Ngân hàng Nhà nước đề xuất bỏ kiểm tra hằng năm của Bộ Tài chính với một số nghiệp vụ ngân hàng

Sáng 17/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.

Tại phiên thảo luận, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho biết dự thảo đề xuất bãi bỏ quy định kiểm tra hằng năm của Bộ Tài chính đối với nghiệp vụ in, đúc, tiêu hủy tiền và quản lý ngoại hối.

Theo Thống đốc, thực tiễn nhiều năm qua, Kiểm toán Nhà nước đều thực hiện kiểm toán hằng năm dựa trên các nội dung của Bộ Tài chính. Điều này dẫn đến sự trùng lặp không cần thiết về thủ tục.

Việc bỏ quy định kiểm tra hằng năm của Bộ Tài chính nhằm giảm chồng chéo. Tuy nhiên, thẩm quyền kiểm tra đột xuất của Bộ Tài chính vẫn được giữ nguyên. Ngân hàng Nhà nước cũng đã có cơ chế kiểm toán nội bộ và giám sát đối với các hoạt động này.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất bãi bỏ kiểm tra hằng năm của Bộ Tài chính đối với các nghiệp vụ trên. Tuy nhiên, Chính phủ cần xây dựng cơ chế kiểm soát thay thế, bảo đảm không xuất hiện khoảng trống quản lý.

Cũng tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn lưu ý quy định cho phép áp dụng một hoặc một số tỷ lệ bảo đảm an toàn khác với mức quy định chung.

Theo Chủ tịch Quốc hội, dự thảo cần quy định rõ tiêu chí, phạm vi, điều kiện và thời hạn áp dụng, đồng thời xác định lộ trình đưa các tỷ lệ an toàn trở lại ngưỡng quy định. Cơ chế giám sát và kiểm soát rủi ro cũng phải được thiết lập để tránh bị lạm dụng.

Giải trình nội dung này, Thống đốc Phạm Đức Ấn cho biết việc áp dụng tỷ lệ an toàn linh hoạt sẽ căn cứ vào tính chất và mức độ rủi ro của từng đối tượng. Ông khẳng định Ngân hàng Nhà nước không nới lỏng quản lý mà vẫn đặt yêu cầu an toàn lên hàng đầu.

Một nội dung khác được quan tâm là đề xuất bổ sung hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm trái phiếu doanh nghiệp đối với ngân hàng thương mại.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu dự thảo phải quy định rõ quyền, nghĩa vụ của các bên và cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích. Ông nhấn mạnh không được để hoạt động này biến ngân hàng thương mại thành “giấy chứng nhận an toàn cho trái phiếu doanh nghiệp”.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu đề nghị tiếp tục làm rõ tính đồng bộ giữa Luật Các tổ chức tín dụng và pháp luật về chứng khoán. Theo ông, cần xác định cơ sở pháp lý để ngân hàng thực hiện nghiệp vụ này ngay sau khi luật có hiệu lực.

Thống đốc Phạm Đức Ấn cho biết dự thảo Luật Các tổ chức tín dụng chỉ bổ sung quyền cho phép ngân hàng thương mại thực hiện chức năng đại lý quản lý tài sản bảo đảm. Các yêu cầu về cách thức thực hiện, minh bạch và phân tách trách nhiệm sẽ do pháp luật về chứng khoán quy định chi tiết.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật Phòng, chống rửa tiền tiếp tục được rà soát các quy định về chủ sở hữu hưởng lợi và giao dịch đáng ngờ. Chủ tịch Quốc hội yêu cầu làm rõ tiêu chí, cách thức thu thập và sử dụng dữ liệu để các đối tượng báo cáo có thể thực hiện thống nhất, tránh phát sinh gánh nặng tuân thủ quá lớn.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đề nghị rà soát quy định về dấu hiệu đáng ngờ, nguồn dữ liệu và trách nhiệm của đối tượng báo cáo, đặc biệt trong lĩnh vực tài sản mã hóa, đồng thời làm rõ trách nhiệm thanh tra và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan.