Người dân có phải lo lắng bị camera AI phạt oan?
Trường hợp chủ phương tiện nhận được thông báo “phạt nguội” mà việc vi phạm thực hiện trong tình thế cấp thiết thì cần mang các giấy tờ liên quan đến bản thân và phương tiện tới cơ quan CSGT (địa chỉ theo thông báo) để được giải quyết.

Hiện nay, tại Hà Nội đã lắp đặt gần 5000 camera tích hợp công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) trên toàn địa bàn thành phố.
Hệ thống camera AI sẽ xử lý, phân tích hình ảnh và gửi về trung tâm giám sát để đọc dữ liệu và đối chiếu với cơ sở dữ liệu của hệ thống, giúp tăng độ chính xác phát hiện các hành vi vi phạm giao thông.
Đối với hành vi vi phạm giao thông phát hiện qua hệ thống camera AI, người dân có thể thực hiện xử lý vi phạm hoàn toàn trên môi trường số thông qua ứng dụng công dân Thủ đô số iHanoi, không phải đến trụ sở cơ quan Công an.
Cụ thể, sau khi phát hiện vi phạm, hệ thống sẽ gửi thông báo kèm thông tin, hình ảnh vi phạm đến chủ sở hữu phương tiện thông qua ứng dụng iHanoi. Người dân truy cập ứng dụng iHanoi, vào mục “Giao thông - Thông báo phạt nguội” để xem thông tin, hình ảnh vi phạm trật tự an toàn giao thông.
Trường hợp chưa đồng tình với thông tin, hình ảnh được gửi trên iHanoi, người dân có thể trực tiếp đến cơ quan Công an để kiểm tra, đối chiếu; trường hợp đồng ý với thông tin, hình ảnh vi phạm, người dân xác nhận vi phạm toàn trình trên hệ thống.
Căn cứ nội dung xác nhận, cơ quan Công an sẽ lập biên bản vi phạm hành chính và gửi cho người vi phạm trên hệ thống. Người vi phạm kiểm tra, đối chiếu thông tin, xác nhận nội dung và ký số vào biên bản vi phạm hành chính, sau đó gửi lại trên ứng dụng iHanoi.
Sau khi biên bản vi phạm hành chính đã được người vi phạm xác nhận, cơ quan Công an ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính và gửi cho người vi phạm qua ứng dụng iHanoi.
Quyết định xử phạt vi phạm hành chính được gửi qua tài khoản iHanoi, người vi phạm kiểm tra, đối chiếu các thông tin liên quan (thông tin cá nhân, hành vi vi phạm, mức xử phạt…) và thực hiện nộp phạt thông qua mã QR trên hệ thống. Khi thanh toán thành công, hệ thống sẽ hiển thị biên lai nộp phạt và tự động gửi lên hệ thống… đồng thời gỡ thông báo đình chỉ đăng kiểm đối với ô tô.
Ngoài ra, hiện nay các tài xế có thể tra cứu “phạt nguội” trên ứng dụng VneTraffic hoặc trên trang thông tin điện tử Cục CSGT.

Nhận được thông báo “phạt nguội” trong tình thế cấp thiết cần làm gì?
Theo CSGT, trường hợp chủ phương tiện nhận được thông báo “phạt nguội” mà việc vi phạm thực hiện trong tình thế cấp thiết thì cần mang các giấy tờ liên quan đến bản thân và phương tiện (bản vật lý hoặc điện tử qua ứng dụng VNeID, VNeTraffic) tới cơ quan CSGT (địa chỉ theo thông báo).
Đồng thời tài xế chuẩn bị các tài liệu chứng minh thực hiện vi phạm trong tình thế cấp thiết (video clip, ảnh, chứng từ liên quan…) để xuất trình.
Tình huống đưa người đi cấp cứu mà người điều khiển phương tiện buộc phải vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông như vượt đèn đỏ, đi vào làn đường dừng xe khẩn cấp... để rút ngắn thời gian đưa người bệnh đến bệnh viện thì có thể được xem xét là tình thế cấp thiết.
