Nhà máy thủy điện lớn bậc nhất miền Bắc Việt Nam sở hữu đập chính cao ngang tòa nhà 30 tầng sắp được ‘lên đời’

UBND tỉnh Tuyên Quang vừa ban hành Quyết định số 2018/QĐ-UBND ngày 10/8/2026, chấp thuận chủ trương đầu tư, đồng thời chấp thuận Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) là nhà đầu tư thực hiện dự án Thủy điện Tuyên Quang mở rộng.

Dự án được triển khai tại xã Nà Hang, tỉnh Tuyên Quang, với công suất lắp máy 120MW, gồm 1 tổ máy. Công trình thuộc cấp đặc biệt, dự kiến có sản lượng điện trung bình khoảng 76,63 triệu kWh/năm.

Thủy điện Tuyên Quang mở rộng được đầu tư nhằm tăng khả năng dự phòng công suất cho hệ thống điện, đặc biệt trong những thời điểm nhu cầu phụ tải tăng đột biến hoặc các nguồn điện khác gặp sự cố, không đáp ứng đủ nhu cầu. Dự án cũng giúp nâng cao khả năng huy động công suất vào giờ cao điểm, hạn chế tình trạng phải xả thừa nước trong mùa lũ và cải thiện chế độ vận hành của hệ thống điện.

Theo đó, nguồn điện bổ sung từ dự án sẽ góp phần tăng nguồn và điện năng phủ đỉnh của biểu đồ phụ tải, nâng cao tính linh hoạt, độ tin cậy và an toàn trong vận hành hệ thống, đồng thời góp phần giảm chi phí chung.

Về quy mô xây dựng, tuyến năng lượng mở rộng được đề xuất bố trí bên bờ phải, gồm các hạng mục chính như kênh dẫn vào, cửa lấy nước kiểu tháp tựa bờ, đường hầm dẫn nước, tháp điều áp, nhà máy thủy điện kiểu hở công suất 120MW, kênh xả hạ lưu, trạm phân phối cùng các công trình phụ trợ như đường thi công, đường vận hành. Dự án đồng thời đầu tư đường dây 220kV để đấu nối với hệ thống điện.

Theo kế hoạch, công trình sẽ khởi công trong quý IV/2026, hoàn thành thi công xây dựng và đưa vào sử dụng trong quý IV/2030.

Dự án Thủy điện Tuyên Quang mở rộng được triển khai trên nền tảng của công trình thủy điện Tuyên Quang hiện hữu, một trong những công trình năng lượng quan trọng tại khu vực miền Bắc.

Nhà máy Thủy điện Tuyên Quang nằm trên lưu vực sông Gâm, thuộc xã Nà Hang, tỉnh Tuyên Quang. Công trình được khởi công năm 2002 và chính thức vận hành từ năm 2008, do EVN làm chủ đầu tư, Tổng công ty Sông Đà đảm nhiệm thi công, với tổng vốn đầu tư khoảng 7.500 tỷ đồng.

Sau khi đi vào vận hành, Thủy điện Tuyên Quang trở thành một trong những nhà máy thủy điện lớn của miền Bắc. Hiện nhà máy đứng thứ 5 về quy mô, sau các nhà máy Sơn La, Hòa Bình, Lai Châu và Huội Quảng.

Công trình có đập chính cao 97,3m, tương đương một tòa nhà khoảng 30 tầng. Phía sau đập là hồ chứa có dung tích xấp xỉ 1 tỷ m3 nước, tạo thành vùng hồ rộng lớn giữa địa hình núi non của Tuyên Quang.

Nhà máy hiện vận hành 3 tổ máy, với tổng công suất lắp đặt 342MW, sản xuất gần 1,33 tỷ kWh điện mỗi năm. Không chỉ cung cấp điện cho hệ thống quốc gia, công trình còn đảm nhiệm vai trò điều tiết lũ cho vùng Đồng bằng sông Hồng và tỉnh Tuyên Quang, đồng thời duy trì nguồn nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt cho khu vực hạ du.

Theo số liệu đến tháng 9/2023, sau 15 năm vận hành, Nhà máy Thủy điện Tuyên Quang đã phát lên lưới điện quốc gia khoảng 20 tỷ kWh điện. Công ty Thủy điện Tuyên Quang cũng đóng góp hơn 3.000 tỷ đồng vào ngân sách Nhà nước, trong đó hơn 2.419 tỷ đồng được nộp trực tiếp cho ngân sách địa phương.

Việc triển khai dự án Thủy điện Tuyên Quang mở rộng sẽ bổ sung thêm 120MW công suất cho hệ thống, đồng thời khai thác hiệu quả hơn tiềm năng của công trình hiện hữu. Khi hoàn thành, dự án được kỳ vọng tăng khả năng cung cấp nguồn điện linh hoạt cho hệ thống, hỗ trợ bảo đảm an ninh năng lượng và đáp ứng nhu cầu phụ tải ngày càng tăng.

Với việc kết hợp giữa phát điện, điều tiết nguồn nước và hỗ trợ vận hành hệ thống điện, cụm công trình Thủy điện Tuyên Quang tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong hạ tầng năng lượng của khu vực trung du và miền núi phía Bắc.