Nguyên Trưởng Ban Đối ngoại Trung ương Hoàng Bình Quân: Doanh nhân trẻ phải có tầm nhìn đại bàng, gan to hơn để làm giàu

“Phải có tầm nhìn đại bàng”

Ngày 12/8, Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam tổ chức vòng đối thoại địa phương - Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 (VPSF 2026) tại tỉnh Hưng Yên.

Chia sẻ tại sự kiện, ông Hoàng Bình Quân, Nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Nguyên Trưởng Ban Đối ngoại Trung ương, Chủ tịch Danh dự Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, nhấn mạnh, chúng ta đang sống ở một thời kỳ rất đặc biệt, người ta gọi là kỷ nguyên thông minh. Cả thế giới đang vận động bằng chuyển đổi số và AI. Đất nước thì ở giai đoạn vươn mình, Trung ương xác định rất rõ chúng ta phải chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Nếu vẫn theo mô hình cũ thì không thể phát triển được.

Theo nguyên Trưởng Ban Đối ngoại Trung ương, doanh nhân trẻ là lực lượng có nhiều lợi thế bởi tuổi trẻ, khát vọng và năng lượng.

“Trẻ có khát vọng lớn, trẻ có năng lượng lớn, hay nói cách khác là gan to hơn. Có trí làm quan, có gan làm giàu”, ông nói.

Nhưng lợi thế đó chỉ phát huy khi doanh nhân dám thay đổi. “Bây giờ chúng ta phải nghĩ xa hơn. Tôi vẫn nói vui với anh em Hưng Yên là làm sao anh em mình phải có tầm nhìn đại bàng. Tất nhiên không phải ai cũng có tầm nhìn đại bàng, bởi vì trong rừng thì cũng phải có nhiều chim”, ông chia sẻ.

Theo ông, doanh nhân không thể chỉ nhìn thấy cơ hội mà phải nhìn thẳng vào những trở ngại, thách thức phía trước. Việt Nam hiện có một không gian thương mại, hợp tác và đầu tư rộng lớn nhờ gần 20 hiệp định thương mại tự do. Đây là điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu.

“Cơ hội nhiều để anh em có thể tham gia vào các chuỗi giá trị. Nhưng cơ hội không phải tự nhiên có là mình có thể chộp được”, ông Quân nhấn mạnh.

Không vào chuỗi giá trị sẽ “đứng ngoài cuộc chơi”

Ông Hoàng Bình Quân nhấn mạnh, tham gia chuỗi giá trị không còn là lựa chọn, mà đã trở thành tất yếu.

Theo ông, cách thức vận hành của thị trường đã thay đổi rất nhanh. Muốn bước vào chuỗi cung ứng, doanh nghiệp trước hết phải biết mình, biết người, đánh giá đúng vị trí của mình trong hệ sinh thái doanh nghiệp.

“Chúng ta là nhà cung cấp cấp 4, cấp 3, cấp 2 hay cấp 1? Tự nhiên mình nhắm mắt lại, nhảy một cái là làm cấp 1 sao làm được? Nó phải từ từ”, ông phân tích.

Theo ông Quân, một trong những thay đổi lớn nhất mà doanh nghiệp Việt phải đối mặt là tiêu chuẩn cạnh tranh.

“Ngày xưa chăm chỉ thì vẫn có thể gây dựng được, nhưng bây giờ chăm chỉ không đủ đâu. Bây giờ buộc phải thông minh, và buộc phải có thông tin”, ông nhấn mạnh.

Không chỉ nâng cao năng lực sản xuất, doanh nghiệp còn phải đưa mình vào hệ tiêu chuẩn quốc tế. Việc Việt Nam tham gia các FTA đồng nghĩa doanh nghiệp Việt đang “chơi chung” với những đối tác có tiêu chuẩn rất cao. Vì vậy, doanh nghiệp phải đáp ứng các yêu cầu về ISO, tiêu chuẩn xanh và nhiều chuẩn mực khác nếu muốn trở thành nhà cung cấp trong chuỗi.

Một vấn đề khác được ông Quân chỉ ra là khoảng cách giữa khát vọng của doanh nghiệp nhỏ và năng lực thực tế. Ông kể về một doanh nhân từng chia sẻ rằng dù rất nhiệt tình, tâm huyết và nhiều lần tìm cách tiếp cận một doanh nghiệp lớn nhưng vẫn không thể trở thành nhà cung cấp. Lý do rất đơn giản: sản phẩm chưa đạt tiêu chuẩn.

Theo ông, đây là lúc vai trò hỗ trợ của địa phương, ngân hàng và các quỹ đầu tư, đặc biệt là nguồn vốn cho đổi mới sáng tạo, trở nên quan trọng.

Doanh nghiệp nhỏ có thể có ý tưởng, khát vọng và thị trường, nhưng nếu thiếu vốn và nguồn lực để nâng cấp công nghệ, tiêu chuẩn, quản trị thì vẫn khó bước vào chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp lớn và FDI.

Đề xuất Hưng Yên mở “Sandbox” cho doanh nghiệp

Từ thực tế này, ông Hoàng Bình Quân đề nghị Hưng Yên nghiên cứu mở Sandbox - cơ chế thử nghiệm có kiểm soát để doanh nghiệp có không gian thử nghiệm những mô hình, sản phẩm và cách làm mới.

“Tôi rất mong là Ủy ban Nhân dân tỉnh Hưng Yên có thể nghiên cứu mở một Sandbox cho anh em thử nghiệm có kiểm soát”, ông đề xuất.

Theo ông, tinh thần của Sandbox là cho phép doanh nghiệp thử nghiệm trong một khuôn khổ nhất định, chấp nhận cả khả năng thất bại để từ đó rút kinh nghiệm và hoàn thiện mô hình.

Ông cho biết Hà Nội, TP.HCM và một số địa phương như Điện Biên đã triển khai các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát ở những lĩnh vực nhất định.

Không chỉ doanh nghiệp phải thay đổi, theo ông Quân, địa phương cũng phải thay đổi cách hỗ trợ doanh nghiệp. Hưng Yên và nhiều địa phương khác đang chuyển từ tư duy thu hút FDI bằng từng dự án riêng lẻ sang xây dựng hệ sinh thái để lựa chọn những dự án phù hợp với chiến lược phát triển.

“Trước đây chúng ta khó khăn lắm, tiền không có, cho nên ông A, B, C ở đâu đến có tí vốn làm là mình OK thôi. Nhưng bây giờ sang một giai đoạn vươn mình rồi, chúng ta có chọn lọc”, ông nói.

Các dự án FDI trong tương lai, theo ông, phải gắn với hệ sinh thái phát triển của địa phương. Điều này cũng mở ra cơ hội để doanh nghiệp trong nước trở thành nhà cung cấp, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.