Bên cạnh đó, trường hợp dừng chờ đèn đỏ, phía sau có xe ưu tiên như xe cấp cứu hoặc xe cứu hỏa, xung quanh chật xe thì có thể điều khiển phương tiện đi qua vạch dừng, rồi đi sát vào lề đường bên phải để nhường đường cho xe ưu tiên đi qua. Đây cũng được xem là tình thế cấp thiết.
Theo một số tài xế, đối với trường hợp như đưa người đi cấp cứu nếu vượt đèn đỏ thì khi tới bệnh viện có thể xin xác nhận để có tài liệu chứng minh. Bên cạnh đó, hành vi vi phạm phát hiện qua hệ thống camera thì người vi phạm được xem lại toàn bộ video, hình ảnh khi làm việc với cơ quan chức năng.
Khi đó, lực lượng CSGT tiến hành tiếp nhận và xác minh, làm rõ vụ việc. Nếu xác định đúng là tình thế cấp thiết thì sẽ không xử phạt.
Trên thực tế đã có nhiều trường hợp tài xế chở người đi cấp cứu, nhường đường xe ưu tiên dẫn đến vi phạm giao thông đã không bị xử phạt và gỡ thông báo "phạt nguội" trên hệ thống.
Quá trình gửi thông tin hoặc tiếp xúc với cán bộ CSGT giải quyết nếu gặp trường hợp gây khó khăn người dân có thể phản ánh đến qua điện thoại đường dây nóng của Cục trưởng Cục CSGT (0789388539) hoặc số điện thoại đường dây nóng của lãnh đạo Phòng CSGT Công an tỉnh, thành, và qua ứng dụng VNeTraffic.
“Tình thế cấp thiết” là tình thế của cá nhân, tổ chức vì muốn tránh một nguy cơ đang thực tế đe dọa lợi ích của Nhà nước, của tổ chức, quyền, lợi ích chính đáng của mình hoặc của người khác mà không còn cách nào khác là phải gây một thiệt hại nhỏ hơn thiệt hại cần ngăn ngừa.
Ngoài ra, Cục CSGT đã lập kênh giao tiếp với người dân tại địa chỉ thư điện tử [email protected] nhằm kịp thời hỗ trợ, giải quyết các thắc mắc của người dân liên quan đến xử lý vi phạm hành chính lĩnh vực trật tự an toàn giao thông đường bộ.
Theo Cục CSGT, phần lớn các nội dung thắc mắc đơn vị tiếp nhận liên quan đến hỗ trợ xử lý “phạt nguội”, gỡ cảnh báo, thay đổi trạng thái để người dân đi kiểm định phương tiện. Sau khi tiếp nhận, đơn vị sẽ phân loại và giải đáp, đồng thời chuyển nội dung đến công an địa phương hỗ trợ, xử lý cho người dân.
Đề xuất xử lý vi phạm hành chính toàn trình trên môi trường điện tử
Vừa qua, Cục CSGT đã đề xuất sửa đổi một số quy định trong Luật Xử lý vi phạm hành chính (đang được xây dựng dự thảo để trình Quốc hội) theo hướng đối với những vi phạm được phát hiện thông qua hệ thống thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ thì không phải lập biên bản mà tiến hành ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính luôn.
Quy trình xử phạt vi phạm hành chính được thực hiện toàn trình trên môi trường điện tử.
Theo Cục CSGT, thời gian tới, các vi phạm về trật tự an toàn giao thông được phát hiện thông qua các thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ (camera, máy đo tốc độ, máy đo nồng độ cồn, cân tải trọng…) có “bằng chứng điện tử” đối với mỗi vi phạm. Cộng với việc phát triển các ứng dụng về định danh điện tử đối với công dân và tổ chức (VNeID, VNeTraffic…) thì việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông sẽ thực hiện toàn trình thông qua ứng dụng.
Khi hệ thống phát hiện vi phạm sẽ tự động gửi thông báo vi phạm tới tài khoản trên ứng dụng trong vòng 2 tiếng, cá nhân tổ chức vi phạm sẽ tiến hành xác nhận đồng ý hoặc không đồng ý.
Trường hợp đồng ý thì sẽ thực hiện thủ tục nộp phạt online; Trường hợp có vướng mắc sẽ liên hệ đơn vị chức năng để giải quyết. Mặt khác, Công an cấp xã sẽ là đầu mối để thông tin về vi phạm tới với người dân cư trú trên địa bàn.