hành khách nên cắt giảm các chuyến đi đường dài hoặc liên thành phố không thực sự cần thiết. Do mặt đường bị hư hại vì nắng nóng, một số tuyến đường cao tốc chính tại Đức đã buộc phải phong tỏa hoặc áp đặt lệnh giới hạn tốc độ.

Dưới cái nóng gay gắt, nhiều người dân Đức đã tìm đến các con sông, hồ để bơi lội giải nhiệt, dẫn đến những bi kịch đuối nước thương tâm. Cảnh sát quốc gia này cho biết kể từ ngày 26/6 đến nay đã có ít nhất 5 người tử vong do đuối nước. Ngoài ra, do tỷ lệ lắp đặt điều hòa tại Đức khá thấp khiến không khí trong nhà vô cùng oi bức, hàng chục người cao tuổi tại một viện dưỡng lão ở thành phố Dormagen (phía Tây nước Đức) đã phải sơ tán khẩn cấp.

Tại Vương quốc Anh, nơi vốn có mùa hè khá mát mẻ, kỷ lục nhiệt độ tháng 6 cũng liên tục bị xô đổ. Người dân địa phương chia sẻ: “Thời tiết nóng đến mức não tôi như muốn tan chảy, ở nhà chắc tôi phải tắm đến 5 lần một ngày mất...”.

Viện Khí tượng Đan Mạch ngày 27/6 thông báo hai khu vực ở miền Trung và miền Nam nước này lần lượt đo được mức nhiệt 37°C. Trước đó, kỷ lục nhiệt độ cao nhất lịch sử của “xứ sở của những chú lính chì dũng cảm” là 36,4°C được ghi nhận vào tháng 8 năm 1975, nghĩa là cách đây đã gần 51 năm.

Cộng hòa Séc cũng ghi nhận kỷ lục nhiệt độ mới vào ngày 27/6. Viện Khí tượng Thủy văn Cộng hòa Séc cho biết một trạm khí tượng phía Bắc thủ đô Prague đã đo được mức nhiệt độ 40,9°C, vượt qua kỷ lục 40,4°C của nước này vào năm 2012. Theo dự báo của cơ quan trên, nhiệt độ tại quốc gia Trung Âu không giáp biển này đạt đỉnh vào ngày 28/6, thời điểm đó có thể chạm hoặc vượt mức 41°C.

Số liệu từ Cơ quan Khí tượng Thụy Sĩ cho biết trạm khí tượng Binningen ở thành phố phía Bắc Basel ngày 27/6 đã ghi nhận mức nhiệt 39°C, ngày thứ ba liên tiếp phá vỡ kỷ lục nhiệt độ cao nhất của tháng 6. Zurich, thành phố lớn nhất Thụy Sĩ, cùng ngày cũng ghi nhận mức nhiệt 37,1°C, phá vỡ kỷ lục lịch sử 36°C trước đó.

Công ty năng lượng Axpo của Thụy Sĩ ngày 26/6 cho biết, do thời tiết nắng nóng khiến nhiệt độ nước sông (vốn dùng để làm mát các lò phản ứng hạt nhân) tăng quá cao, nhà máy điện hạt nhân Beznau ở phía Bắc Thụy Sĩ đã phải tạm dừng hoạt động cùng ngày.

Khi làn sóng nhiệt tiếp tục di chuyển về phía Đông, nhiệt độ tại hầu hết các vùng của Ba Lan đã tăng lên trên 30°C. Các quốc gia Đông Âu như Slovakia, Hungary, Romania đều đã phát đi cảnh báo nắng nóng. Một nghiên cứu mới nhất được công bố ngày 26/6 bởi tổ chức World Weather Attribution (WWA) chỉ ra rằng, do tác động của biến đổi khí hậu, xác suất xảy ra các đợt nắng nóng cực đoan tại châu Âu hiện nay đã cao gấp 200 lần so với 20 năm trước.

Hai nhà tang lễ tại Paris rơi vào tình trạng quá tải

Ngày 28/6, Cơ quan Y tế Công cộng Quốc gia Pháp đã công bố một báo cáo cho biết số ca tử vong hàng ngày đã gia tăng trong 5 ngày qua. Kể từ ngày 24/6, cơ quan này ghi nhận số ca tử vong tăng khoảng 1.000 người so với cùng kỳ các tháng trước.

