Lời khuyên quan trọng cho những gia đình nuôi chó
Những thói quen chăm sóc đơn giản có thể giúp gia đình hạn chế rủi ro khi nuôi chó.
Chó là vật nuôi quen thuộc trong nhiều gia đình, không chỉ giúp cuộc sống thêm vui vẻ mà còn tạo sự gắn kết giữa các thành viên. Tuy nhiên, việc nuôi thú cưng trong không gian sinh hoạt chung cũng đòi hỏi chủ nuôi phải chú ý đến vấn đề vệ sinh và phòng ngừa bệnh truyền từ động vật sang người.

Một chú chó trông khỏe mạnh chưa chắc không mang mầm bệnh. Những thói quen như để vật nuôi tiếp cận khu vực chế biến thức ăn, không thu gom chất thải thường xuyên hoặc chủ quan khi trẻ nhỏ chơi với chó đều có thể làm phát sinh nguy cơ mất an toàn.
Để vừa chăm sóc tốt cho thú cưng vừa bảo vệ sức khỏe gia đình, chủ nuôi cần xây dựng những nguyên tắc rõ ràng trong sinh hoạt hằng ngày, từ việc theo dõi sức khỏe vật nuôi đến cách xử lý các tình huống bất ngờ.
Tiêm vaccine phòng dại và duy trì lịch khám thú y thường xuyên
Bệnh dại là một trong những nguy cơ nghiêm trọng cần được quan tâm khi nuôi chó. Vì vậy, chủ nuôi cần bảo đảm vật nuôi được tiêm vaccine phòng dại theo lịch do cơ quan thú y hướng dẫn, không tự ý bỏ qua các mũi tiêm nhắc lại.
Việc chó chủ yếu ở trong nhà không có nghĩa là nguy cơ mắc bệnh hoàn toàn bằng không. Vật nuôi vẫn có thể tiếp xúc với động vật khác trong những lần đi dạo, ra ngoài hoặc trong các tình huống ngoài dự kiến.
Bên cạnh tiêm phòng dại, gia đình nên đưa chó đi khám định kỳ, thực hiện các biện pháp phòng giun sán, ve và bọ chét phù hợp. Lịch phòng bệnh cần được điều chỉnh theo độ tuổi, tình trạng sức khỏe và môi trường sinh hoạt của từng con chó.

Chủ nuôi cũng nên lưu lại thông tin tiêm chủng, theo dõi tình trạng ăn uống và hành vi của vật nuôi. Khi chó có biểu hiện bất thường, cần liên hệ cơ sở thú y để được hướng dẫn thay vì tự mua thuốc điều trị.
Không để khu vực ăn uống của chó lẫn với nơi chế biến thực phẩm
Trong nhiều gia đình, chó được tự do đi lại trong bếp, nằm cạnh bàn ăn hoặc tiếp cận các dụng cụ sinh hoạt chung. Tuy nhiên, đây là thói quen cần được điều chỉnh để hạn chế nguy cơ lây nhiễm chéo.
Chủ nuôi nên bố trí bát ăn, bát nước và chỗ nghỉ riêng cho chó. Những vật dụng này cần được vệ sinh thường xuyên, đồng thời tránh đặt gần nơi bảo quản hoặc chế biến thực phẩm của con người.
Không nên rửa bát ăn của chó trong khu vực đang sơ chế thức ăn nếu không thể bảo đảm vệ sinh phù hợp. Đồ chơi, ổ nằm và các vật dụng của vật nuôi cũng cần được làm sạch định kỳ, tránh để chất bẩn tích tụ.

Ngoài ra, gia đình nên hạn chế để chó liếm vào miệng, mắt hoặc các vết thương hở của con người. Dù đây có thể là hành động thể hiện sự gần gũi, nước bọt của động vật vẫn có khả năng chứa tác nhân gây bệnh.
Rửa tay sau khi chơi với chó và dọn dẹp chất thải
Việc rửa tay thường xuyên là biện pháp đơn giản nhưng có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa bệnh truyền từ động vật sang người. Vi khuẩn và ký sinh trùng có thể tồn tại trên cơ thể chó, trong phân hoặc trên những đồ vật mà chúng thường xuyên tiếp xúc.
Các thành viên nên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch sau khi vuốt ve, chơi với chó, cho vật nuôi ăn hoặc vệ sinh đồ dùng của chúng. Thói quen này cũng cần được thực hiện trước khi ăn uống và chuẩn bị thực phẩm.

