Ngọn núi được mệnh danh là 'nóc nhà miền Tây', sở hữu tượng Phật Di Lặc lớn nhất Đông Nam Á
Nằm ở độ cao 710m, đây là ngọn núi cao nhất Đồng bằng sông Cửu Long và là điểm hội tụ đặc biệt của thiên nhiên, lịch sử và văn hóa tín ngưỡng của người dân Nam Bộ.
Giữa vùng Bảy Núi (Thất Sơn) hùng vĩ của tỉnh An Giang, Núi Cấm hay còn gọi là Thiên Cấm Sơn, sừng sững vươn cao giữa trời mây, được mệnh danh là “nóc nhà miền Tây”. Với độ cao khoảng 710m so với mực nước biển, Núi Cấm không chỉ là ngọn núi cao nhất đồng bằng sông Cửu Long mà còn là điểm hội tụ đặc biệt của cảnh quan thiên nhiên, lịch sử, huyền sử và tín ngưỡng dân gian Nam Bộ.
Vẻ đẹp thiên nhiên và hệ thống công trình tâm linh đặc sắc
Núi Cấm tọa lạc tại xã An Hảo, huyện Tịnh Biên cũ, tỉnh An Giang (nay là xã Núi Cấm, tỉnh An Giang). Nhìn từ xa, ngọn núi hiện lên như một bức tường thành thiên nhiên vững chãi, bao quanh bởi trùng điệp núi non và rừng cây xanh thẳm. Khí hậu nơi đây quanh năm mát mẻ, khác biệt rõ rệt so với vùng đồng bằng thấp phía dưới, tạo nên sức hút lớn đối với du khách tìm về không gian nghỉ dưỡng và chiêm nghiệm tâm linh.
Trên đỉnh và sườn Núi Cấm hiện diện nhiều công trình tâm linh nổi tiếng như Vạn Linh tự, chùa Phật Lớn, tượng Phật Di Lặc, hồ Thanh Long, động Thủy Liêm… Mỗi công trình mang một giá trị riêng, góp phần tạo nên diện mạo vừa linh thiêng vừa thơ mộng cho vùng núi này.
Nổi bật nhất là tượng Phật Di Lặc tọa lạc trên đỉnh núi. Tượng có chiều cao từ chân đến đỉnh lên tới 33,6m, bệ tượng rộng 27x27m, được xây dựng quy mô và bề thế. Năm 2013, công trình này được Tổ chức Kỷ lục châu Á công nhận là tượng Phật Di Lặc lớn nhất châu Á, trở thành biểu tượng tâm linh tiêu biểu của Núi Cấm nói riêng và An Giang nói chung. Hình ảnh Đức Phật Di Lặc với nụ cười hoan hỷ, dáng vẻ khoan thai giữa mây trời mang ý nghĩa cầu chúc an lạc, thịnh vượng cho muôn dân.
Những giả thuyết li kỳ xoay quanh Núi Cấm
Không chỉ hấp dẫn bởi cảnh sắc, Núi Cấm còn gắn liền với nhiều huyền tích, giả thuyết lịch sử khiến du khách tò mò. Cái tên “Núi Cấm” từ lâu đã khơi gợi trí tưởng tượng, bởi vì sao một ngọn núi lại mang tên gọi đầy bí ẩn như vậy?
Theo các nhà nghiên cứu, giả thuyết được cho là đáng tin cậy nhất giả thuyết được cho là đáng tin cậy nhất gắn với nhân vật Đoàn Minh Huyên, thường được tôn xưng là Phật Thầy Tây An - người sáng lập Bửu Sơn Kỳ Hương. Tương truyền, trong quá trình tu hành và truyền đạo, Phật Thầy Tây An đã cấm các tín đồ lên núi cất nhà, lập am để tránh làm ô uế chốn núi thiêng, giữ sự thanh tịnh cho nơi được xem là linh địa. Từ đó, cái tên Núi Cấm ra đời và được lưu truyền cho đến ngày nay.
Một giả thuyết khác lại mang màu sắc lịch sử. Theo đó, trong giai đoạn Nguyễn Phúc Ánh (sau này là vua Gia Long) bị quân Tây Sơn truy đuổi, có thời điểm ông phải vào Núi Cấm lánh nạn. Để giữ bí mật tung tích, các cận thần đã tung tin đồn rằng trên núi có ác thú, yêu quái nhằm cấm dân chúng lên núi. Lâu dần, ngọn núi được gọi là Núi Cấm, vừa mang ý nghĩa “cấm địa”, vừa tăng thêm vẻ huyền bí.
Dù xuất phát từ giả thuyết nào, cái tên Núi Cấm vẫn góp phần tạo nên chiều sâu văn hóa tâm linh cho vùng đất này, phản ánh niềm tin và trí tưởng tượng phong phú của cư dân Nam Bộ xưa.
Điểm đến du lịch tâm linh của An Giang
Ngày nay, Núi Cấm là một trong những điểm đến du lịch nổi bật nhất của An Giang, thu hút hàng triệu lượt du khách mỗi năm. Không chỉ là nơi hành hương, chiêm bái, Núi Cấm còn là điểm nghỉ dưỡng lý tưởng với khí hậu mát mẻ, cảnh quan thiên nhiên hài hòa.
Du khách đến đây có thể tản bộ quanh hồ Thanh Long phẳng lặng, khám phá động Thủy Liêm mát lành, hay lắng nghe tiếng chuông chùa ngân vang giữa núi rừng. Mỗi bước chân trên Núi Cấm như đưa con người rời xa nhịp sống ồn ào để tìm về sự an nhiên trong tâm hồn.
Bên cạnh giá trị tâm linh, Núi Cấm còn đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển du lịch sinh thái - văn hóa của vùng Thất Sơn. Hệ thống đường giao thông, cáp treo và dịch vụ du lịch ngày càng được đầu tư, giúp việc tiếp cận ngọn núi cao nhất miền Tây trở nên thuận tiện hơn, nhưng vẫn giữ được nét hoang sơ vốn có.
Đối với người dân An Giang và vùng Tây Nam Bộ, Núi Cấm không chỉ là một thắng cảnh mà còn là chốn linh thiêng gửi gắm niềm tin tâm linh. Mỗi dịp lễ, Tết, người dân lại hành hương lên núi, cầu cho mưa thuận gió hòa, gia đạo bình an, cuộc sống ấm no.
Trải qua bao biến động lịch sử, Núi Cấm vẫn sừng sững như một chứng nhân thầm lặng, lưu giữ những lớp trầm tích văn hóa tín ngưỡng đặc trưng của miền đất phương Nam. Chính sự hòa quyện giữa thiên nhiên, lịch sử và tâm linh đã khiến Núi Cấm trở thành điểm đến không thể thiếu trong hành trình khám phá An Giang.
