Hơn nửa năm mới đạt 35,8% kế hoạch giải ngân đầu tư công, nhiều bộ ngành dưới 5%

Nhiều bộ, địa phương vẫn giải ngân chậm

Theo Bộ Tài chính, hiện có 8 bộ, cơ quan trung ương và 23 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt hoặc vượt mức bình quân chung của cả nước.

Trong nhóm giải ngân tốt, nhiều đơn vị đạt khối lượng giải ngân trên 15.000 tỷ đồng như Bộ Quốc phòng với 26.400 tỷ đồng, Bộ Công an 22.100 tỷ đồng, Hà Nội 63.900 tỷ đồng, TP.HCM 51.300 tỷ đồng và Hải Phòng 16.600 tỷ đồng.

Tuy nhiên, vẫn còn 25 bộ, cơ quan trung ương và 11 địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân chung.

Đáng chú ý, một số bộ, cơ quan trung ương có tỷ lệ giải ngân dưới 5%, thậm chí chưa giải ngân, gồm Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Kiểm toán Nhà nước, Bộ Khoa học và Công nghệ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam...

Nhiều điểm nghẽn khiến tiến độ giải ngân chậm

Theo Bộ Tài chính, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 được Thủ tướng Chính phủ giao là hơn 1.008.034 tỷ đồng, trong đó vốn ngân sách trung ương hơn 357.807 tỷ đồng và vốn ngân sách địa phương hơn 650.226 tỷ đồng. Hiện vẫn còn hơn 83.216 tỷ đồng chưa được phân bổ thuộc thẩm quyền của Chính phủ.

Ngoài ra, các địa phương còn chủ động giao tăng thêm khoảng 14.709 tỷ đồng vốn cân đối ngân sách địa phương so với kế hoạch được Thủ tướng giao.

Dù vậy, tiến độ giải ngân vẫn chịu tác động bởi nhiều khó khăn. Một trong những vướng mắc lớn nhất là tình trạng thiếu nguồn cung vật liệu xây dựng, trong khi nhu cầu thi công các dự án hạ tầng tăng mạnh. Việc điều phối nguồn vật liệu giữa các vùng cũng chưa đồng bộ, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai nhiều công trình.

Bên cạnh đó, biến động giá xăng dầu và chi phí vận tải khiến chi phí đầu vào tăng, buộc nhiều dự án phải điều chỉnh hợp đồng thi công.

Công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục là "nút thắt" khi nhiều địa phương vẫn gặp vướng mắc trong xác định nguồn gốc đất, đơn giá và phương án bồi thường, khiến nhiều dự án chưa thể triển khai đúng tiến độ.

Theo Bộ Tài chính, năng lực của một số chủ đầu tư, ban quản lý dự án và nhà thầu còn hạn chế. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, một số xã, phường cũng thiếu cán bộ chuyên trách về đầu tư công, nhiều trường hợp phải kiêm nhiệm nhiều công việc nên ảnh hưởng đến tiến độ xử lý hồ sơ.

Ngoài ra, chất lượng chuẩn bị đầu tư của một số dự án chưa cao, việc lập kế hoạch vốn chưa sát với nhu cầu và khả năng thực hiện, dẫn đến phải điều chỉnh dự án hoặc hoàn trả kế hoạch vốn, làm chậm tiến độ giải ngân.

Chính phủ yêu cầu quyết liệt tháo gỡ vướng mắc

Để đẩy nhanh tiến độ giải ngân trong những tháng cuối năm, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tiếp tục nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu, thường xuyên rà soát, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền. Đối với các vấn đề vượt thẩm quyền, các đơn vị phải chủ động báo cáo cấp có thẩm quyền để xem xét, xử lý, bảo đảm hoàn thành mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, qua đó tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.