Đặc biệt, phân chó cần được thu gom ngay sau khi vật nuôi đi vệ sinh. Chất thải không nên để tồn đọng trong sân, ban công hoặc khu vực trẻ thường xuyên vui chơi, bởi một số mầm bệnh và ký sinh trùng có thể phát tán ra môi trường.
Khi dọn dẹp, chủ nuôi nên sử dụng túi hoặc dụng cụ chuyên dụng, làm sạch khu vực bị bẩn và rửa tay kỹ sau đó. Nếu chất thải rơi vào trong nhà, cần vệ sinh sớm, tránh để trẻ hoặc những thành viên khác tiếp xúc trực tiếp.
Chải lông, kiểm tra da và phòng ký sinh trùng định kỳ cho chó
Chăm sóc bộ lông không chỉ giúp chó sạch sẽ mà còn hỗ trợ chủ nuôi phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường. Việc chải lông, kiểm tra da và vệ sinh nơi nằm nên được duy trì thường xuyên, tùy theo đặc điểm của từng giống chó.
Sau khi đưa chó đi dạo hoặc tiếp xúc với môi trường bên ngoài, gia đình nên kiểm tra sơ bộ bộ lông và da, chú ý những vị trí dễ có ve bám. Việc sử dụng sản phẩm phòng ve, bọ chét và giun sán cần có tư vấn từ bác sĩ thú y để bảo đảm phù hợp với vật nuôi.
Nếu chó thường xuyên gãi, liếm một vùng da, rụng lông bất thường hoặc xuất hiện tổn thương, chủ nuôi không nên tự ý sử dụng thuốc của người hay các loại hóa chất chưa rõ công dụng.
Bên cạnh đó, cần giữ chỗ ngủ của chó khô ráo, thông thoáng và vệ sinh đồ dùng thường xuyên. Những biện pháp này giúp hạn chế chất bẩn tích tụ, đồng thời tạo môi trường sinh hoạt tốt hơn cho cả vật nuôi và các thành viên trong nhà.
Giám sát trẻ nhỏ, không mặc định chó quen là chó an toàn
Trẻ em thường thích chơi đùa với thú cưng nhưng chưa phải lúc nào cũng hiểu được giới hạn của động vật. Ngay cả một chú chó hiền lành vẫn có thể cắn hoặc cào khi bị đau, hoảng sợ hay bị làm phiền lúc ăn và ngủ.

Người lớn cần giám sát trực tiếp khi trẻ tiếp xúc với chó, không để trẻ kéo tai, giật đuôi, giành thức ăn hoặc ôm ghì vật nuôi. Trẻ cũng không nên ghé sát mặt vào mõm chó hay cố vuốt ve khi con vật đang có biểu hiện khó chịu.
Gia đình cần hướng dẫn trẻ cách tiếp cận nhẹ nhàng, biết giữ khoảng cách và không tự ý đến gần chó lạ. Sau khi chơi với thú cưng, trẻ phải rửa tay sạch sẽ, tránh đưa tay hoặc đồ chơi vào miệng.
Đặc biệt, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ không nên ở một mình với chó, kể cả khi vật nuôi đã sống cùng gia đình trong thời gian dài. Sự giám sát của người lớn là biện pháp cần thiết để giảm nguy cơ xảy ra tai nạn.
Sơ cứu ngay khi bị chó cắn hoặc cào
Khi bị chó cắn, cào làm tổn thương da hoặc để nước bọt của chó tiếp xúc với vết thương hở, người bị phơi nhiễm cần được xử trí kịp thời. Không nên cho rằng vết thương nhỏ hoặc chó là vật nuôi trong nhà thì không đáng lo ngại.
Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), cần rửa kỹ vết thương bằng xà phòng dưới vòi nước chảy trong khoảng 15 phút ngay sau khi xảy ra sự việc. Sau bước sơ cứu, người bị thương cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được đánh giá nguy cơ và hướng dẫn tiêm vaccine phòng dại, sử dụng huyết thanh kháng dại nếu có chỉ định.
Không nên tự ý trì hoãn việc đi khám để chờ xem con chó có biểu hiện bất thường hay không. Khi đã xuất hiện triệu chứng lâm sàng, bệnh dại gần như luôn gây tử vong, trong khi việc dự phòng kịp thời sau phơi nhiễm có thể ngăn bệnh phát triển.
Nếu có thể, gia đình nên cung cấp cho nhân viên y tế thông tin về con chó, tình trạng tiêm phòng và hoàn cảnh xảy ra vụ việc. Tuy nhiên, những thông tin này không thay thế việc thăm khám và đánh giá chuyên môn.
Nuôi chó trong nhà không chỉ là việc cung cấp thức ăn và nơi ở cho vật nuôi mà còn đòi hỏi trách nhiệm bảo đảm an toàn cho mọi thành viên. Duy trì lịch tiêm phòng, thực hành vệ sinh đúng cách, giám sát trẻ nhỏ và chủ động xử lý khi có nguy cơ phơi nhiễm sẽ giúp gia đình hạn chế những rủi ro không đáng có trong quá trình chung sống với thú cưng.