Ngôi làng đá được ví như 'Sa Pa thu nhỏ': Hút du khách hái lê, ngắm nhà cổ, chiêm ngưỡng trang phục truyền thống hơn 80 triệu đồng

Làng đá Hồng Thái nằm trên địa bàn xã Hồng Thái, tỉnh Tuyên Quang. Nằm ở độ cao khoảng 1.400m so với mực nước biển, làng Hồng Thái nép mình giữa núi rừng và những thửa ruộng bậc thang uốn lượn.

Nhờ khí hậu mát mẻ quanh năm, nơi đây được nhiều du khách ví như một "Sa Pa thu nhỏ". Điều kiện địa hình và khí hậu đặc trưng cũng tạo nền tảng cho hoạt động sản xuất nông nghiệp của người dân địa phương với các loại cây trồng chủ lực như lúa, chè và lê.

Với mỗi mùa, mảnh đất vùng cao này lại mang một vẻ đẹp riêng, tạo ấn tượng với du khách. Khi mùa hè tới, khí hậu vùng cao vẫn tương đối mát mẻ. Những thửa ruộng bậc thang vào mùa nước đổ soi bóng mây trời, tạo nên khung cảnh trong trẻo và yên bình.

Bước sang mùa thu, các triền ruộng dần chuyển sang sắc vàng của lúa chín. Đây cũng là thời điểm những vườn lê bước vào vụ thu hoạch. Khoảng tháng 8-9, du khách có thể trải nghiệm hái lê tại vườn, đồng thời tìm hiểu cách người dân chăm sóc loại cây đã gắn bó lâu đời với vùng đất này.

Do điều kiện địa hình và khí hậu vùng cao, người dân Hồng Thái chủ yếu gắn với sản xuất nông, lâm nghiệp, trong đó nổi bật là trồng chè Shan tuyết, lúa và chăn nuôi. Đây cũng là nơi sinh sống của nhiều cộng đồng dân tộc như Dao, Tày, Mông, tạo nên không gian văn hóa đa dạng.

Tại thôn Khâu Tràng, người Dao Tiền chiếm đa số trong hơn 100 hộ dân đang sinh sống. Đáng chú ý, nhiều gia đình đến nay vẫn giữ được kiến trúc nhà ở truyền thống, với trên 70% số hộ còn lưu giữ những nếp nhà lợp ngói âm dương. Kiểu mái này giúp không gian bên trong mát hơn vào mùa hè, giữ ấm vào mùa đông và che chắn tốt trước mưa gió.

Trải nghiệm đời sống văn hóa của cộng đồng người Dao

Bên cạnh kiến trúc nhà ở, người Dao Tiền tại Hồng Thái vẫn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa qua trang phục, lễ nghi và sinh hoạt cộng đồng. Trang phục truyền thống thường được sử dụng trong các dịp lễ, Tết, cưới hỏi hay những sự kiện quan trọng của bản làng.

Để hoàn thiện một bộ trang phục, người dân phải trải qua nhiều công đoạn thủ công tỉ mỉ, từ dệt vải, nhuộm chàm, thêu hoa văn đến tạo họa tiết bằng sáp ong. Được biết một bộ trang phục truyền thống kèm đầy đủ trang sức bạc có thể trị giá khoảng 70-80 triệu đồng.

Cùng với trang phục truyền thống, người Dao tại Hồng Thái vẫn gìn giữ nhiều nghi lễ và loại hình diễn xướng dân gian. Trong đó có lễ nhảy lửa, lễ cấp sắc và lễ cúng Bàn Vương. Những làn điệu dân ca, dân vũ như hát Páo dung, hát giao duyên, múa chuông cũng tiếp tục được duy trì trong đời sống cộng đồng.

Người dân địa phương thành lập các đội văn nghệ, thường xuyên tập luyện những điệu múa, câu hát truyền thống để biểu diễn trong các dịp lễ hội và hoạt động cộng đồng. Một số chương trình cũng được giới thiệu tới du khách tại các homestay hoặc trong những sự kiện lớn của địa phương.

Khi đến tham quan vùng đất này, du khách không thể bỏ qua ẩm thực của Hồng Thái như các món chế biến từ gà bản, lợn bản hay một số loại rau như bắp cải, su hào, rượu nếp ngọt, rượu ngô men lá...

Trong tiết trời se lạnh, du khách có thể ngồi bên bếp lửa, thưởng thức những món ăn chế biến từ nguyên liệu tại chỗ. Không gian sinh hoạt gần gũi cùng hương vị mộc mạc của ẩm thực bản địa trở thành một phần trong trải nghiệm tại Hồng Thái.

Cùng với sự gia tăng của lượng khách, các loại hình lưu trú tại Hồng Thái cũng ngày càng đa dạng. Du khách có thể lựa chọn nghỉ tại nhà cộng đồng của người dân địa phương hoặc các bungalow khép kín, tùy nhu cầu trải nghiệm và mức chi phí.

Sự đa dạng về hình thức lưu trú giúp Hồng Thái phục vụ nhiều nhóm khách khác nhau, từ người trẻ yêu thích du lịch trải nghiệm, các gia đình đến những người muốn tìm một không gian nghỉ dưỡng yên tĩnh giữa vùng cao. Không chỉ thu hút khách trong nước, Hồng Thái còn đón các đoàn khách quốc tế đến từ Pháp, Italy, Canada, Nhật Bản và Hàn Quốc. Ghi nhận trong 3 tháng đầu năm 2026, Hồng Thái đón hơn 35.000 lượt khách, bằng khoảng 70% tổng lượng khách của cả năm 2025.

Du lịch cộng đồng đang mở thêm sinh kế cho người dân Hồng Thái, đồng thời tạo động lực để những giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được gìn giữ. Những nếp nhà lợp ngói âm dương, trang phục, ruộng bậc thang và các làn điệu Páo dung không chỉ gắn với đời sống thường ngày mà còn trở thành những điểm nhấn trong hành trình khám phá vùng cao.