Một thập kỷ chinh phục thị trường bán lẻ hiện đại Việt Nam của WinCommerce - Bách Hóa Xanh: ‘Kẻ tám lạng - người nửa cân’
Trong một thập kỷ qua, thị trường bán lẻ hiện đại Việt Nam chứng kiến sự thay đổi sâu sắc, không chỉ trong hành vi tiêu dùng mà còn ở cấu trúc cạnh tranh. Các mô hình bán lẻ truyền thống như tạp hóa, chợ… dần được thay thế bởi các chuỗi bán lẻ hiện đại, thể hiện cho xu thế của tương lai.
Trong một thập kỷ qua, thị trường bán lẻ hiện đại Việt Nam chứng kiến sự thay đổi sâu sắc, không chỉ trong hành vi tiêu dùng mà còn ở cấu trúc cạnh tranh. Các mô hình bán lẻ truyền thống như tạp hóa, chợ… dần được thay thế bởi các chuỗi bán lẻ hiện đại, thể hiện cho xu thế của tương lai.
Trong bức tranh ấy, WinCommerce (WCM) và Bách Hóa Xanh (BHX) nổi lên như hai lực lượng dẫn dắt, tạo thành trục đối trọng lớn nhất ở mảng bán lẻ nhu yếu phẩm. Hai chiến lược khác nhau, nhưng lại gặp nhau ở điểm chung: đều trở thành những “gã khổng lồ” định hình cuộc chơi. Cuộc đua giữa 2 doanh nghiệp cũng phản chiếu bản chất sự khốc liệt của ngành khi cần một nguồn lực lớn hậu thuẫn cho giai đoạn “đốt tiền” suốt nhiều năm trước khi gặt hái được thành công.
Bên cạnh kinh nghiệm, MSN và MWG có quy mô nguồn vốn lớn, lợi nhuận hàng nghìn tỷ đồng được duy trì bất chấp việc WCM và BHX “đốt tiền”, tạo bệ đỡ vững chắc trong giai đoạn phát triển.
Sự khác biệt trong mô hình cửa hàng đã tạo ra chênh lệch lớn về doanh thu bình quân trên mỗi điểm bán. Trong khi WCM ưu tiên mở dày, thì BHX lại theo đuổi mô hình cửa hàng diện tích lớn.
Bên cạnh đó, trong suốt thập kỷ qua, BHX chủ yếu phát triển tại khu vực miền Nam, còn WCM chiếm ưu thế ở miền Bắc. Đến năm 2025, cả hai doanh nghiệp đồng loạt mở rộng sang thị trường miền Trung.
Trong 9 tháng đầu năm, BHX mở mới 520 cửa hàng, còn WCM mở mới 464 cửa hàng; đáng chú ý, số lượng mở mới tại miền Trung của cả 2 thương hiệu đều chiếm khoảng 50%. Trong giai đoạn tới, BHX đặt mục tiêu “Bắc tiến”, trong khi WCM hướng đến “Nam tiến”, tạo nên sự giao thoa ngày càng lớn trong cuộc cạnh tranh thị trường.
WCM tập trung mở rộng mạng lưới ngay từ đầu dẫn đến các khoản lỗ lớn hơn BHX giai đoạn 2015 - 2021. Trong khi đó, BHX có nước đi khá thận trọng lúc đầu và đẩy mạnh ở đoạn sau, khiến khoản lỗ năm 2022 - 2023 vượt WCM.
Dù vậy, cả 2 doanh nghiệp đang gặp nhau ở một điểm vào năm 2024, khi cùng có lãi, chấm dứt chuỗi ngày “đốt tiền” đổi tăng trưởng. Hiện tại, kết quả kinh doanh của BHX và WCM không chênh lệch quá lớn.
Nhìn chung, hai doanh nghiệp đều bước vào giai đoạn mới với những lợi thế riêng. WinCommerce hướng tới mô hình “điểm bán đa tiện ích”, kết hợp siêu thị mini, dịch vụ tài chính, F&B, viễn thông… Mô hình này giúp tăng biên lợi nhuận và tận dụng lượng khách hiện hữu. Còn BHX có thể mạnh ở nhóm tươi sống - thứ tạo ra sự khác biệt lớn nhất trên thị trường.
Trong cuộc đua này, hiện tại không bên vượt trội hoàn toàn, từ đó tạo ra cuộc cạnh tranh cân tài, cân sức, tạo ra động lực phát triển ngành bán lẻ hiện đại Việt Nam vốn đang có nhiều dư địa. Theo Công ty Chứng khoán Dầu khí (PSI), kênh bán lẻ hiện đại đang dần thay thế kênh truyền thống với thị phần gia tăng từ 19% năm 2018 lên 23% năm 2024 nhờ xu hướng tiêu dùng ngày càng đề cao tính tiện lợi và chất lượng. Theo Euromonitor, trong giai đoạn 2024 - 2028, tăng trưởng CAGR của kênh bán lẻ hiện đại được dự báo ở mức 9%/năm. Theo Mordorintelligence, quy mô thị trường bán lẻ Việt Nam ước đạt 488 tỷ USD vào năm 2029.
