Khó khăn chồng chất, Hóa chất Đức Giang lùi tiến độ dự án 12.000 tỷ đồng

Ngày 16/7, HĐQT Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (HoSE: DGC) đã thông qua nghị quyết điều chỉnh giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho "Dự án số 1, Tổ hợp Hóa chất Đức Giang Nghi Sơn". Đây là một trong những dự án trọng điểm nhất của DGC với tổng số tiền đã giải ngân tính đến hết năm 2025 lên tới 1.378 tỷ đồng.

Đáng chú ý nhất trong lần điều chỉnh này là việc DGC thông báo lùi tiến độ hoàn thành và đưa vào hoạt động dự án từ quý I/2026 sang quý IV/2026.

Nghị quyết hé lộ nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự chậm trễ này xuất phát từ những rủi ro vĩ mô quốc tế. Cụ thể, do ảnh hưởng của chiến tranh thương mại, Chính phủ Trung Quốc đã áp dụng các biện pháp hạn chế và kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt đối với các mặt hàng nhạy cảm phục vụ công nghiệp và an ninh quốc phòng. Các vật tư thiết bị từ vật liệu titan (như tấm kim loại, ống, phụ kiện) và các vật tư bọc lót chống ăn mòn của dự án bị kiểm soát chặt chẽ, khiến quá trình xin giấy phép xuất khẩu từ Trung Quốc mất từ 3 đến 6 tháng. Bên cạnh đó, quy định vận chuyển hóa chất phục vụ thi công chống ăn mòn phải chuyển từ đường bộ sang đường biển cũng góp phần làm dự án bị đình trệ.

Về quy mô, tổng công suất thiết kế của dự án vẫn được giữ nguyên ở mức 151.000 tấn hóa chất/năm các loại. Tuy nhiên, nắm bắt nhu cầu thăm dò thị trường đang rất lớn, DGC đã bổ sung thêm các sản phẩm trung gian gồm Axit H3PO4, PCl3 và PCl5 vào danh mục sản xuất. Tổng công suất đầu ra của các sản phẩm này cùng lúc không được vượt quá 10.000 tấn/năm (quy về 100% Axit H3PO3). Ngoài ra, dự án cũng sẽ mang lại thêm 75.000 tấn/năm axit HCl (31%) sinh ra như một sản phẩm phụ.

Đồng thời, địa điểm thực hiện dự án cũng được cập nhật lại theo địa giới hành chính mới, chuyển thành Khu công nghiệp Đồng Vàng thuộc phân khu công nghiệp số 15 - Khu kinh tế Nghi Sơn, địa phận xã Trường Lâm, tỉnh Thanh Hóa.

Sự chậm trễ của siêu dự án Nghi Sơn diễn ra trong bối cảnh Hóa chất Đức Giang vừa trải qua một giai đoạn sóng gió bậc nhất trong lịch sử hoạt động.

Năm 2025, doanh thu thuần hợp nhất của DGC đạt 11.262 tỷ đồng, tăng 14,2% so với năm trước. Lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt 3.153 tỷ đồng. Tính đến cuối năm 2025, tổng tài sản của tập đoàn phình to lên mức 19.538 tỷ đồng, tăng 23,5% so với đầu năm.

Dù ghi nhận kết quả kinh doanh tăng trưởng, báo cáo tài chính năm 2025 của DGC lại bị Công ty Kiểm toán UHY đưa ra ý kiến ngoại trừ đối với khoản mục hàng tồn kho trị giá 950,9 tỷ đồng và các vấn đề liên quan đến vụ án hình sự tại tập đoàn.

Ngày 17/3, Cơ quan Cảnh sát Điều tra Bộ Công an đã khởi tố vụ án "Gây ô nhiễm môi trường; Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" liên quan đến một số cựu lãnh đạo chủ chốt của công ty tại Khai trường 25. Do vụ án vẫn đang trong quá trình điều tra, đơn vị kiểm toán đánh giá chưa thể thu thập đủ bằng chứng để xác định liệu có cần điều chỉnh các chỉ tiêu nợ phải trả, dự phòng hay chi phí xử lý môi trường trên BCTC hay không. DGC cam kết sẽ cập nhật số liệu ngay khi có kết luận chính thức từ cơ quan chức năng.

Đối với khoản hàng tồn kho 950,9 tỷ đồng, UHY cho biết do được bổ nhiệm làm kiểm toán sau thời điểm kết thúc năm tài chính (31/12/2025) để thay thế PwC, họ đã không thể tham gia chứng kiến kiểm kê thực tế. Phía DGC khẳng định việc kiểm kê cuối năm 2025 vẫn diễn ra đúng pháp luật dưới sự chứng kiến của kiểm toán viên PwC. Để khắc phục tình trạng chứng khoán bị cảnh báo do ý kiến ngoại trừ này, DGC và UHY đã thống nhất lộ trình phối hợp thực hiện kiểm kê chi tiết tại thời điểm 30/6 và 31/12, dự kiến hoàn thành khắc phục vào quý III/2026 hoặc quý I/2027.