Nhà khoa học hàng đầu rời Singapore chọn về nước, gia nhập viện nghiên cứu mới được đầu tư 4,4 tỷ USD
Một trong những nhà khoa học nổi bật nhất của Singapore sẽ rời vị trí hiện tại tại Đại học Quốc gia Singapore (NUS) để gia nhập Viện Công nghệ Phương Đông (EIT), một trung tâm nghiên cứu tư nhân mới thành lập tại thành phố Ninh Ba, tỉnh Chiết Giang, miền Đông Trung Quốc.
Lu Yixin, giáo sư tại NUS, xác nhận ông dự kiến chuyển sang EIT và làm việc toàn thời gian từ tháng 1/2027. Ông hiện giữ chức Giáo sư Chủ nhiệm Provost tại NUS, đồng thời là thành viên của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Singapore và Chủ tịch Viện Hóa học Quốc gia Singapore.
“Theo kế hoạch, tôi sẽ gia nhập EIT tại Ninh Ba và làm việc toàn thời gian từ tháng 1/2027”, Lu nói, đồng thời khẳng định ông vẫn sẽ tập trung hoàn thành các nhiệm vụ tại NUS trong những tháng tới.
Lu là học giả cấp cao thứ 2 công bố rời Singapore để gia nhập EIT chỉ trong vòng 1 tháng. Trước đó, vào tháng 8, K. Jimmy Hsia, cựu Phó chủ tịch Đại học Công nghệ Nanyang, cũng thông báo chuyển sang viện nghiên cứu này.
Trung tâm nghiên cứu được rót 4,4 tỷ USD
EIT được thành lập năm 2025 với khoản tài trợ 30 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 4,4 tỷ USD, từ Yu Renrong, một tỷ phú ngành bán dẫn sinh ra tại Ninh Ba.
Với nguồn lực tài chính lớn ngay từ khi thành lập, EIT đang định hướng trở thành một trung tâm nghiên cứu hàng đầu, đồng thời tích cực thu hút các nhà khoa học và học giả từ nhiều nơi trên thế giới.
Lu cho biết ông vẫn đang làm việc bình thường tại NUS và sẽ tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ giảng dạy, nghiên cứu và quản lý trong thời gian còn lại.
Singapore, đặc biệt là NUS, đã gắn bó với ông hơn 20 năm. Tại đây, ông có nhiều cộng sự, bạn bè và học trò lâu năm, đồng thời xây dựng mối quan hệ sâu sắc cả về học thuật lẫn tình cảm với trường.
Vì vậy, Lu cho rằng việc chuyển sang làm việc toàn thời gian tại EIT không đồng nghĩa những mối quan hệ này sẽ chấm dứt.
Nhà hóa học hàng đầu của Singapore
Lu hoàn thành chương trình đại học tại Đại học Phúc Đán và nhận bằng thạc sĩ tại Đại học Công nghệ Đại Liên. Năm 2000, ông lấy bằng tiến sĩ tại Đại học McGill ở Canada.
Sau đó, Lu làm nghiên cứu sau tiến sĩ tại Viện Nghiên cứu Lâm sàng Montreal trước khi tiếp tục nghiên cứu tại Đại học Nagoya, Nhật Bản, dưới sự hướng dẫn của Ryoji Noyori, nhà khoa học từng đoạt Nobel Hóa học.
Ông gia nhập NUS vào tháng 9/2003 và được bổ nhiệm giáo sư chính thức vào năm 2014. Trong nhiều năm, nghiên cứu của Lu tập trung vào xúc tác bất đối xứng và tổng hợp hóa học, bao phủ nhiều lĩnh vực như xúc tác hữu cơ, xúc tác kim loại, quang xúc tác và hóa học bền vững.
Nói một cách đơn giản, công trình của ông tập trung phát triển các phương pháp sử dụng chất xúc tác để tạo ra chính xác những phân tử mong muốn, trong đó có các hợp chất phục vụ ngành dược và công nghiệp xúc tác. Những phương pháp này có thể giúp rút ngắn quy trình và giảm chi phí tổng hợp các phân tử, mở ra hướng phát triển các loại thuốc mới.
