Nâng hạng FTSE ngày 21/9, vốn ngoại vẫn có thể bán ròng hơn 6.500 tỷ đồng trong tháng 9
Khi Việt Nam rời khỏi FTSE Frontier, các quỹ sử dụng chỉ số này làm tham chiếu sẽ phải giảm hoặc loại bỏ tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam. Ở kịch bản tiêu cực, giá trị bán ròng trong toàn bộ quá trình có thể lên tới 700 triệu USD.
Việt Nam sẽ chính thức được nâng hạng lên Thị trường Mới nổi thứ cấp của FTSE từ ngày 21/9/2026. Tuy nhiên, theo Chứng khoán Guotai Haitong (Việt Nam), dòng vốn ngoại trong tháng đầu tiên vẫn có khả năng bán ròng, thậm chí lên tới hơn 6.500 tỷ đồng trong kịch bản thận trọng.
Nguyên nhân nằm ở hoạt động tái cơ cấu của các quỹ đang theo dõi FTSE Frontier Index. Hiện Việt Nam chiếm tới 31,27% chỉ số này, cao nhất trong nhóm các thị trường thành phần. Khi Việt Nam rời khỏi FTSE Frontier, các quỹ sử dụng chỉ số này làm tham chiếu sẽ phải giảm hoặc loại bỏ tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam.
Guotai Haitong xây dựng 3 kịch bản cho dòng vốn rút khỏi thị trường do quá trình tái cơ cấu. Ở kịch bản thận trọng, lượng vốn rút khoảng 100-200 triệu USD; kịch bản cơ sở 200-400 triệu USD và kịch bản tiêu cực lên tới 400-700 triệu USD.
Đáng chú ý, dòng vốn rút khỏi Frontier lại diễn ra không đồng thời với dòng vốn mới từ các quỹ Emerging Market.
Theo lộ trình của FTSE, việc đưa cổ phiếu Việt Nam vào các bộ chỉ số mới sẽ được thực hiện qua 4 giai đoạn, bắt đầu từ tháng 9/2026 và hoàn tất vào tháng 9/2027. Tỷ trọng phân bổ lần lượt là 10% - 20% - 35% - 35%.
Điều này có nghĩa, ngay tại thời điểm Việt Nam chính thức được nâng hạng ngày 21/9, các quỹ theo dõi FTSE Emerging mới chỉ phân bổ khoảng 10% tỷ trọng mục tiêu. Trong khi đó, việc rút khỏi FTSE Frontier có thể diễn ra ngay trong một lần tái cơ cấu.
Theo Guotai Haitong, vì sự lệch pha này, dòng vốn ròng trong tháng 9/2026 có thể chỉ dao động từ trung tính đến dương nhẹ, khoảng 50-250 triệu USD. Ở kịch bản thận trọng, thị trường thậm chí có thể chứng kiến dòng vốn ngoại rút khoảng 250 triệu USD, tương đương hơn 6.500 tỷ đồng.
Như vậy, việc FTSE nâng hạng không đồng nghĩa thị trường sẽ lập tức xuất hiện một lượng tiền ngoại khổng lồ ngay trong tháng 9. Áp lực bán kỹ thuật từ các quỹ Frontier có thể tạm thời lấn át dòng vốn mới từ các quỹ Emerging Market.
Tuy nhiên, đây chủ yếu là vấn đề về thời điểm, thay vì thay đổi triển vọng dài hạn. Guotai Haitong ước tính toàn bộ quá trình nâng hạng có thể thu hút khoảng 3-4 tỷ USD từ các quỹ passive và active. Trong đó, dòng vốn passive khoảng 1,3-1,5 tỷ USD, còn các quỹ chủ động Emerging Market có thể đóng góp khoảng 2,5 tỷ USD.
Vì vậy, với nhà đầu tư, 21/9 có thể chỉ là điểm khởi đầu của dòng vốn mới thay vì một phiên bùng nổ dòng tiền. Điều đáng theo dõi hơn sẽ là tốc độ giải ngân của các quỹ Emerging Market trong những kỳ tiếp theo và mức độ tham gia thực tế của dòng vốn tổ chức quốc tế vào thị trường Việt Nam.
