Nga thử thành công 'vũ khí ngày tận thế' dài 20m, nặng 100 tấn, có thể lặn 10.000km dưới đáy biển

Poseidon là một trong những hệ thống vũ khí chiến lược gây nhiều tranh cãi nhất của Nga khi kết hợp ba công nghệ trong cùng một nền tảng: ngư lôi tầm xa, thiết bị không người lái dưới nước (drone ngầm) và động cơ hạt nhân. Không giống tên lửa đạn đạo hay tên lửa hành trình, Poseidon được thiết kế để hoạt động hoàn toàn dưới mặt nước và có khả năng mang đầu đạn hạt nhân.

Hệ thống này một lần nữa thu hút sự chú ý sau khi Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố vào ngày 29/10/2025 rằng nước này đã thử nghiệm thành công Poseidon.

Theo Reuters, ông Putin cho biết cuộc thử nghiệm bao gồm việc phóng Poseidon từ tàu ngầm và kích hoạt thành công hệ thống động cơ hạt nhân trong hành trình. Tuy nhiên, thông tin này hiện mới được phía Nga công bố và chưa có nguồn độc lập xác minh đầy đủ các thông số kỹ thuật.

Kết hợp giữa ngư lôi, drone và lò phản ứng hạt nhân

Poseidon là phương tiện không người lái hoạt động dưới nước sử dụng năng lượng hạt nhân. Về bản chất, đây là một loại ngư lôi chiến lược có tầm hoạt động cực xa, khác biệt đáng kể so với các ngư lôi truyền thống vốn chỉ được thiết kế cho các trận hải chiến ở cự ly ngắn hoặc trung bình.

Trong NATO, hệ thống này được định danh là Kanyon.

Nga lần đầu công khai Poseidon vào năm 2018 như một phần của loạt vũ khí chiến lược mới nhằm đáp trả hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ và sự hiện diện quân sự ngày càng gia tăng của phương Tây tại Đông Âu.

Theo các chuyên gia quân sự và truyền thông Nga, Poseidon dài khoảng 20 m, đường kính 1,8 m, nặng khoảng 100 tấn, có tầm hoạt động lên tới 10.000 km và tốc độ tối đa ước tính khoảng 185 km/h.

Khác gì ngư lôi thông thường?

Điểm khác biệt lớn nhất của Poseidon nằm ở hệ thống động cơ hạt nhân.

Trong khi các loại ngư lôi truyền thống chỉ hoạt động trong phạm vi ngắn để tấn công tàu chiến hoặc tàu ngầm, Poseidon được thiết kế để di chuyển hàng nghìn kilomet dưới lòng đại dương, đủ khả năng tiếp cận mục tiêu ở khoảng cách liên lục địa.

Khác với tên lửa đạn đạo bay trên không hay bom được máy bay mang theo, Poseidon hoạt động hoàn toàn dưới mặt nước.

Theo các chuyên gia quốc phòng, việc di chuyển ở độ sâu lớn có thể khiến Poseidon khó bị phát hiện và theo dõi hơn. Tuy nhiên, khả năng phát hiện tàu ngầm còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độ sâu, tiếng ồn, nhiệt độ nước biển, địa hình đáy biển, hệ thống cảm biến và năng lực chống ngầm của từng quốc gia.

Vì vậy, hiện chưa có bằng chứng cho thấy Poseidon hoàn toàn miễn nhiễm trước các hệ thống đánh chặn.

Vì sao Poseidon gây lo ngại?

Poseidon thu hút sự chú ý quốc tế bởi được cho là hướng đến các mục tiêu ven biển và căn cứ hải quân.

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia quân sự, nếu một đầu đạn hạt nhân phát nổ dưới biển gần khu vực ven bờ, vụ nổ có thể gây ra sức tàn phá rất lớn cùng nguy cơ nhiễm xạ trên diện rộng.

Một số phân tích từng đề cập tới khả năng tạo ra những "làn sóng phóng xạ". Tuy nhiên, quy mô thiệt hại thực tế sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như sức công phá của đầu đạn, độ sâu vụ nổ, khoảng cách tới bờ biển, địa hình đáy biển và điều kiện hải dương học.

Do đó, hiện chưa có cơ sở để khẳng định những kịch bản này sẽ xảy ra trên thực tế. Điều được giới chuyên môn thống nhất là Poseidon được thiết kế nhằm tăng khả năng răn đe đối với các mục tiêu ven biển.

Drone hạt nhân phóng từ tàu ngầm

Poseidon không có người lái và được vận hành hoàn toàn bằng hệ thống điều khiển từ xa cùng các thuật toán dẫn đường tự động.

Vũ khí này sẽ được phóng từ các tàu ngầm chuyên dụng, sau đó tự di chuyển theo lộ trình được lập trình sẵn.

Về nguyên lý hoạt động, Poseidon tương tự các phương tiện tự hành dưới nước (AUV) đang được sử dụng trong nghiên cứu khoa học, khảo sát đáy biển hoặc nhiệm vụ quân sự. Điểm khác biệt là hệ thống của Nga được phát triển như một vũ khí chiến lược mang đầu đạn hạt nhân.

Động cơ hạt nhân giúp Poseidon có thể hoạt động trong thời gian rất dài mà không bị giới hạn bởi lượng nhiên liệu như ngư lôi thông thường.

Tuy nhiên, việc sử dụng lò phản ứng hạt nhân cũng làm dấy lên các lo ngại về an toàn và môi trường nếu xảy ra sự cố trong quá trình thử nghiệm, vận chuyển hoặc vận hành. Đến nay chưa có thông tin công khai về bất kỳ tai nạn nào liên quan đến cuộc thử nghiệm mà Nga công bố.

Những tàu ngầm mang Poseidon

Poseidon được thiết kế để triển khai từ các tàu ngầm chuyên dụng.

Trong đó, Belgorod, được biên chế cho Hải quân Nga năm 2022, được nhiều chuyên gia đánh giá là nền tảng mang Poseidon đầu tiên.

Một tàu ngầm khác là Khabarovsk cũng được cho là đang được phát triển để triển khai hệ thống này.

Sự xuất hiện của các tàu ngầm trên cho thấy Poseidon là một phần của chương trình hiện đại hóa lực lượng hải quân Nga chứ không phải một dự án đơn lẻ.

Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có xác nhận độc lập rằng Poseidon đã được đưa vào trực chiến. Cuộc thử nghiệm mà Nga công bố mới chỉ cho thấy chương trình phát triển đạt thêm một cột mốc, chưa chứng minh hệ thống đã được sản xuất hàng loạt hoặc sẵn sàng triển khai trên quy mô lớn.

Một mắt xích trong cuộc chạy đua vũ khí hạt nhân

Sự ra đời của Poseidon diễn ra trong bối cảnh các cường quốc hạt nhân đồng loạt hiện đại hóa kho vũ khí chiến lược.

Nga, Mỹ và Trung Quốc đều đang đầu tư mạnh vào các hệ thống răn đe thế hệ mới, trong khi nhiều hiệp ước kiểm soát vũ khí quốc tế đã suy yếu trong những năm gần đây.

Theo phân tích của Bulletin of the Atomic Scientists công bố năm 2026, Nga hiện sở hữu khoảng 4.400 đầu đạn hạt nhân trong kho vũ khí quân sự và đang từng bước thay thế các hệ thống từ thời Liên Xô bằng những công nghệ mới.

Trong chiến lược đó, Poseidon cùng tên lửa hành trình chạy bằng năng lượng hạt nhân Burevestnik được xem là những dự án thể hiện nỗ lực duy trì ưu thế răn đe của Moscow.

Đối với Điện Kremlin, các hệ thống này là minh chứng cho khả năng xuyên thủng lá chắn phòng thủ và duy trì năng lực răn đe hạt nhân. Trong khi đó, nhiều chính phủ phương Tây và chuyên gia an ninh cho rằng sự xuất hiện của những loại vũ khí mới sẽ khiến môi trường an ninh quốc tế, vốn đã căng thẳng bởi xung đột Ukraine và cạnh tranh giữa các cường quốc hạt nhân, trở nên khó lường hơn.