Mỹ tung đòn thuế 85% với hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, nước ta vẫn thu về 11,8 tỷ USD, riêng Trung Quốc chi 1,7 tỷ USD

Theo số liệu thống kê từ Cục Hải quan, trị giá xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ chỉ trong trong tháng 8/2026 đạt 1,58 tỷ USD, giảm 1,6% so với tháng 7/2026, nhưng tăng 7,3% so với tháng 8/2025. Trong đó, trị giá xuất khẩu sản phẩm gỗ đạt 1,03 tỷ USD, giảm 1,3% so với tháng 7/2026, nhưng tăng 5,5% so với tháng 8/2025.

Lũy kế 8 tháng đầu năm 2026, trị giá xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt 11,8 tỷ USD, tăng 6% so với cùng kỳ năm 2025. So với mức hơn 10,2 tỷ USD của 7 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu sau 8 tháng tăng thêm khoảng 1,6 tỷ USD. Đồng thời, tốc độ tăng trưởng xuất khẩu cải thiện từ khoảng 5,5-5,6% trong 7 tháng lên 6% sau 8 tháng. Trị giá xuất khẩu sản phẩm gỗ đạt 7,6 tỷ USD, tăng 0,2% so với cùng kỳ năm 2025.

Trong 8 tháng đầu năm, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng 6% trong bối cảnh thương mại quốc tế biến động, cho thấy khả năng thích ứng tương đối tốt của doanh nghiệp trước các yêu cầu ngày càng cao từ thị trường nhập khẩu.

Tuy nhiên, tăng trưởng xuất khẩu phân hóa rõ giữa các thị trường. Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất, đạt 5,91 tỷ USD chiếm tỉ trọng vượt trội với hơn 50% tổng giá trị xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của cả nước. Con số này cao hơn mức hơn 5 tỷ USD ghi nhận trong 7 tháng đầu năm. Riêng trong tháng 8 năm 2026, kim ngạch xuất khẩu sang Hoa Kỳ đạt 821,7 triệu USD.

Bên cạnh thị trường Hoa Kỳ, các thị trường truyền thống và tiềm năng khác cũng đóng góp đáng kể vào tổng kim ngạch xuất khẩu của mặt hàng này.

Trong đó, Trung Quốc đứng ở vị trí thứ hai với trị giá cộng dồn 8 tháng đạt 1,76 tỷ USD (tháng 8 đạt 235 triệu USD). Thị trường Nhật Bản xếp tiếp theo với 1,48 tỷ USD trong 8 tháng đầu năm (tháng 8 đạt 212,39 triệu USD). Ngoài ra, một số thị trường tiêu biểu khác cũng ghi nhận trị giá xuất khẩu cao như Hàn Quốc đạt 448,7 triệu USD, Canada đạt 207,15 triệu USD, và thị trường Anh đạt 176,3 triệu USD.

Đáng chú ý, xuất khẩu tới một số thị trường tại châu Âu tăng trưởng mạnh. Xuất khẩu sang Anh đạt 176,3 triệu USD, tăng 10,5%; Hà Lan đạt 110,7 triệu USD, tăng 86,7%; Bỉ đạt 95,2 triệu USD, tăng 143,2%.

Xuất khẩu tới nhóm thị trường khác đạt hơn 1,37 tỷ USD, tăng 19,0%. Diễn biến này cho thấy xu hướng đa dạng hóa thị trường, từng bước giảm mức độ phụ thuộc tương đối vào thị trường Hoa Kỳ. Tuy nhiên, Hoa Kỳ vẫn có vai trò quyết định khi chiếm khoảng một nửa trị giá xuất khẩu. Xuất khẩu tới thị trường này đang chịu tác động từ các biện pháp phòng vệ thương mại.

Những con số nêu trên cho thấy xu hướng đa dạng hóa thị trường xuất khẩu của ngành gỗ đang diễn ra rõ hơn, qua đó từng bước giảm mức độ phụ thuộc tương đối vào thị trường Hoa Kỳ. Tuy nhiên, với tỷ trọng khoảng một nửa tổng trị giá xuất khẩu, thị trường Mỹ vẫn giữ vai trò quyết định đối với hoạt động xuất khẩu của ngành gỗ Việt Nam. Đây cũng là thị trường đang đặt ra những rủi ro lớn về phòng vệ thương mại.

Ngày 16/7/2026, Bộ Thương mại Mỹ (DOC) đã ban hành kết luận cuối cùng trong vụ điều tra chống bán phá giá (AD) và chống trợ cấp (CVD) đối với gỗ dán cứng và gỗ dán trang trí nhập khẩu từ Việt Nam.

So với kết luận sơ bộ trước đó, mức thuế chống bán phá giá đã giảm đáng kể. Tuy nhiên, các mức thuế cuối cùng vẫn ở ngưỡng rất cao, đồng thời DOC tiếp tục duy trì quan điểm chặt chẽ về phạm vi điều tra và chống lẩn tránh thuế. Nếu Ủy ban Thương mại Quốc tế Mỹ (USITC) kết luận ngành sản xuất nội địa Mỹ bị thiệt hại, đây sẽ tiếp tục là một trong những vụ việc phòng vệ thương mại có tác động lớn nhất đối với ngành gỗ dán Việt Nam.

Trong kết luận cuối cùng, DOC áp dụng mức thuế chống bán phá giá chung 84,95% đối với toàn bộ doanh nghiệp Việt Nam, bao gồm cả doanh nghiệp bị đơn và các doanh nghiệp còn lại. Mức thuế này thấp hơn đáng kể so với mức 196,14%-199,69% trong kết luận sơ bộ do DOC điều chỉnh phương pháp tính toán trong quá trình điều tra.

Tuy nhiên, mức ký quỹ tiền mặt 84,95% có hiệu lực từ ngày 21/7/2026 vẫn là rào cản lớn đối với hoạt động xuất khẩu sang Mỹ. Đồng thời, DOC tiếp tục chỉ đạo Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) tạm dừng thanh khoản đối với các lô hàng thuộc diện điều tra nhập khẩu kể từ ngày 2/3/2026.

Với những diễn biến trên thị trường, Cục Xuất nhập khẩu dự báo, trong nửa cuối năm 2026, hoạt động xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng nhờ nhu cầu nhập khẩu tại nhiều thị trường lớn từng bước cải thiện, đặc biệt tại khu vực châu Á và châu Âu. Tuy nhiên, ngành vẫn sẽ đối mặt với nhiều thách thức như xu hướng gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại, yêu cầu ngày càng khắt khe về tiêu chuẩn môi trường, truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững cùng những biến động khó lường của kinh tế thế giới và chính sách thương mại của các nền kinh tế lớn.

Vì vậy theo Cục Xuất nhập khẩu, trong những tháng cuối năm, doanh nghiệp được khuyến nghị tiếp tục đa dạng hóa thị trường. Đồng thời cần tăng tỷ trọng sản phẩm có giá trị gia tăng cao và nâng khả năng truy xuất nguồn gốc, chứng minh tính hợp pháp của nguyên liệu.