Cụ thể, ngày 24/6, số ca tử vong được ghi nhận tại Pháp (bao gồm tất cả nguyên nhân) đã vượt quá 1.200 người. Riêng ngày 25 và 26/6, số ca tử vong trong một ngày đã vượt quá 1.400 người, cao hơn khoảng 40% so với số ca tử vong trung bình mỗi ngày của tháng 4 và tháng 5 năm 2026.

Cơ quan Y tế Pháp cho biết 85% số ca tử vong được ghi nhận thuộc nhóm đối tượng trên 65 tuổi, trong đó số ca tử vong tại nhà tăng mạnh, chiếm khoảng 40%.

Theo số liệu từ Liên đoàn Tang lễ Quốc gia Pháp, hai nhà tang lễ tại thủ đô Paris đã rơi vào tình trạng quá tải. Ngày 27/6, Trung tâm Cấp cứu Paris cho biết đã xác nhận 109 trường hợp tử vong trong vòng 24 giờ, con số này cao gấp 4 lần so với mức thông thường.

Video đợt nắng nóng ở châu Âu gây ra ít nhất 1.300 ca tử vong và làm gia tăng nhiệt độ kỷ lục - Nguồn clip: FOX 9 Minneapolis-St. Paul

Trụ sở Ủy ban châu Âu bị chỉ trích là “phong kiến” và “đáng xấu hổ”

Theo tờ Sina, trụ sở của Ủy ban châu Âu (EC) tại Brussels (Bỉ) mới đây đã bị phanh phui việc “bật điều hòa phân biệt theo tầng”, chỉ cung cấp môi trường làm việc mát mẻ cho các lãnh đạo cấp cao như Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, gây ra một làn sóng tranh cãi dữ dội từ dư luận.

Nhiều cơ quan truyền thông châu Âu ngày 27/6 đưa tin, tòa nhà Berlaymont (trụ sở của Ủy ban châu Âu) có tổng cộng 13 tầng, là nơi làm việc của bà Von der Leyen, 26 ủy viên EU cùng khoảng 3.000 nhân viên. Bà Von der Leyen làm việc tại tầng 13, phần lớn các ủy viên và quan chức cấp cao có văn phòng từ tầng 8 trở lên, trong khi từ tầng 1 đến tầng 7 là khu vực làm việc của các nhân viên thông thường.

Theo các báo cáo, do ảnh hưởng của nắng nóng cực đoan, hệ thống cung cấp điện của tòa nhà Berlaymont rơi vào tình trạng quá tải, buộc ban quản lý tòa nhà phải tắt máy điều hòa nhiệt độ ở một số tầng. Trưa ngày 26/6, các nhân viên trong tòa nhà này nhận được một tin nhắn khẩn cấp với nội dung: “Bắt buộc tắt hệ thống điều hòa từ tầng 1 đến tầng 7 trong thời gian còn lại của ngày”. Điều này đồng nghĩa với việc các khu vực văn phòng từ tầng 8 trở lên không bị ảnh hưởng. Các nhân viên ở tầng thấp đã tỏ ra vô cùng phẫn nộ, họ đồng loạt chỉ trích hành động này là “phong kiến” và “đáng xấu hổ”.

“Vũ khí chống nóng” của Trung Quốc bán chạy như tôm tươi

Giữa tâm bão nắng nóng, các sản phẩm điều hòa của Trung Quốc tại các trung tâm thương mại lớn ở châu Âu gần như được bán hết sạch. Một người tiêu dùng đã phải mất 2 ngày trời để tìm kiếm trên khắp lãnh thổ EU, “chạy xe 200 km mới mua được chiếc điều hòa cuối cùng, mà giá còn bị đội lên thêm 100 euro (gần 3 triệu đồng)”. Không ít cư dân mạng châu Âu đã tự phát lên tiếng khen ngợi máy điều hòa không khí của Trung Quốc có tỷ lệ hiệu năng trên giá thành (P/P) cực cao và kêu gọi châu Âu nên nhập khẩu nhiều hơn.

Theo hãng tin Red Star News (Tin tức Sao Đỏ), trong bối cảnh nắng nóng hoành hành, người dân và doanh nghiệp tại khắp châu Âu đang ráo riết săn lùng các thiết bị điều hòa di động và điều hòa cố định. Điều này đã trực tiếp thổi bùng một cơn sốt doanh số cho các nhà sản xuất điều hòa châu Á. Được biết, các doanh nghiệp sản xuất bao gồm Samsung Electronics (Hàn Quốc), Midea (Trung Quốc) và Mitsubishi Electric (Nhật Bản) đều ghi nhận nhu cầu đối với các sản phẩm làm mát tại châu Âu tăng vọt.

Đơn đặt hàng điều hòa Midea của Trung Quốc tại châu Âu bùng nổ đến mức giá bán tại thị trường đồ cũ thậm chí có thời điểm còn cao hơn giá máy mới đập hộp. Trang tin công nghệ Heise.de của Đức cho biết, thậm chí có người đã lập hẳn một trang web để theo dõi thời gian thực (real-time) tình trạng kho hàng của dòng điều hòa này tại các chuỗi cửa hàng lớn ở Đức nhằm giúp cộng đồng mạng “săn hàng”.

Đồng thời, các mặt hàng làm mát “thần thánh” gắn mác Made in China (Sản xuất tại Trung Quốc) khác như quạt cầm tay, máy làm đá viên... cũng ghi nhận lượng đơn hàng tăng đột biến trên các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới, trở thành những mặt hàng được săn đón nồng nhiệt tại châu Âu.

Nhờ sự thúc đẩy mạnh mẽ từ các kênh thương mại điện tử xuyên biên giới, lượng đơn đặt hàng sản xuất các sản phẩm làm mát của Trung Quốc tăng trưởng rõ rệt, trở thành điểm sáng xuất khẩu ngoại thương mới trong mùa hè năm nay.

Khi đơn hàng ngoại thương tăng vọt, các doanh nghiệp sản xuất ở thượng nguồn cũng hoạt động hết công suất. Tại một doanh nghiệp chuyên về máy làm đá, các công đoạn lắp ráp, kiểm tra, đóng gói trong phân xưởng diễn ra vô cùng hối hả. Người đại diện doanh nghiệp cho biết, nhờ làn sóng nắng nóng kéo dài tại châu Âu, nhu cầu đối với máy làm đá hộ gia đình loại nhỏ và loại di động dã ngoại tăng rất mạnh.

Ông Trịnh Lê (Zheng Li), Giám đốc Thương mại Quốc tế của một công ty cổ phần tại thành phố Ninh Ba, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc cho biết từ tháng 1 đến tháng 5 năm nay, lượng máy làm đá xuất kho sang châu Âu đã tăng hơn 70% so với cùng kỳ năm ngoái, chiếm khoảng 15% tổng sản lượng bán ra của công ty.

Chỉ khoảng 20% hộ gia đình ở châu Âu có máy điều hòa nhiệt độ

Theo đưa tin từ Kênh Tài chính Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV Finance), nhiều nơi tại châu Âu liên tiếp trải qua các đợt nắng nóng gay gắt và xô đổ các kỷ lục nhiệt độ. Tuy nhiên, tỷ lệ phổ cập điều hòa tại các quốc gia châu Âu lại thấp hơn rất nhiều so với các nền kinh tế lớn khác trên thế giới.

Vì sao tại một châu Âu có nền kinh tế tương đối phát triển, người dân lại ít sử dụng các thiết bị làm mát như điều hòa?

Được biết, chỉ khoảng 20% hộ gia đình tại châu Âu được trang bị máy điều hòa nhiệt độ hoặc các thiết bị làm mát tương đương. Nguyên nhân chủ yếu là do trước đây, mùa hè ở châu Âu - đặc biệt là ở Bắc Âu - thời tiết không quá gay gắt. Dù thỉnh thoảng lục địa già có sóng nhiệt nhưng các đợt nắng nóng kéo dài thường rất hiếm khi xảy ra, do đó người dân không có nhu cầu lắp đặt điều hòa cao.

Thứ hai, việc lắp đặt điều hòa ở nhiều nơi tại châu Âu rất phức tạp và chi phí đắt đỏ. Kiến trúc châu Âu phổ biến là các công trình cũ kỹ, cùng một lượng lớn các tòa nhà cổ nằm trong danh mục bảo tồn di sản, khiến quy trình xin cấp phép lắp đặt điều hòa vô cùng rườm rà và khó khăn. Bên cạnh đó, giá năng lượng ở châu Âu rất cao, khiến một bộ phận người dân không gánh nổi hóa đơn tiền điện đắt đỏ từ việc chạy điều hòa.

Ngoài ra, còn có những rào cản từ cấp độ chính sách. Để ứng phó với biến đổi khí hậu, châu Âu đã đặt ra các mục tiêu phát triển xanh. Việc gia tăng mạnh mẽ tần suất sử dụng điều hòa có thể khiến các mục tiêu cắt giảm phát thải này trở nên khó đạt được hơn.