Nghiên cứu trên 300.000 người hé lộ sự thật đáng lo cho các 'cú đêm'
Một nghiên cứu mới đây cho thấy lối sống “cú đêm” có thể tiềm ẩn những rủi ro đáng kể đối với sức khỏe tim mạch, đặc biệt là nguy cơ đột quỵ và nhồi máu cơ tim.
Nghiên cứu do nhóm khoa học tại Bệnh viện Brigham and Women’s và Trường Y khoa Harvard (Mỹ) thực hiện, dựa trên dữ liệu của hơn 300.000 người trung niên và cao tuổi trong ngân hàng sinh học UK Biobank (Anh). Những người tham gia được theo dõi trong suốt 14 năm nhằm đánh giá mối liên hệ giữa nhịp sinh học, thói quen ngủ - thức và nguy cơ mắc các bệnh tim mạch nghiêm trọng.
Theo kết quả công bố, khoảng 8% số người tham gia tự nhận mình là “cú đêm” - nhóm có xu hướng tỉnh táo, hoạt động hiệu quả hơn vào buổi tối hoặc ban đêm và thường xuyên đi ngủ muộn. Ngược lại, gần 25% thuộc nhóm “dậy sớm”, có thói quen ngủ sớm, thức dậy sớm và làm việc hiệu quả nhất vào ban ngày. Phần còn lại nằm ở mức trung gian giữa hai nhóm.
Kết quả phân tích cho thấy, những người thuộc nhóm “cú đêm” có nguy cơ bị đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim lần đầu cao hơn khoảng 16% so với nhóm còn lại. Nguy cơ này vẫn tồn tại ngay cả khi đã điều chỉnh các yếu tố khác như tuổi tác, giới tính, hút thuốc, chế độ ăn uống hay mức độ vận động thể chất.
Giải thích về nguyên nhân, tác giả chính của nghiên cứu cho rằng vấn đề không nằm ở việc thức khuya đơn thuần, mà ở sự “lệch pha” giữa đồng hồ sinh học bên trong cơ thể và lịch sinh hoạt hàng ngày.
Khi con người phải thức đêm, ngủ ngày trong thời gian dài, nhịp sinh học tự nhiên bị rối loạn, kéo theo những thay đổi bất lợi về huyết áp, chuyển hóa đường, mỡ máu và phản ứng viêm, tất cả đều là yếu tố nguy cơ của bệnh tim mạch.
Ngoài ra, những người thức khuya thường có xu hướng ăn uống không điều độ, ít vận động vào ban ngày và khó duy trì giấc ngủ sâu, chất lượng. Những yếu tố này cộng hưởng theo thời gian có thể làm tăng áp lực lên hệ tim mạch và não bộ.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng không phải ai thức khuya cũng chắc chắn mắc bệnh, nhưng việc điều chỉnh dần thói quen ngủ và thức theo hướng gần với nhịp sinh học tự nhiên có thể mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe. Ngủ sớm, dậy sớm giúp cơ thể có đủ thời gian phục hồi, ổn định hormone và duy trì hoạt động tim mạch hiệu quả hơn.
Trong bối cảnh các bệnh lý tim mạch và đột quỵ ngày càng trẻ hóa, nghiên cứu này được xem là lời nhắc nhở rằng những thói quen sinh hoạt tưởng chừng vô hại lại có thể ảnh hưởng sâu sắc đến sức khỏe.
Việc ưu tiên giấc ngủ đúng giờ, đủ giấc không chỉ giúp tinh thần tỉnh táo mà còn là một “lá chắn” quan trọng bảo vệ tim và não về lâu dài.
