Khoan xuống tầng đá phiến 540 triệu năm tuổi, láng giềng Việt Nam phát hiện mỏ khí đốt 10.000 tỷ m³ ở độ sâu 5.000m dưới lòng đất

Theo các chuyên gia của Sinopec cùng nhiều tổ chức tư vấn năng lượng, việc mở rộng hoạt động khoan xuống những tầng địa chất cổ xưa nằm sâu khoảng 4.500-5.000m dưới lòng đất có thể giúp sản lượng khí phi truyền thống của Trung Quốc tăng thêm hơn 30% vào năm 2035.

Trong nhiều năm qua, khí đá phiến được xem là một trụ cột trong chiến lược an ninh năng lượng của Bắc Kinh. Tuy nhiên, sản lượng thực tế vẫn thấp hơn đáng kể so với các mục tiêu đề ra và hiện chỉ chiếm khoảng 10% tổng sản lượng khí đốt của cả nước. Điều này buộc các tập đoàn dầu khí quốc doanh phải tìm đến những khu vực khai thác khó khăn hơn, nằm trong số các mỏ khí sâu nhất thế giới.

Bước tiến mới nhất đến từ khu vực Ziyang ở phía đông lưu vực Tứ Xuyên, nằm giữa hai đô thị lớn là Thành Đô và Trùng Khánh. Tháng trước, Sinopec công bố đã xác minh được 236 tỷ m³ trữ lượng khí đốt tại dự án Ziyang Dongfeng ở độ sâu khoảng 4.500m. Trước đó, PetroChina cũng phát hiện một mỏ khí có quy mô tương đương tại khu vực lân cận.

Cả hai doanh nghiệp đều đang tập trung khai thác tầng đá phiến Cambri Qiongzhusi, một thành hệ địa chất hình thành cách đây khoảng 540 triệu năm. Sau hơn 100 giếng khoan thăm dò, các công ty đang tăng tốc đầu tư với quy mô hàng tỷ USD và kỳ vọng có thể triển khai khai thác thương mại quy mô lớn trong vòng 2-3 năm tới.

Trung Quốc bắt đầu khai thác khí đá phiến thương mại từ năm 2014. Hai năm sau, nước này đặt mục tiêu đạt sản lượng 30 tỷ m³ vào năm 2020 và 80-100 tỷ m³ vào năm 2030. Tuy nhiên, phần lớn sự tăng trưởng ban đầu đến từ các mỏ nằm ở độ sâu dưới 3.500m. Khi những mỏ này dần suy giảm, tốc độ tăng sản lượng cũng chững lại, chỉ còn khoảng 4% mỗi năm trong những năm gần đây.

Đến năm 2025, Trung Quốc sản xuất khoảng 27 tỷ m³ khí đá phiến, đứng thứ hai thế giới. Dù vậy, con số này vẫn chưa bằng 5% sản lượng của Mỹ, quốc gia dẫn đầu toàn cầu. Nguyên nhân chủ yếu nằm ở điều kiện địa chất phức tạp hơn, trong khi các nguồn tài nguyên lớn lại tập trung tại lưu vực Tứ Xuyên, nơi có địa hình đồi núi và mật độ dân cư cao.

Theo các nhà phân tích, Bắc Kinh xem khí đá phiến và khí mỏ than sâu là công cụ quan trọng để giảm nhập khẩu LNG vốn có chi phí cao, đồng thời tăng lợi thế trong đàm phán các hợp đồng khí đốt đường ống với Nga và Turkmenistan.

Ông Chen Lin, chuyên gia của Rystad Energy, dự báo việc khai thác các tầng đá phiến sâu hơn có thể giúp sản lượng khí đá phiến của Trung Quốc tăng gần 50% so với năm 2025, đạt khoảng 40 tỷ m³ vào năm 2035 và chiếm khoảng 13% tổng sản lượng khí đốt quốc gia.

Trong khi đó, ông Zhao Qun, chuyên gia địa chất thuộc Viện Khám phá và Phát triển của PetroChina, cho biết các đánh giá ban đầu cho thấy tầng đá phiến Qiongzhusi, trải rộng trên diện tích khoảng 10.000 km², có thể chứa tới 10.000 tỷ m³ khí đốt. Nếu được đầu tư đầy đủ, khu vực này có khả năng cung cấp từ 30-50 tỷ m³ khí mỗi năm.

Theo ông Zhao, những phát hiện mới đánh dấu bước đột phá của ngành khí đá phiến Trung Quốc khi tiến vào các tầng địa chất đa lớp phức tạp, đòi hỏi kỹ thuật khoan và khai thác tiên tiến hơn nhiều so với các dự án trước đây.

Nhà khoa học trưởng của Sinopec, ông Guo Tonglou, cho rằng riêng tầng Qiongzhusi có thể đóng góp từ 10-15 tỷ m³ khí mỗi năm vào năm 2035. So với các mỏ nông như Fuling, dự án khí đá phiến thương mại đầu tiên của Trung Quốc, tầng đá phiến này có chiều dày lớn hơn, phạm vi rộng hơn và chất lượng tài nguyên tốt hơn.

Tuy nhiên, lợi thế về trữ lượng cũng đi kèm thách thức đáng kể. Độ sâu lớn khiến chi phí khoan tăng mạnh, đồng thời làm gia tăng độ phức tạp trong quá trình khai thác. Theo Sinopec, mỗi giếng khoan tại Qiongzhusi có chi phí từ 90-100 triệu nhân dân tệ, cao hơn khoảng 45% so với các giếng khai thác ở tầng nông.

Để giải quyết các vấn đề kỹ thuật, Sinopec và PetroChina đang phát triển những thiết kế giếng khoan mới nhằm hạn chế hiện tượng rò rỉ khí giữa các giếng ngang đa tầng.

Dù vậy, giới chuyên môn vẫn đánh giá tiềm năng của khu vực này rất lớn. Wood Mackenzie dự báo riêng Qiongzhusi có thể đóng góp khoảng 10 tỷ m³ khí vào năm 2035. Nếu các dự án siêu sâu đạt kết quả như kỳ vọng, tổng sản lượng khí đá phiến của Trung Quốc có thể tăng hơn gấp đôi lên 62 tỷ m³, tương đương 18% tổng sản lượng khí đốt của cả nước.

Theo ông Guo, sản lượng cao hơn và tỷ lệ thu hồi tốt hơn có thể giúp các dự án đá phiến siêu sâu đạt hiệu quả thương mại, bất chấp chi phí đầu tư ban đầu lớn hơn đáng kể.

Theo Reuters