Lãi suất neo cao, dòng tiền đổi hướng: Chuyên gia chỉ 4 nguyên tắc 'vàng' để giữ tiền và gia tăng tài sản

Lãi suất toàn cầu duy trì ở mức cao, Việt Nam không nằm ngoài tác động

Bước sang năm 2026, tư duy về quản lý tài sản tài chính trên toàn cầu và tại Việt Nam đã có những thay đổi rõ rệt khi kỷ nguyên tiền rẻ đang dần khép lại. Thị trường tài chính thế giới bước vào một giai đoạn mới với lãi suất tăng cao, dòng vốn không còn dễ dàng như trước và các loại tài sản đang bị định giá ở mức cao.

Trong bối cảnh đó, việc quản lý tài sản tài chính một cách hiệu quả trở thành mối quan tâm hàng đầu của cả nhà đầu tư chuyên nghiệp lẫn cá nhân. Để làm rõ bức tranh này, chia sẻ trong chương trình Hộp Tài sản, bà Trần Thanh Mai, Giám đốc tư vấn tài chính Công ty Cổ phần Chứng khoán Smart Invest (AAS), đã đưa ra những phân tích sâu sắc về bối cảnh vĩ mô cũng như những lời khuyên thiết thực cho nhà đầu tư.

Theo phân tích của bà, giai đoạn hiện tại hoàn toàn khác biệt so với giai đoạn nới lỏng tiền tệ sau đại dịch Covid-19. Trước đây, các ngân hàng trung ương đã bơm một lượng tiền khổng lồ ra thị trường để thúc đẩy kinh tế, nhưng hệ quả là lạm phát tăng cao trên quy mô toàn cầu.

Từ giữa năm 2022 đến nay, các ngân hàng trung ương buộc phải duy trì mức lãi suất cao để kiềm chế lạm phát. Bà Mai chỉ ra rằng, tại thị trường Mỹ, Cục Dự trữ Liên bang (Fed) vẫn giữ chính sách thận trọng vì lạm phát chưa đạt mức mục tiêu 2%. Các số liệu về thị trường lao động Mỹ cho thấy sự tăng trưởng việc làm vượt xa dự báo, trong khi tỷ lệ thất nghiệp ổn định ở mức 4.3%, khiến Fed chưa có đủ áp lực để hạ lãi suất nhằm hỗ trợ kinh tế.

Bên cạnh đó, chỉ số CPI của Mỹ tính đến tháng 5/2026 đã tăng lên mức 4.2%, con số cao nhất trong vòng ba năm qua. Bà giải thích rằng nguyên nhân đến từ giá dầu và nguyên liệu tăng do các cuộc xung đột địa chính trị tại Trung Đông.

Đáng chú ý, áp lực này không chỉ dừng lại ở năng lượng mà đã lan sang giá hàng hóa và dịch vụ, khiến nguy cơ lạm phát kéo dài hơn. Với việc ông Kevin Warsh nhậm chức Chủ tịch mới của Fed, thị trường kỳ vọng cơ quan này sẽ tiếp tục ưu tiên kiểm soát lạm phát và giữ lãi suất ở mức cao, thậm chí có thể thắt chặt hơn nếu lạm phát không được kiểm soát.

Tương tự tại Châu Âu, Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) cũng đã quyết định tăng lãi suất lên mức 2.25% để đối phó với tình trạng lạm phát vượt xa mục tiêu.

Đối với Việt Nam, bà Trần Thanh Mai khẳng định rằng nền kinh tế trong nước không thể đứng ngoài những biến động toàn cầu. Việt Nam có độ mở kinh tế rất lớn với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt khoảng 170% đến 180% GDP.

Khi lãi suất thế giới tăng, đồng nội tệ sẽ chịu áp lực, ảnh hưởng trực tiếp đến các doanh nghiệp sử dụng nhiều vốn vay hoặc phụ thuộc vào ngoại tệ, đặc biệt là các doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Tuy nhiên, bà Mai cũng nhấn mạnh những điểm sáng khác biệt của kinh tế Việt Nam. Trong khi Ngân hàng Thế giới dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2026 chỉ đạt 2.5%, thì dự báo cho Việt Nam lên tới 6.8%. Việt Nam đang tập trung phát triển nội lực thông qua việc đẩy mạnh đầu tư công, xây dựng cơ sở hạ tầng tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và cải cách thể chế để giảm bớt sự phụ thuộc vào chu kỳ kinh tế thế giới.

Từ vàng, cổ phiếu đến bất động sản: Nhà đầu tư phải thay đổi tư duy quản lý tài sản

Dưới góc nhìn của một chuyên gia tư vấn, bà Mai nhận thấy xu hướng quản lý tài sản tại Việt Nam đang dịch chuyển theo hướng bảo toàn thay vì chấp nhận rủi ro cao để kiếm lời.

Khi lãi suất tăng, các nhà đầu tư có xu hướng chuyển dịch tài sản sang các kênh an toàn hơn như tiền mặt và tiền gửi tiết kiệm.

Đối với danh mục cổ phiếu, thay vì đầu tư theo tâm lý đầu cơ hay những "câu chuyện" như giai đoạn tiền rẻ, nhà đầu tư hiện nay khắt khe hơn, tập trung vào những doanh nghiệp có nội tại chắc chắn, ít sử dụng vốn vay và có khả năng thích nghi nhanh với biến động vĩ mô.

Với thị trường bất động sản, đây cũng không nằm ngoài quy luật chọn lọc này. Bà Mai cho rằng thị trường đang phân hóa mạnh mẽ. Nếu như trước đây trong giai đoạn tiền rẻ, việc đầu tư vào bất kỳ lô đất nào cũng có thể mang lại lợi nhuận, thì hiện tại đòi hỏi sự kỹ lưỡng hơn nhiều. Nhà đầu tư cần lựa chọn những tài sản có pháp lý rõ ràng và có khả năng tạo ra dòng tiền chắc chắn trong tương lai.

Ngay cả với vàng, một kênh trú ẩn truyền thống, bà Mai cũng cảnh báo về việc thiếu chiến lược đầu tư chuẩn chỉnh. Thực tế đã có những giai đoạn người dân xếp hàng mua vàng khi giá đạt đỉnh nhưng lại đổ xô đi bán khi giá giảm, dẫn đến những khoản lỗ không đáng có do tâm lý đám đông và thiếu kiến thức.

Trong bối cảnh thị trường ít cơ hội dễ dàng hơn, bà Trần Thanh Mai nhấn mạnh rằng lợi thế cạnh tranh lớn nhất của nhà đầu tư chính là kiến thức và kỹ năng.

Bà chia sẻ một giải pháp quản lý tài chính gồm bốn trụ cột chính để giúp các nhà đầu tư cá nhân vượt qua giai đoạn này:

- Đầu tiên, mỗi người cần chuẩn bị một quỹ dự phòng tương đương với 6 đến 12 tháng chi phí sinh hoạt nhằm đảm bảo không phải rút tiền từ các khoản đầu tư khi có biến động rủi ro xảy ra.

- Thứ hai là nguyên tắc đa dạng hóa danh mục đầu tư, hay còn gọi là "không bỏ trứng vào một giỏ". Nhà đầu tư nên phân bổ tài sản vào nhiều lớp khác nhau như vàng, cổ phiếu, trái phiếu, bất động sản và bảo hiểm để tích lũy dần theo thời gian.

- Trụ cột thứ ba là hạn chế tối đa việc sử dụng đòn bẩy tài chính hoặc margin trong môi trường lãi suất cao để đưa tài sản về trạng thái an toàn hơn.

- Cuối cùng và quan trọng nhất là việc không ngừng trau dồi kiến thức đầu tư. Việc này không thể đạt được trong ngày một ngày hai mà phải tính bằng nhiều năm, thậm chí hàng chục năm. Có kiến thức vững vàng sẽ giúp nhà đầu tư phản biện được các lời mời chào hấp dẫn nhưng đầy rủi ro, ví dụ như các loại hợp đồng kỳ nghỉ hay những cạm bẫy lừa đảo trên thị trường.

Theo bà Trần Thanh Mai, nhà đầu tư hiện nay không chỉ tìm kiếm một sản phẩm đơn lẻ mà cần một giải pháp toàn diện cho kế hoạch tài chính của mình. Mô hình quản lý và tư vấn tài chính sẽ giúp khách hàng phân bổ tài sản hợp lý, gia tăng giá trị và quản trị danh mục một cách bài bản. Bà khuyên nhà đầu tư nên ưu tiên lựa chọn các tổ chức uy tín, lâu đời trên thị trường để đồng hành trong quá trình bảo vệ và phát triển tài sản.