Ngay tháng 10, sẽ vận hành sân bay UAV ngoài trời trong khuôn viên rộng 2.000 ha tại Hòa Lạc

Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) đang phối hợp xây dựng khu thử nghiệm và sân bay ngoài trời cho thiết bị bay không người lái (UAV) tại Hòa Lạc, Hà Nội, dự kiến vận hành chạy thử nghiệm ngay trong tháng 10. Đây được xem là một phần trong định hướng phát triển nghiên cứu, đào tạo và ứng dụng công nghệ hàng không - vũ trụ, gắn với kinh tế tầm thấp.

Chia sẻ tại Diễn đàn “Phát triển kinh tế tầm thấp và thúc đẩy ứng dụng công nghệ vũ trụ tại Việt Nam” diễn ra ngày 2/10 do Báo Tiền Phong phối hợp Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức, PGS, TS. Trương Ninh Thuận - Viện trưởng Viện Công nghệ Hàng không - Vũ trụ, Trường Đại học Công nghệ, ĐHQGHN cho biết, trường có lợi thế của một đại học đa ngành, đa lĩnh vực, có khả năng quy tụ các nhóm nghiên cứu về hàng không - vũ trụ, điện tử - viễn thông, công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI), robot, vật liệu, kinh tế và xã hội nhân văn.

Về bộ máy đào tạo và nghiên cứu, Viện Công nghệ Hàng không - Vũ trụ thuộc Trường Đại học Công nghệ được thành lập năm 2017, với nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và nghiên cứu các sản phẩm chuyên ngành. Đơn vị này kết hợp với Trung tâm Nghiên cứu UAV và Robotics được thành lập năm 2026.

Cùng với năng lực nghiên cứu, ĐHQGHN đang phát triển hạ tầng phục vụ thử nghiệm các công nghệ liên quan đến UAV. Theo PGS, TS. Trương Ninh Thuận, ĐHQGHN tận dụng khuôn viên rộng 2.000 ha tại Hòa Lạc, Hà Nội, phối hợp với Tập đoàn HTI xây dựng Khu thử nghiệm và sân bay ngoài trời cho UAV, chuẩn bị vận hành chạy thử nghiệm ngay trong tháng 10 này.

UAV được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực

Trong lĩnh vực kinh tế tầm thấp, các ứng dụng thực tiễn đang được triển khai đa dạng, từ nông nghiệp thông minh, giám sát môi trường, văn hóa - xã hội, ứng phó thiên tai đến trình diễn UAV bầy đàn (drone light show) tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc.

ĐHQGHN cũng đã phối hợp với Tập đoàn Viettel nghiên cứu, thiết kế dòng UAV N3/NR3 phục vụ an ninh - quốc phòng. Bên cạnh đó, dự án máy bay SHARK-HL UAV được tối ưu hóa về khí động học và thời gian bay lâu để giám sát hiện trường. Dự án này dự kiến cũng sẽ được đưa ra bay thử nghiệm tại sân bay Hòa Lạc.

Một hướng ứng dụng khác là phục vụ công tác cứu hộ, cứu nạn. PGS, TS. Trương Ninh Thuận cho biết dự án LUSAR tích hợp vệ tinh tầm thấp và UAV. Trong đó, vệ tinh truyền tín hiệu internet xuống UAV tại vùng thiên tai bị chia cắt, giúp UAV phát internet tầm thấp để định vị điện thoại thông minh của người bị nạn.

Những ứng dụng này cho thấy UAV không chỉ được nghiên cứu ở góc độ thiết bị bay mà còn được đặt trong các bài toán thực tiễn, kết hợp với nhiều công nghệ khác để phục vụ sản xuất, quản lý và đời sống.

Khai thác dữ liệu vệ tinh bằng AI và GIS

Song song với nghiên cứu UAV, ĐHQGHN tập trung nghiên cứu ứng dụng công nghệ vũ trụ, trong đó khai thác dữ liệu vệ tinh qua API kết hợp AI và hệ thống thông tin địa lý (GIS) để giải quyết các bài toán thực tiễn.

Một trong những hệ thống được nhấn mạnh là VietPop. Đây là dự án sử dụng dữ liệu vệ tinh và AI để mô hình hóa dân số dạng lưới với độ phân giải 100m x 100m trên toàn quốc, bao gồm cả vùng sâu, vùng xa.

Hệ thống thứ hai là bản đồ số WeMap, tích hợp Cơ sở dữ liệu Địa chỉ Quốc gia với hàng chục triệu điểm dịch vụ quan tâm (POI).

Hệ thống thứ ba là Bản sao số ĐHQGHN (VNU Digital Twins), dựng mô hình 3D toàn bộ 1.200 ha cơ sở Hòa Lạc để giám sát tiến độ xây dựng, quản lý cây trồng và hạ tầng.

Theo PGS, TS. Trương Ninh Thuận, kinh tế tầm thấp và công nghệ vũ trụ đang mở ra không gian phát triển mới, không chỉ về kinh tế mà cả trong nghiên cứu khoa học và đào tạo.

Định hướng của ĐHQGHN không đặt mục tiêu làm các sản phẩm đơn lẻ mà chú trọng làm chủ công nghệ lõi, phát triển các trung tâm nghiên cứu và tích hợp hệ thống dữ liệu thông minh Space-Air-Ground.

Quá trình này thể hiện sự chuyển dịch chiến lược từ nghiên cứu cơ bản sang phát triển công nghệ, từ công nghệ tạo ra sản phẩm và từ sản phẩm xây dựng hệ sinh thái công nghệ, qua đó đóng góp vào sự tăng trưởng kinh tế của đất nước.