Hợp nhất HoSE - HNX và nới biên độ: Chuyên gia hé lộ tác động tới tỷ trọng chứng khoán Việt Nam trong FTSE

Theo bản tin ngày 27/8, Chứng khoán HSC (HCM) cho rằng tỷ trọng của Việt Nam trong các chỉ số FTSE Emerging Market có thể tiếp tục tăng trong năm tới.

Đơn vị phân tích đánh giá kế hoạch hợp nhất HoSE - HNX sẽ mở rộng quy mô danh mục đầu tư có thể tiếp cận, trong khi khả năng nới biên độ giao dịch, nếu được triển khai trong điều kiện thị trường thuận lợi, có thể tiếp tục làm tăng vốn hóa thị trường Việt Nam và củng cố tỷ trọng của Việt Nam trong các chỉ số FTSE Emerging Market.

Theo đó, HSC kỳ vọng dòng vốn thụ động từ các đợt 2, 3 và 4 trong năm 2027 sẽ tiếp tục có xu hướng tăng, qua đó có khả năng tạo ra dòng vốn cao hơn mức ước tính cơ sở hiện tại.

Dựa trên các mức tỷ trọng mới cao hơn, HSC nâng ước tính cơ sở về tổng dòng vốn thụ động lên 1,509 tỷ USD, từ mức 913 triệu USD trước đây, vốn được tính dựa trên tỷ trọng của FTSE tại thời điểm tháng 5/2026.

Theo ước tính mới, dòng vốn thụ động có thể đạt khoảng 150,9 triệu USD trong đợt 1 (10%), 301,9 triệu USD trong đợt 2 và 528 triệu USD trong mỗi đợt 3 và 4.

Top 5 cổ phiếu được HSC ước tính có dòng vốn vào lớn nhất gồm VIC, VHM, HPG, VCB và MSN, cùng chiếm 62,2% tổng dòng vốn ước tính. Trong đó, riêng VIC chiếm 40,5%.

Ngày tái cơ cấu cuối cùng của đợt 1 là 18/9/2026, trong khi ngày hiệu lực là 21/9/2026.

Dòng vốn ngoại có thể vẫn bán ròng trong tháng đầu tiên

Ở góc nhìn thận trọng hơn, Chứng khoán Guotai Haitong (Việt Nam) cho rằng dòng vốn ngoại trong tháng đầu tiên vẫn có khả năng bán ròng, thậm chí lên tới hơn 6.500 tỷ đồng trong kịch bản thận trọng.

Nguyên nhân đến từ hoạt động tái cơ cấu của các quỹ đang theo dõi FTSE Frontier Index. Hiện Việt Nam chiếm 31,27% chỉ số này, cao nhất trong nhóm các thị trường thành phần. Khi Việt Nam rời khỏi FTSE Frontier, các quỹ sử dụng chỉ số này làm tham chiếu sẽ phải giảm hoặc loại bỏ tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam.

Guotai Haitong xây dựng 3 kịch bản về dòng vốn rút khỏi thị trường do quá trình tái cơ cấu. Ở kịch bản thận trọng, lượng vốn rút khoảng 100-200 triệu USD; kịch bản cơ sở là 200-400 triệu USD; trong khi kịch bản tiêu cực lên tới 400-700 triệu USD.

Đáng chú ý, dòng vốn rút khỏi Frontier không diễn ra đồng thời với dòng vốn mới từ các quỹ Emerging Market.

Theo lộ trình của FTSE, việc đưa cổ phiếu Việt Nam vào các bộ chỉ số mới sẽ được thực hiện qua 4 giai đoạn, bắt đầu từ tháng 9/2026 và hoàn tất vào tháng 9/2027. Tỷ trọng phân bổ lần lượt là 10% - 20% - 35% - 35%.

Điều này có nghĩa, ngay tại thời điểm Việt Nam chính thức được nâng hạng ngày 21/9, các quỹ theo dõi FTSE Emerging mới chỉ phân bổ khoảng 10% tỷ trọng mục tiêu. Trong khi đó, việc rút khỏi FTSE Frontier có thể diễn ra ngay trong một lần tái cơ cấu.

Theo Guotai Haitong, do sự lệch pha này, dòng vốn ròng trong tháng 9/2026 có thể chỉ dao động từ trung tính đến dương nhẹ, khoảng 50-250 triệu USD. Ở kịch bản thận trọng, thị trường thậm chí có thể chứng kiến dòng vốn ngoại rút khoảng 250 triệu USD, tương đương hơn 6.500 tỷ đồng.

Như vậy, việc FTSE nâng hạng không đồng nghĩa thị trường sẽ lập tức xuất hiện một lượng tiền ngoại khổng lồ ngay trong tháng 9. Áp lực bán kỹ thuật từ các quỹ Frontier có thể tạm thời lấn át dòng vốn mới từ các quỹ Emerging Market.

Tuy nhiên, đây chủ yếu là vấn đề về thời điểm, thay vì thay đổi triển vọng dài hạn. Guotai Haitong ước tính toàn bộ quá trình nâng hạng có thể thu hút khoảng 3-4 tỷ USD từ các quỹ thụ động và chủ động.

Trong đó, dòng vốn thụ động được ước tính khoảng 1,3-1,5 tỷ USD, còn các quỹ chủ động Emerging Market có thể đóng góp khoảng 2,5 tỷ USD.