Lu đã nhận nhiều giải thưởng và danh hiệu học thuật, trong đó có các vinh danh từ Quỹ Nghiên cứu Quốc gia Singapore và chương trình Asia Core Programme Lectureship.
Ông cũng từng nhận giải Nhà khoa học trẻ/Nhà khoa học xuất sắc của Khoa Khoa học NUS và giải Hóa học hữu cơ của Hội Hóa học Quốc gia Singapore cùng GlaxoSmithKline.
Năm 2022, Lu được bầu làm thành viên Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Singapore. Đến năm 2025, ông được bầu làm Chủ tịch Viện Hóa học Quốc gia Singapore và được trao chức danh Giáo sư Chủ nhiệm Provost tại NUS.
Vì sao chọn Ninh Ba?
Giải thích về quyết định gia nhập EIT, Lu cho rằng viện đang đứng trước “giai đoạn phát triển nhanh chóng mang tính bước ngoặt”.
Theo ông, được trực tiếp tham gia và chứng kiến quá trình EIT từng bước phát triển thành một tổ chức đẳng cấp thế giới là một thử thách có ý nghĩa mà ông khó có thể từ chối.
Một yếu tố quan trọng khác là Ninh Ba.
Thành phố này có nền tảng sản xuất vững chắc và hệ thống công nghiệp phát triển, trong khi vùng kinh tế đồng bằng sông Dương Tử tập trung nhiều trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ cao. Theo Lu, đây là hệ sinh thái thuận lợi cho đổi mới khoa học cũng như thương mại hóa các kết quả nghiên cứu.
Ông cho rằng hóa học không chỉ là một lĩnh vực quan trọng của khoa học cơ bản mà còn có mối liên hệ chặt chẽ với nhiều ngành ứng dụng như vật liệu, y dược, năng lượng và sản xuất tiên tiến.
“Lĩnh vực công nghiệp tại Ninh Ba đã tạo ra một cầu nối rộng giữa nghiên cứu cơ bản và chuyển đổi công nghiệp, đồng thời mang lại nhiều tình huống ứng dụng thực tế cho sự phát triển của ngành hóa học”, Lu nói.
Đối với ông, môi trường kết hợp giữa tiềm năng học thuật và nền tảng công nghiệp này có sức hấp dẫn đặc biệt.
Tại EIT, Lu cho biết ông sẽ tiếp tục nghiên cứu về xúc tác bất đối xứng và tổng hợp hóa học, đồng thời tập trung hơn vào y sinh, hóa học xanh và hóa học bền vững. Ông cũng sẽ tham gia xây dựng một nền tảng nghiên cứu liên ngành.
Ông Lu cho biết trước khi quyết định chuyển sang EIT, ông đã có nhiều cuộc trao đổi với Chen Shiyi, Chủ tịch EIT, cùng các đồng nghiệp tại viện.
Ông đánh giá nhiệt huyết của đội ngũ EIT là chân thành và có sức lan tỏa, đồng thời hoàn toàn đồng tình với định hướng xây dựng một trường đại học quy mô nhỏ nhưng chất lượng hàng đầu, lấy nghiên cứu làm nền tảng ngay từ ngày đầu thành lập.
Theo ông Lu, trong quá trình phát triển của Trung Quốc, nước này cần một tổ chức đủ năng lực theo đuổi những câu hỏi khoa học lớn, giải quyết các thách thức quan trọng nhất và đào tạo những nhân tài thực sự xuất sắc.
Ông kỳ vọng có thể mang những kinh nghiệm tích lũy trong nhiều năm về nghiên cứu, hướng dẫn sinh viên và xây dựng chương trình đào tạo học thuật đến EIT, qua đó góp phần giúp viện nhanh chóng tạo dựng vị thế.
