Tiến sĩ Việt đầu tiên chế tạo thành công thiết bị bay không người lái xuất khẩu ra thế giới, vừa thương mại hóa đã được 'ông lớn' đặt hàng phục vụ quân đội Mỹ
Tại thời điểm ra mắt, sản phẩm UAV này được giới chuyên môn đánh giá là dẫn đầu thế giới và chưa có đối thủ trực tiếp trong cùng phân khúc.
TS. Lương Việt Quốc là kỹ sư - tiến sĩ tốt nghiệp tại Mỹ, từng có nhiều năm làm việc trong lĩnh vực robot và tự động hóa tại Thung lũng Silicon. Thay vì ở lại môi trường nghiên cứu hiện đại và có thu nhập cao, ông lựa chọn trở về Việt Nam, khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ cao với mục tiêu chế tạo các thiết bị bay không người lái (UAV) mang thương hiệu Việt Nam, phục vụ cả dân sự và lưỡng dụng.
Ông là người sáng lập Công ty Cổ phần Real-time Robotics (RtR). Dưới sự dẫn dắt của ông, RtR trở thành doanh nghiệp Việt đầu tiên xuất khẩu UAV sang Mỹ và bán sản phẩm cho quân đội Mỹ, đồng thời xây dựng nhà máy sản xuất UAV tại Khu Công nghệ cao TP.HCM.
Tiến sĩ Lương Việt Quốc, nhà sáng lập Realtime Robotics Inc. Ảnh: Internet
Ít ai biết rằng, trước khi bước vào lĩnh vực công nghệ cao, TS. Lương Việt Quốc từng trải qua một tuổi thơ nhiều thiếu thốn, chật vật tìm kế mưu sinh.
Từ cậu bé nghèo phải vật lộn kiếm sống
TS. Lương Việt Quốc sinh ra trong một gia đình có 9 anh chị em, cùng sống dưới một mái chòi rách rộng khoảng 10m2 nằm trên một nhánh rạch của kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè.
Trong một bài phỏng vấn với báo Vietnamnet, ông từng hồi tưởng về những năm tháng tuổi thơ: "Bây giờ đã có nhiều thay đổi, nhưng trước đây, đó là xóm nghèo dưới đáy xã hội với nạn trộm cắp, xì ke... Nhiều gia đình mưu sinh bằng nghề trộm cắp. Cuộc sống khiến họ phải vậy.
12 tuổi, tôi nhặt rác kiếm sống trên dòng nước đen đó. 13 tuổi, tôi bán chanh, ớt kiếm tiền. 15 tuổi, tôi móc giun chỉ dưới lòng kênh để bán cho các tiệm nuôi cá cảnh. Có những đêm dầm nước móc giun 5-6 tiếng, bán giun chỉ đủ tiền mua được 1kg gạo".
Với TS. Lương Việt Quốc, việc nhịn đói 1-2 ngày khi ấy đã trở thành chuyện bình thường. Ước mơ lớn nhất của ông thời đó là sau này khi đi làm chủ sẽ cho mình ăn no tùy thích, không cần lương.
Dù hoàn cảnh khó khăn, TS. Lương Việt Quốc vẫn không bỏ học. Ông từng chia sẻ với truyền thông: “Hồi ấy, động lực duy nhất khiến tôi không bỏ học xuất phát từ bà nội, chứ chẳng phải giấc mơ xa xôi nào. Bà luôn dặn đi dặn lại rằng, chỉ có học mới thay đổi được cuộc đời”.
Sau khi hoàn thành chương trình lớp 12 nhưng không đậu đại học, TS. Lương Việt Quốc lựa chọn học trung cấp tại Trường Trung học Tài chính TP.HCM. Sau đó, ông học tiếp hệ đại học và học thêm tiếng Anh.
Năm 1994, ông đạt 610 điểm, đứng thứ 6 trong số 150 thí sinh tham dự kỳ thi TOEFL do Ủy ban Hợp tác Khoa học Kỹ thuật Việt - Mỹ tổ chức.
Năm 2002, TS. Lương Việt Quốc là một trong 26 người giành học bổng sau đại học Fulbright của Mỹ. Sau khi sang Mỹ, ông đăng ký học thạc sĩ. Nhận thấy có thêm nhiều cơ hội trong lĩnh vực nghiên cứu, ông tiếp tục nộp đơn xin học bổng tiến sĩ và làm việc tại Hoa Kỳ sau khi hoàn thành chương trình học.
Năm 2014, trước xu hướng phát triển của công nghệ drone, TS. Lương Việt Quốc quyết định thành lập một startup trong lĩnh vực này tại San Francisco, Mỹ.
3 năm sau, năm 2017, ông mở thêm Công ty Real-time Robotics Inc (RtR) tại Việt Nam và trở thành người Việt Nam đầu tiên được cấp phép sản xuất máy bay không người lái. Đây là dấu mốc quan trọng trong hành trình trở về Việt Nam của nhà khoa học với mục tiêu phát triển công nghệ UAV trong nước.
Hiện thực hóa khát vọng đưa công nghệ Việt vươn ra thế giới
Realtime Robotics của CEO Lương Việt Quốc hoạt động với sứ mệnh “Drone innovations to advance humanity” - “Sáng chế drone để phụng sự con người”.
