Mua vàng dưới 20 triệu đồng bằng tiền mặt có vi phạm quy định thuế?

Thuế cơ sở 2 tỉnh Quảng Trị vừa giải đáp thắc mắc về việc mua vàng từ cá nhân không kinh doanh với giá trị dưới 20 triệu đồng có được thanh toán bằng tiền mặt hay không, trong bối cảnh quy định thuế yêu cầu chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với các khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên.

Theo Trang Thông tin Chính phủ, bà N.T.N.M đặt câu hỏi về sự khác biệt giữa hai ngưỡng thanh toán. Cụ thể, Nghị định số 232/2025/NĐ-CP quy định giao dịch mua bán vàng với cá nhân không kinh doanh có giá trị dưới 20 triệu đồng được phép thanh toán bằng tiền mặt.

Trong khi đó, quy định về thuế yêu cầu các khoản mua hàng hóa, dịch vụ từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Người hỏi muốn biết hai quy định này có mâu thuẫn với nhau hay không và vì sao.

Trả lời vấn đề trên, Thuế cơ sở 2 tỉnh Quảng Trị dẫn khoản 4 Điều 1 Nghị định số 232/2025/NĐ-CP ngày 26/8/2025 của Chính phủ. Quy định này sửa đổi, bổ sung khoản 10 Điều 4 Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng.

Theo đó, giao dịch mua bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trong ngày trở lên của một khách hàng phải được thanh toán thông qua tài khoản thanh toán của khách hàng và tài khoản thanh toán của doanh nghiệp kinh doanh vàng mở tại ngân hàng thương mại hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Thuế cơ sở 2 tỉnh Quảng Trị nhấn mạnh, đây là quy định về phương thức thanh toán trong hoạt động kinh doanh vàng.

Trong khi đó, khoản 1 Điều 9 Nghị định số 320/2025/NĐ-CP ngày 15/12/2025 của Chính phủ quy định điều kiện để doanh nghiệp được tính các khoản chi vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp.

Một trong những điều kiện là phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với các khoản chi mua hàng hóa, dịch vụ và các khoản thanh toán khác từng lần có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên.

Trên cơ sở các quy định này, Thuế cơ sở 2 tỉnh Quảng Trị khẳng định, ngưỡng 20 triệu đồng tại Nghị định số 232/2025/NĐ-CP và ngưỡng 5 triệu đồng trong pháp luật thuế không mâu thuẫn với nhau.

Hai quy định có mục đích và phạm vi điều chỉnh khác nhau: một quy định phương thức thanh toán trong hoạt động mua bán vàng, còn quy định kia đặt ra điều kiện về chứng từ thanh toán để xác định chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp.