Những dấu hiệu cảnh báo suy thận âm thầm nhiều người dễ bỏ qua
Việc phát hiện kịp thời các dấu hiệu của suy thận không chỉ giúp làm chậm tiến triển của bệnh mà còn có thể bảo vệ chức năng thận trong nhiều năm.
Khi xã hội ngày càng phát triển, lối sống hiện đại len sâu vào cả người trưởng thành lẫn giới trẻ. Lối sống đó tạo điều kiện cho nhiều căn bệnh gia tăng nhanh chóng, trong đó có suy thận - căn bệnh được ví như “sát thủ thầm lặng” vì thường tiến triển âm thầm và chỉ được phát hiện khi đã ở giai đoạn nặng.
Trong nhiều trường hợp, bệnh tiến triển âm thầm trong nhiều năm trước khi xuất hiện các triệu chứng rõ ràng. Các chuyên gia cảnh báo, người bệnh có thể mất tới 90% chức năng thận trước khi nhận thấy những biểu hiện bất thường, khiến việc phát hiện và điều trị trở nên khó khăn hơn.
Theo các bác sĩ tại Bệnh viện Artemis (Ấn Độ), nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường của cơ thể có thể giúp phát hiện bệnh thận mạn từ giai đoạn đầu, từ đó làm chậm tiến triển bệnh và bảo vệ chức năng thận.
Những dấu hiệu sớm cần chú ý
Thận là cơ quan có cấu trúc đặc biệt với hàng triệu đơn vị lọc nhỏ gọi là nephron. Các nephron có nhiệm vụ lọc chất thải và cân bằng dịch trong cơ thể. Khi một số nephron bị tổn thương, những nephron còn lại sẽ tăng cường hoạt động để bù đắp phần chức năng bị mất.
Chính cơ chế bù trừ này khiến cơ thể vẫn có thể hoạt động gần như bình thường trong giai đoạn đầu của bệnh. Vì vậy, người bệnh thường không nhận ra những thay đổi nhỏ đang diễn ra trong cơ thể cho đến khi chức năng thận suy giảm nghiêm trọng.
Tuy nhiên, ngay từ giai đoạn sớm, cơ thể vẫn có thể xuất hiện một số dấu hiệu cảnh báo mà nhiều người dễ bỏ qua.
Một trong những biểu hiện sớm thường gặp nhất là thay đổi thói quen tiểu tiện. Khi chức năng thận bắt đầu suy giảm, khả năng cô đặc nước tiểu bị ảnh hưởng, khiến thận phải tạo ra nhiều nước tiểu hơn để đào thải chất thải. Điều này có thể dẫn đến tình trạng tiểu đêm nhiều lần.
Ngoài ra, nước tiểu có bọt cũng là dấu hiệu cần lưu ý. Bọt trong nước tiểu trông giống như lòng trắng trứng đánh tơi và thường khó tan, phải xả nước nhiều lần mới hết. Đây có thể là dấu hiệu protein rò rỉ vào nước tiểu do hệ thống lọc của thận bị tổn thương.
Sự xuất hiện của máu trong nước tiểu cũng là một cảnh báo quan trọng. Khi các bộ lọc của thận bị hư hại, tế bào máu có thể lọt vào nước tiểu, khiến nước tiểu chuyển sang màu hồng, đỏ hoặc màu sẫm giống cola.
Bên cạnh đó, cảm giác mệt mỏi kéo dài và suy nhược không rõ nguyên nhân cũng có thể liên quan đến chức năng thận suy giảm. Thận khỏe mạnh sản xuất hormone erythropoietin (EPO), giúp tủy xương tạo hồng cầu. Khi thận suy yếu, lượng hormone này giảm, dẫn đến thiếu máu và làm giảm lượng oxy cung cấp cho các cơ quan trong cơ thể, khiến người bệnh thường xuyên cảm thấy mệt mỏi.
Một dấu hiệu khác dễ bị bỏ qua là tình trạng da khô và ngứa. Khi chức năng thận suy giảm, các chất thải tích tụ trong máu và sự cân bằng khoáng chất trong cơ thể bị phá vỡ. Mức phốt pho tăng cao có thể gây ngứa dữ dội, kèm theo tình trạng da khô, bong tróc.
Dấu hiệu khi bệnh tiến triển nặng
Khi suy thận bước sang giai đoạn nặng hơn, các triệu chứng trở nên rõ ràng hơn. Người bệnh có thể bị sưng phù quanh mắt vào buổi sáng, phù bàn chân và mắt cá chân do cơ thể giữ nước.
Huyết áp cao cũng thường xuất hiện do thận không còn khả năng điều hòa tốt lượng dịch và muối trong cơ thể. Ngoài ra, hơi thở có mùi giống amoniac, miệng có vị kim loại và tình trạng chán ăn cũng là những dấu hiệu thường gặp ở người bệnh suy thận tiến triển.
Ở giai đoạn cuối, khi chức năng thận giảm xuống dưới 15%, các triệu chứng trở nên nghiêm trọng hơn. Người bệnh có thể bị khó thở, rối loạn tập trung, co thắt cơ, mất ngủ và thậm chí xuất hiện đau thắt ngực.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng suy thận mạn là bệnh lý tiến triển chậm nhưng hậu quả có thể rất nghiêm trọng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Khi bệnh tiến triển đến giai đoạn cuối, người bệnh thường phải điều trị thay thế thận bằng lọc máu hoặc ghép thận.
Vì vậy, việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và kiểm tra sức khỏe định kỳ có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ chức năng thận. Đặc biệt, những người có nguy cơ cao như mắc tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc có tiền sử bệnh thận nên chủ động tầm soát để phát hiện bệnh sớm.
Phát hiện kịp thời không chỉ giúp làm chậm tiến triển của bệnh mà còn có thể bảo vệ chức năng thận trong nhiều năm, giảm nguy cơ phải điều trị thay thế thận và nâng cao chất lượng cuộc sống.
