Một quốc gia Đông Nam Á tổng kiểm tra thị trường xe điện toàn quốc, đồng thời đẩy nhanh dự luật quan trọng

Động thái này diễn ra trong bối cảnh các cơ quan tại Thái Lan ghi nhận tổng cộng 1.348 khiếu nại liên quan đến xe điện trong giai đoạn 2024-2026, với số tiền người tiêu dùng yêu cầu bồi thường vượt 103 triệu baht, tương đương khoảng 82 tỷ đồng.

Hơn một nửa khiếu nại liên quan dịch vụ hậu mãi

Những bất cập sau khi mua xe đang trở thành vấn đề nổi bật trên thị trường xe điện Thái Lan.

Trong 792 trường hợp được Hội đồng Người tiêu dùng tiếp nhận, có 451 vụ liên quan đến dịch vụ hậu mãi, chiếm khoảng 56%. Trong đó, 329 trường hợp phản ánh trung tâm dịch vụ ngừng hoạt động hoặc cung cấp dịch vụ không đúng như quảng cáo, còn 94 vụ liên quan đến việc khách hàng phải chờ phụ tùng trong thời gian dài.

Cơ quan này cho biết đã xuất hiện những trường hợp xe phải nằm tại xưởng hơn 60 ngày vì thiếu linh kiện thay thế.

NETA là thương hiệu có số lượng khiếu nại lớn nhất, với 667 trường hợp được ghi nhận. Trong năm 2024, số người phản ánh về thương hiệu này mới chỉ ở mức 2 trường hợp, nhưng đến cuối tháng 6/2025 đã tăng lên hơn 220 người.

Ủy ban Bảo vệ người tiêu dùng của Hạ viện Thái Lan, do ông Kantaphong Prayoonsak đứng đầu, cũng từng ghi nhận hơn 100 người chịu thiệt hại trực tiếp và khoảng 25.000 khách hàng sử dụng xe bị ảnh hưởng.

Theo cơ quan bảo vệ người tiêu dùng Thái Lan, đến nay 402 trường hợp trong tổng số khiếu nại đã được giải quyết thông qua hòa giải.

Xe điện tăng nhanh nhưng hệ thống đại lý có dấu hiệu thu hẹp

Những vấn đề về hậu mãi xuất hiện trong thời điểm quy mô thị trường xe điện Thái Lan tăng mạnh.

Theo Cục Giao thông đường bộ Thái Lan, năm 2025 nước này có 147.571 ô tô thuần điện đăng ký mới, cao hơn gấp đôi so với năm trước. Tổng số xe điện chạy pin đang lưu hành đạt 372.703 chiếc, trong đó nhiều mẫu xe đến từ các thương hiệu Trung Quốc.

Tuy nhiên, tốc độ mở rộng của thị trường lại trái ngược với diễn biến tại mạng lưới bán hàng và sửa chữa của một số hãng.

Số đại lý NETA tại Thái Lan đã giảm từ hơn 60 xuống khoảng 40 sau những biến động liên quan đến công ty mẹ tại Trung Quốc.

Đầu tháng 5/2026, một đại lý Deepal tại Bangkok cũng thông báo chấm dứt vai trò đại lý của Changan Thái Lan, có hiệu lực từ ngày 30/4.

Trước đó, một số trung tâm dịch vụ GAC AION tại Bangkok đóng cửa hoặc chuyển sang kinh doanh thương hiệu khác. Dù vậy, thông tin cho rằng GAC AION chuẩn bị rút khỏi thị trường Thái Lan sau đó đã được phía liên quan bác bỏ.

Thái Lan kiểm tra phòng trưng bày xe điện trên toàn quốc

Trước tình trạng khiếu nại gia tăng, cơ quan chức năng Thái Lan bắt đầu siết hoạt động kinh doanh xe điện ngay từ khâu bán hàng.

Ngày 12/5/2026, bà Suphamas Isarabhakdi, Bộ trưởng Văn phòng Thủ tướng phụ trách cơ quan bảo vệ người tiêu dùng, trực tiếp dẫn đoàn kiểm tra một số phòng trưng bày xe điện.

Một trong những nội dung được tập trung kiểm tra là nhãn thông tin trên xe. Các đơn vị bán hàng phải công khai những thông tin quan trọng như phạm vi vận hành thực tế và thông số liên quan đến bộ pin.

Theo quy định hiện hành, hành vi vi phạm quy định về nhãn hàng hóa có thể bị xử phạt tới 100.000 baht, tương đương khoảng 80 triệu đồng, hoặc mức án lên tới 6 tháng tù.

Từ ngày 21/3/2026, xe điện đã được đưa vào nhóm hàng hóa thuộc diện kiểm soát nhãn tại Thái Lan. Theo đó, bên bán phải cung cấp thông tin về nguồn gốc pin, điều kiện bảo hành cũng như khả năng cung ứng phụ tùng.

Đến ngày 11/7, hoạt động kiểm tra được yêu cầu mở rộng trên phạm vi toàn quốc. Các đợt kiểm tra được triển khai trước tại Bangkok và khu vực lân cận, sau đó tiến tới các tỉnh khác.

Cơ quan chức năng Thái Lan cho biết những trường hợp phát hiện vi phạm sẽ được xử lý theo quy định thay vì chỉ dừng ở việc nhắc nhở.

Dự luật bảo vệ người mua xe được thúc đẩy sau hơn một thập kỷ

Song song với việc tăng cường kiểm tra thị trường, Thái Lan đang đẩy nhanh việc xây dựng khuôn khổ pháp lý mới nhằm tăng trách nhiệm của doanh nghiệp đối với hàng hóa có lỗi.

Dự luật về trách nhiệm đối với hàng hóa khuyết tật từng được thảo luận trong hơn 10 năm nhưng chưa hoàn tất. Tuy nhiên, chỉ trong chưa đầy hai tháng giữa năm 2026, dự luật đã liên tiếp trải qua nhiều bước quan trọng.

Ngày 12/5, Nội các Thái Lan quyết định trình lại dự luật lên Quốc hội. Đến ngày 16/6, bản dự thảo do cơ quan bảo vệ người tiêu dùng xây dựng được lựa chọn làm phương án chính.

Ngày 24/6, Hạ viện thông qua về nguyên tắc đối với toàn bộ 6 dự thảo liên quan. Một tuần sau, ngày 1/7, ủy ban thẩm tra tổ chức phiên họp đầu tiên và bầu ông Supachai Jaisamut làm chủ tịch.

Một trong các dự thảo được đưa ra xem xét do ông Kantaphong Prayoonsak cùng 20 nghị sĩ đứng tên.

Điểm đáng chú ý trong dự luật là cơ chế chứng minh trách nhiệm có thể thay đổi theo hướng có lợi hơn cho người mua.

Theo nội dung đang được xem xét, nếu hàng hóa thông thường gặp lỗi trong vòng 6 tháng kể từ khi mua, sản phẩm có thể được mặc định là đã tồn tại lỗi từ trước. Riêng đối với ô tô, thời hạn này được nâng lên một năm hoặc 10.000 km sử dụng.

Doanh nghiệp bán hàng phải hoàn tất sửa chữa trong thời hạn tối đa 90 ngày. Với xe mua trả góp, người mua cũng có thể được quyền tạm hoãn thanh toán trong thời gian phương tiện chờ sửa chữa hoặc thay thế.

Hiện ủy ban thẩm tra đang lấy ý kiến từ các bên liên quan trước khi xem xét chi tiết từng điều khoản của dự luật.

Bên cạnh dự luật này, Hội đồng Người tiêu dùng Thái Lan cũng đang thúc đẩy thêm các quy định về “quyền được sửa chữa” và xây dựng cơ chế triệu hồi sản phẩm có tính bắt buộc cao hơn.

Tính đến giữa tháng 9/2026, cơ quan bảo vệ người tiêu dùng Thái Lan chưa công bố kết quả cuối cùng của đợt kiểm tra xe điện trên toàn quốc, cũng như chưa công bố danh sách doanh nghiệp bị xử lý. Quốc hội nước này cũng chưa đưa ra thời điểm cụ thể để hoàn tất và thông qua dự luật về hàng hóa khuyết tật.

Tại Việt Nam, các doanh nghiệp kinh doanh xe điện hiện chưa phải áp dụng bắt buộc đầy đủ các yêu cầu công bố tương tự Thái Lan đối với nguồn gốc pin, điều kiện bảo hành và khả năng cung ứng phụ tùng ngay tại khâu bán xe. Vì vậy, những thay đổi trong chính sách của Thái Lan đang được thị trường ô tô khu vực quan tâm, đặc biệt khi nhiều thương hiệu xe điện Trung Quốc hiện cùng lúc kinh doanh tại cả hai quốc gia.