Nóng: Chứng khoán Indonesia có nguy cơ bị MSCI 'tước hạng', xếp cùng Palestine, Lebanon
MSCI cho rằng việc hạ Indonesia xuống nhóm thị trường cận biên vẫn chưa phản ánh đầy đủ mức độ nghiêm trọng của những bất cập trên thị trường chứng khoán nước này.
Theo MSCI, thị trường chứng khoán Indonesia không còn đáp ứng tiêu chuẩn để được xếp vào nhóm thị trường mới nổi. Nhà cung cấp chỉ số này cho biết dự định loại Indonesia khỏi một loạt sản phẩm chỉ số được các nhà đầu tư toàn cầu theo dõi, giáng đòn mạnh vào thị trường và có nguy cơ khiến dòng vốn tháo chạy.
Cổ phiếu Indonesia hiện là thị trường có diễn biến tệ nhất thế giới trong năm nay, trong bối cảnh thị trường chật vật kể từ tháng 1, khi MSCI đóng băng việc điều chỉnh các chỉ số liên quan đến Indonesia và cảnh báo khả năng hạ phân loại nước này xuống nhóm thị trường cận biên do những vấn đề về tính minh bạch trong cơ cấu sở hữu và hành vi giao dịch.
Hôm thứ Sáu, MSCI cho biết các cải cách nhằm giải quyết những vấn đề trên chưa đạt được tiến triển đủ lớn. Theo tổ chức này, ngay cả việc hạ Indonesia xuống nhóm thị trường cận biên cũng chưa phản ánh đầy đủ mức độ nghiêm trọng của những bất cập hiện nay.
Thay vào đó, MSCI dự kiến đưa Indonesia vào lộ trình chuyển sang nhóm thị trường độc lập (standalone). Điều này đồng nghĩa cổ phiếu Indonesia sẽ bị loại khỏi các bộ chỉ số toàn cầu mà những quỹ đầu tư thụ động với hàng tỷ USD tài sản đang theo dõi. Các quỹ mô phỏng những chỉ số này hoặc sử dụng chúng làm chuẩn so sánh hiệu suất sẽ buộc phải bán cổ phiếu Indonesia.
“Những lo ngại đáng kể về tình trạng rối loạn của thị trường vẫn còn tồn tại. Theo đó, MSCI cho rằng việc Indonesia tiếp tục được phân loại là thị trường mới nổi không còn phù hợp”, MSCI nêu trong tuyên bố đăng trên trang web của tổ chức.
MSCI cho rằng việc hạ Indonesia xuống nhóm thị trường cận biên vẫn chưa phản ánh đầy đủ mức độ nghiêm trọng của những bất cập trên thị trường chứng khoán nước này.
Sở Giao dịch Chứng khoán Indonesia cho biết đã triển khai các biện pháp cụ thể nhằm tăng cường tính minh bạch và liêm chính trên thị trường vốn trong nước. Trong tuyên bố, Tổng Giám đốc điều hành Jeffrey Hendrik cho biết ông sẽ đề nghị MSCI làm rõ thêm cơ sở của thông báo trên.
Cơ quan Dịch vụ Tài chính Indonesia và Thứ trưởng Tài chính Suahasil Nazara, người đứng đầu Hội đồng Ổn định Tài chính quốc gia, chưa phản hồi ngay các đề nghị bình luận riêng về thông báo của MSCI.
Ông Angus Mackintosh, chuyên gia về khu vực ASEAN tại Aletheia Capital ở Singapore, cho rằng động thái của MSCI không phản ánh tình hình kinh doanh của phần lớn doanh nghiệp niêm yết, cũng như sức khỏe của nền kinh tế Indonesia.
“Việc xếp Indonesia cùng nhóm với Lebanon, Palestine và Argentina là điều không hợp lý. Đây là hồi chuông cảnh tỉnh đối với Indonesia”, ông nhận định.
Dự kiến hạ phân loại vào giữa năm 2027
Theo ông Mackintosh, quyết định bất ngờ của MSCI có vẻ quá cứng rắn, xét đến những bước đi mà Indonesia đã thực hiện nhằm giải quyết các vấn đề liên quan đến tính minh bạch của thị trường, đồng thời nâng yêu cầu về tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float) đối với các doanh nghiệp niêm yết.
Ông cho rằng vấn đề cốt lõi nằm ở việc Indonesia “không xử phạt những đối tượng rõ ràng có liên quan đến hành vi thao túng cổ phiếu”.
MSCI cho biết sẽ tiến hành tham vấn các thành viên thị trường về kế hoạch chuyển Indonesia sang nhóm thị trường độc lập cho đến tháng 4/2027. Sau đó, tổ chức này sẽ thực hiện việc phân loại lại, trừ khi có bằng chứng rõ ràng cho thấy công tác quản trị và hoạt động của thị trường đã được cải thiện.
Các thị trường độc lập không thuộc phạm vi các bộ chỉ số thị trường mới nổi hoặc thị trường cận biên của MSCI. Đây là những chỉ số được các quỹ đầu tư thụ động theo dõi và được nhiều nhà quản lý quỹ khác sử dụng làm chuẩn đánh giá hiệu suất đầu tư.
MSCI cho biết việc chuyển một thị trường sang nhóm độc lập có thể được xem xét khi khả năng tiếp cận thị trường, quy mô hoặc thanh khoản suy giảm nghiêm trọng. Argentina là trường hợp gần đây nhất được áp dụng hình thức phân loại này.
Indonesia đã liên tiếp đối mặt với những diễn biến bất lợi trong năm nay. Moody’s và Fitch đều hạ triển vọng xếp hạng tín nhiệm quốc gia của nước này xuống mức tiêu cực, viện dẫn những lo ngại về sự suy giảm độ tin cậy trong công tác hoạch định chính sách.
Chỉ số chứng khoán chủ chốt Jakarta Composite Index (.JKSE) đã giảm hơn 30% trong năm nay, biến Indonesia thành thị trường cổ phiếu có diễn biến tệ nhất thế giới. Trong cùng thời gian, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng lượng cổ phiếu trị giá 4,7 tỷ USD.
