Láng giềng Việt Nam khởi động dự án tái chế tua-bin gió lớn chưa từng có, xử lý gần 1 triệu tấn phế thải

Tập đoàn Tái chế Tài nguyên Trung Quốc (CRRG), doanh nghiệp nhà nước được thành lập năm 2024 với sự hậu thuẫn của Quốc vụ viện Trung Quốc cùng nhiều tập đoàn công nghiệp lớn, cho biết công ty con Xinyuan Jiuquan đã bắt đầu tái sản xuất lô 25 tua-bin gió vào đầu tháng này. Những thiết bị này đều đã vận hành hơn 15 năm.

Theo CRRG, các tua-bin được đưa vào diện loại bỏ do xuống cấp, hiệu suất suy giảm và chi phí bảo trì ngày càng tăng. Thay vì xử lý như phế liệu, các kỹ sư đã tiến hành phục hồi và tái sản xuất thông qua một loạt quy trình riêng, bao gồm sửa chữa hư hỏng kết cấu, gia cường hiệu suất và phục hồi chính xác hệ thống truyền động.

Sau quá trình này, hiệu suất của các tua-bin được cải thiện đáng kể, trong đó nhiều bộ phận cốt lõi đạt tiêu chuẩn tương đương thiết bị mới cùng loại. CRRG cho biết các tua-bin sau khi tái sản xuất có thể tiếp tục được đưa vào sử dụng cho các dự án điện gió phân tán, nhà máy tự phát điện quy mô nhỏ và hệ thống cung cấp điện phụ trợ cho các cơ sở công nghiệp.

Hàng chục nghìn tua-bin Trung Quốc sắp hết vòng đời

Các trang trại điện gió được xây dựng từ những giai đoạn đầu của quá trình phát triển năng lượng tái tạo tại Trung Quốc đang bước vào chu kỳ nghỉ hưu quy mô lớn, tạo ra thách thức mới cho quốc gia sở hữu hệ thống năng lượng tái tạo lớn nhất thế giới.

Theo Cục Năng lượng Quốc gia Trung Quốc, tổng công suất điện gió lắp đặt tại nước này đã vượt 680 GW tính đến tháng 6.

Trong khi đó, hơn 30.000 tua-bin gió trên toàn quốc dự kiến sẽ đạt giới hạn vận hành vào năm 2030. Theo China Power News Network thuộc Cục Năng lượng Quốc gia, số thiết bị này tương đương khoảng 44,7 GW công suất điện gió phải ngừng hoạt động, đồng thời tạo ra gần 950.000 tấn chất thải.

Lin Boqiang, Giám đốc Viện Nghiên cứu Chính sách Năng lượng Trung Quốc thuộc Đại học Hạ Môn, cho rằng việc xây dựng mô hình kinh tế tuần hoàn cho các thiết bị năng lượng tái tạo có thể giúp củng cố đáng kể lợi thế của Trung Quốc trong ngành công nghiệp này.

Ông nhận định tình trạng khan hiếm tài nguyên sẽ đẩy chi phí nguyên vật liệu lên cao, tạo động lực rõ ràng để các doanh nghiệp nhà nước tham gia lĩnh vực tái chế. Tuy nhiên, khả năng mở rộng quy mô vẫn phụ thuộc vào việc cân bằng giữa công nghệ và chi phí.

Từ tỷ lệ thu hồi 30% lên 70%

Jiang Dong, người phụ trách dự án tái sản xuất, cho biết trước đây các tua-bin hết vòng đời thường chỉ được xử lý như phế liệu. Đơn vị vận hành chủ yếu thu hồi những bộ phận kim loại cơ bản, khiến tỷ lệ thu hồi vật liệu tổng thể chỉ khoảng 30%.

Đặc biệt, cánh quạt làm từ vật liệu composite vốn rất khó tái chế thường bị đưa vào bãi chôn lấp hoặc đốt bỏ.

Dự án mới của CRRG hướng tới thay đổi cách xử lý này. Bằng việc phục hồi các hệ thống cốt lõi và tái chế vật liệu từ cánh quạt, doanh nghiệp cho biết tỷ lệ tái chế và thu hồi tổng thể có thể được nâng lên 70%.

Theo Jiang, cách làm này không chỉ nâng giá trị kinh tế của các tua-bin đã qua sử dụng mà còn hạn chế lượng chất thải gây ô nhiễm môi trường.

Để giải quyết những điểm nghẽn của ngành như thiếu tiêu chuẩn kỹ thuật và hệ thống chứng nhận chất lượng, CRRG đang phối hợp với chính quyền địa phương tại Tửu Tuyền xây dựng cơ sở tái chế và xử lý tích hợp đầu tiên của Trung Quốc.

Cơ sở này dự kiến cung cấp dịch vụ xuyên suốt vòng đời thiết bị, từ tháo dỡ, kiểm định, phục hồi, tái sản xuất đến chứng nhận. CRRG kỳ vọng mô hình này có thể trở thành hình mẫu để xây dựng mạng lưới gồm các trung tâm xử lý, cơ sở phân loại và kho vệ tinh tại những khu vực tập trung nhiều dự án năng lượng tái tạo trên cả nước.

Zhang Min, Phó Tổng thư ký Ủy ban Điện gió thuộc Liên minh Chuỗi cung ứng Xanh Trung Quốc, cho rằng Trung Quốc hiện dẫn đầu thế giới về năng lực tái chế tua-bin gió.

Theo bà, xét về mặt công nghệ, Trung Quốc đã vượt qua phần lớn các rào cản kỹ thuật. Thách thức tiếp theo là xây dựng mô hình kinh doanh đủ hiệu quả để ngành có thể phát triển trên quy mô lớn.

Zhang dự đoán hoạt động thương mại hóa rộng rãi trong lĩnh vực này có thể bắt đầu tăng tốc từ năm 2027, một phần nhờ ngày càng nhiều doanh nghiệp nhà nước tham gia đầu tư.

Trong khi đó, Lin Boqiang cho rằng yếu tố kinh tế sẽ quyết định tốc độ mở rộng của ngành. Thiết bị sau tái sản xuất phải có giá cạnh tranh hơn thiết bị mới sau khi tính toàn bộ chi phí xử lý. Ông ước tính ngành tái chế tua-bin gió quy mô lớn có thể cần ít nhất 5 năm nữa để hình thành rõ nét.