Công ty hướng tới việc phát triển các giải pháp drone phục vụ nông nghiệp, năng lượng sạch, phòng cháy, chữa cháy, cứu hộ, cứu nạn, bảo vệ môi trường và xây dựng xã hội an toàn. Bên cạnh đó, doanh nghiệp phát triển các giải pháp drone phục vụ lĩnh vực quân sự nhằm bảo vệ tự do và chủ quyền lãnh thổ.
Sau nhiều năm tập trung nguồn lực cho nghiên cứu và phát triển, Realtime Robotics cho ra đời mẫu drone Hera.
Chia sẻ với VTC News về hành trình chế tạo chiếc UAV đầu tiên, TS. Lương Việt Quốc nói: “Chúng tôi bắt đầu từ con số không, năm 2014 - công nghệ chế tạo UAV còn quá mới mẻ với cả Việt Nam lẫn thế giới (chỉ một vài quốc gia nắm công nghệ này). Ba năm đầu tiên của Realtime Robotics, chúng tôi gọi đây là quá trình học việc, tiếp xúc để hiểu máy bay không người lái là như thế nào, gồm bộ phận gì, chế tạo ra sao cần những công nghệ gì, học hỏi các hãng đi trước đã giải quyết các vấn đề như thế nào”.
Đến giai đoạn 2, năm 2018, Realtime Robotics cho ra đời UAV thế hệ 1. Theo TS. Lương Việt Quốc, sản phẩm ở thời điểm này ngang hàng với các sản phẩm khác trên thị trường.
“Có những điểm mình hơn, cũng có những điểm mình kém hơn các mẫu UAV khác. Giai đoạn này gọi là bắt kịp công nghệ”, ông nói.
Từ năm 2020, Realtime Robotics bước vào giai đoạn 3, đồng thời phát triển dòng sản phẩm thương mại Hera.
Realtime Robotics nộp bằng sáng chế Hera vào năm 2021. Một năm sau, phát minh được cụ thể hóa bằng quá trình chế tạo nguyên mẫu. Đến cuối năm 2022, UAV Hera được thương mại hóa và nhận những đơn đặt hàng đầu tiên.
Điểm cốt lõi của một chiếc drone nằm ở khả năng mang theo thiết bị và tải trọng. Để nâng được vật nặng, động cơ phải đủ mạnh và cánh quạt phải có kích thước phù hợp.
Realtime Robotics phát triển Hera theo hướng có thể gấp gọn để cho vào ba lô nhưng vẫn mang được tải trọng thiết bị lên tới 15kg, cao gấp 7 lần so với nhiều sản phẩm cùng loại.
Không chỉ tối ưu khả năng mang tải, Hera còn được thiết kế với không gian sử dụng linh hoạt. Trong khi phần lớn drone trên thế giới chỉ đủ chỗ để lắp một tải hoặc một camera, Hera có thể gắn đồng thời 4 camera tại 4 vị trí khác nhau hoặc kết hợp camera với bệ thả.
Thiết kế này mở rộng khả năng thực hiện nhiều nhiệm vụ trong các điều kiện và mục đích sử dụng khác nhau.
Tại thời điểm ra mắt, Hera được giới chuyên môn đánh giá là dẫn đầu thế giới và chưa có đối thủ trực tiếp trong cùng phân khúc. Những đánh giá này tiếp tục được thể hiện qua các nhận định độc lập của nhiều chuyên gia sau khi sản phẩm xuất hiện tại các triển lãm quốc tế.
Tại Triển lãm Quốc phòng Quốc tế Việt Nam 2022, dòng drone Hera thu hút sự quan tâm của cộng đồng quốc tế. Tạp chí SUANEWS, chuyên về drone, nhận định: “Hiện tại, Hera là máy bay không người lái duy nhất trên thế giới có 12 tính năng vượt trội và sở hữu sức mạnh chiến đấu hàng đầu”.
Sau khi tiếp cận thị trường quốc tế, Hera tiếp tục được đưa vào các đơn hàng nước ngoài. Năm 2023, Realtime Robotics ký kết hợp đồng cung cấp drone cho Rocky Mountain Unmanned Solutions - một trong những nhà phân phối drone lớn tại Mỹ. Lô hàng đầu tiên đã được cung cấp cho lực lượng cảnh sát Mỹ.
Mỗi chiếc Hera có giá bán hơn 58.000 USD, cao hơn khoảng 1,5 lần so với các sản phẩm cùng loại. Sau thị trường Mỹ, Realtime Robotics hướng tới thị trường châu Âu. Hera được phân phối độc quyền tại Liên minh châu Âu (EU) bởi một đối tác chuyên cung cấp dịch vụ drone cho quân đội và các lực lượng đặc biệt.
Tại Việt Nam, Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (Bộ Công an) đã tiếp cận Hera.
Từ một cậu bé từng nhặt rác bên dòng kênh nghèo, TS. Lương Việt Quốc từng bước theo đuổi con đường học vấn, nghiên cứu và phát triển công nghệ UAV. Từ những bước khởi đầu với công nghệ còn mới mẻ, ông cùng đội ngũ Realtime Robotics phát triển Hera, đưa sản phẩm UAV mang thương hiệu Việt Nam tiếp cận thị trường quốc tế.
