Lãnh đạo doanh nghiệp nói thật về ngành điện: ‘Khổ nhất bây giờ là EVN’
Lãnh đạo Tập đoàn Trung Nam thẳng thắn nhận định: "Khổ là khổ cho các anh EVN thôi, còn các doanh nghiệp cung cấp nguồn thì chắc chắn đang rất vui vì cung không đủ cầu."
'Khổ là khổ EVN thôi, còn doanh nghiệp phát điện đang rất vui'
Phát biểu tại hội thảo "Chuyển đổi xanh, cần gì để tăng tốc", ông Đặng Quốc Bảo, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Trung Nam cho biết hệ thống điện quốc gia những ngày qua liên tục ghi nhận các mức phụ tải cao kỷ lục.
Theo ông Bảo, nếu nhìn dưới góc độ thị trường, các doanh nghiệp năng lượng tái tạo đang đứng trước giai đoạn thuận lợi hiếm có.
"Đi làm ăn khó nhất là kiếm khách hàng, khó nhất là bán được sản phẩm. Nhưng hiện nay cung đang không đủ cầu và tình trạng này sẽ còn tiếp diễn trong 2-3 năm tới", ông nói.
Vị lãnh đạo doanh nghiệp thẳng thắn nhận định: "Khổ là khổ cho các anh EVN thôi, còn các doanh nghiệp cung cấp nguồn thì chắc chắn đang rất vui vì cung không đủ cầu."
Theo ông Bảo, một thị trường điện cạnh tranh chỉ thực sự hình thành khi nguồn cung lớn hơn nhu cầu. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, tình trạng thiếu điện cục bộ và áp lực đáp ứng nhu cầu tăng trưởng kinh tế khiến nguồn điện mới luôn có sẵn thị trường tiêu thụ.
Điện tái tạo đang bước vào "thời kỳ vàng"
Đại diện Trung Nam cho biết những năm gần đây, ngày càng nhiều tập đoàn ngoài ngành tham gia đầu tư năng lượng. Không chỉ các doanh nghiệp truyền thống trong lĩnh vực điện, nhiều tập đoàn lớn ở các lĩnh vực khác cũng bắt đầu tìm kiếm cơ hội tại điện gió và điện mặt trời.
Theo ông Bảo, Việt Nam sở hữu lợi thế rất lớn về điều kiện tự nhiên với nguồn gió và bức xạ mặt trời dồi dào, trong khi dư địa phát triển thủy điện gần như không còn.
"Không nói tới xanh, không nói tới ESG, chỉ xét thuần về mặt kinh tế thì năng lượng tái tạo là lĩnh vực tạo ra rất nhiều tiền", ông nhấn mạnh.
Ông cho rằng các dự án điện tái tạo có dòng tiền ổn định, thời gian khai thác kéo dài 30-40 năm, doanh thu tương đối chắc chắn và luôn có sẵn thị trường tiêu thụ. Đây cũng là nhóm tài sản được các ngân hàng đánh giá cao nhờ mức độ an toàn và khả năng tạo dòng tiền dài hạn.
Theo quan điểm của Trung Nam, một lĩnh vực phát triển bền vững phải đáp ứng đồng thời ba yếu tố gồm lợi ích môi trường, lợi ích xã hội và hiệu quả kinh tế.
Thị trường phải chậm lại để sửa sai
Dù đánh giá cao tiềm năng của ngành, lãnh đạo Trung Nam cũng thừa nhận giai đoạn vừa qua đã để lại nhiều bài học đắt giá. Doanh nghiệp từng gặp khó khăn về chính sách, pháp lý, vốn, kỹ thuật và hạ tầng. Một số dự án phải trả giá bằng những bài học vận hành "xương máu".
"Không phải tất cả dự án đều thành công. Có dự án vì chạy tiến độ nên hiệu suất thấp, thiết bị hư hỏng và vận hành không đạt như kỳ vọng", ông cho biết.
Theo ông Bảo, quá trình chuyển đổi từ thị trường điện gần như chỉ có một người mua sang thị trường có nhiều thành phần tham gia là điều chưa từng có tiền lệ.
"Chắc chắn sẽ có sai. Sai rồi phải sửa, sửa rồi phải chờ, rồi lại phải thử xem có ổn hay không."
Ông cho rằng việc thị trường chững lại trong thời gian qua là cần thiết để các cơ quan quản lý và doanh nghiệp cùng rút kinh nghiệm sau giai đoạn phát triển nóng.
Theo lãnh đạo Trung Nam, thị trường điện Việt Nam đang bước sang giai đoạn phát triển thứ hai, với sự cẩn trọng hơn về chính sách nhưng cũng mở ra dư địa lớn hơn cho khu vực tư nhân. Các cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) được kỳ vọng sẽ tạo ra thay đổi lớn trong thời gian tới.
Ông Bảo dự báo trong vòng 5-10 năm tới, thị trường mua bán điện trực tiếp giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp sẽ tăng trưởng nhanh, góp phần giảm áp lực lên hệ thống điện quốc gia cũng như vai trò bao cấp của Nhà nước.
"Nhiều hình thức mua bán điện mới sẽ xuất hiện và giúp giảm áp lực cho Chính phủ cũng như EVN trong việc bảo đảm nguồn cung điện", ông nói.
