Mỹ và châu Âu đang ráo riết săn mua một mặt hàng nông sản Việt Nam, cạnh tranh với Trung Quốc

Theo số liệu từ Cục Hải quan, trong 5 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu quả vải đạt khoảng 16 triệu USD, tăng 43% so với cùng kỳ năm trước. Trung Quốc vẫn là thị trường tiêu thụ lớn nhất với hơn 8 triệu USD, tăng khoảng 30%. Tuy nhiên, tỷ trọng của thị trường này trong tổng kim ngạch xuất khẩu đã giảm so với năm trước khi Mỹ và nhiều quốc gia châu Âu tăng tốc nhập khẩu.

Đáng chú ý, xuất khẩu vải sang Mỹ đạt gần 1,3 triệu USD, tăng 125% so với cùng kỳ. Tại châu Âu, Hà Lan nổi lên là điểm sáng khi giá trị nhập khẩu đạt khoảng 725.000 USD, tăng tới 290%. Các thị trường khác như Pháp và Anh cũng ghi nhận mức tăng trưởng mạnh.

Theo ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VINAFRUIT), kết quả này không chỉ đến từ lợi thế thuế quan của Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - EU (EVFTA), mà còn phản ánh sự chuyển biến rõ rệt trong khâu sản xuất và xuất khẩu của ngành vải thiều Việt Nam.

Nhiều vùng trồng hiện đã đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế như GlobalGAP, đồng thời xây dựng được hệ thống truy xuất nguồn gốc minh bạch và quy trình canh tác đáp ứng yêu cầu khắt khe của các thị trường phát triển. Song song đó, doanh nghiệp cũng tăng đầu tư vào công nghệ bảo quản sau thu hoạch và hệ thống logistics.

Để đáp ứng tiêu chuẩn nhập khẩu của Mỹ và châu Âu, vải thiều xuất khẩu được xử lý bằng các công nghệ như xông trùng và làm lạnh sâu nhằm loại bỏ sinh vật gây hại mà vẫn đảm bảo chất lượng sản phẩm. Sau đó, trái vải được bảo quản trong kho lạnh và vận chuyển bằng đường hàng không để giữ được độ tươi khi xuất hiện trên kệ siêu thị tại các nước như Pháp, Đức hay Hà Lan.

Theo ông Nguyên, nguồn cung vải từ Trung Quốc trong giai đoạn tháng 5 và tháng 6 không quá dồi dào cũng tạo thêm cơ hội để vải Việt Nam mở rộng thị phần tại nhiều thị trường quốc tế.

Bên cạnh xuất khẩu vải tươi, các doanh nghiệp đang đẩy mạnh đầu tư vào các dòng sản phẩm chế biến như vải cấp đông nhanh (IQF), vải sấy, nước ép và sản phẩm đóng hộp nhằm nâng cao giá trị gia tăng.

Ông cho rằng việc xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Mỹ và EU không chỉ mang ý nghĩa về doanh thu mà còn góp phần nâng tầm thương hiệu nông sản Việt Nam, tạo nền tảng thuận lợi để mở rộng sang nhiều thị trường mới trong tương lai.

Nhu cầu xuất khẩu khả quan cũng góp phần hỗ trợ giá vải trong nước. Đầu tháng 6, nhiều hộ trồng vải tại Bắc Ninh đã bán được vải thiều đầu vụ với mức giá từ 60.000 đến 70.000 đồng/kg.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Bắc Ninh, địa phương hiện có 243 mã số vùng trồng và 42 cơ sở đóng gói đủ điều kiện xuất khẩu sang các thị trường như Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản, Australia, Thái Lan và Liên minh châu Âu. Công tác kiểm soát thuốc bảo vệ thực vật, giám sát sinh vật gây hại và truy xuất nguồn gốc cũng được tăng cường nhằm đáp ứng yêu cầu của các nước nhập khẩu.

Bắc Ninh hiện là vùng sản xuất vải lớn nhất cả nước với khoảng 29.800 ha, chiếm hơn 60% diện tích cây ăn quả của tỉnh. Trong đó, khoảng 17.500 ha được sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, 255 ha đạt GlobalGAP và 10 ha đạt chứng nhận hữu cơ. Năm nay, sản lượng vải toàn tỉnh được dự báo đạt khoảng 125.000 tấn.