Ô tô nằm xưởng quá 90 ngày, chủ xe được hoãn nợ theo luật mới tại quốc gia ngay gần Việt Nam

Ngày 16/6/2026, Nội các Thái Lan thông qua dự luật về trách nhiệm đối với hàng hóa khuyết tật, thường được gọi theo tên quốc tế là “luật quả chanh”. Đến ngày 24/6/2026, Quốc hội nước này thông qua nguyên tắc của 6 dự thảo và lựa chọn bản do Ủy ban Bảo vệ Người tiêu dùng soạn thảo làm khung chính.

Dự luật đề xuất 5 nhóm quyền dành cho người mua khi hàng hóa phát sinh khiếm khuyết, gồm yêu cầu sửa chữa trong thời hạn hợp lý; yêu cầu đổi sản phẩm nếu không thể khắc phục; yêu cầu giảm giá nếu chấp nhận tiếp tục sử dụng hàng hóa bị lỗi; chấm dứt hợp đồng và nhận lại tiền; đồng thời có quyền từ chối thanh toán các kỳ trả góp đối với hàng hóa mua theo hợp đồng thuê mua nếu sản phẩm gặp lỗi.

Trong số này, quyền cuối cùng được đánh giá có tác động trực tiếp đến người mua ô tô. Tại Thái Lan, phần lớn xe cá nhân được mua thông qua hợp đồng thuê mua với các công ty tài chính. Điều này đồng nghĩa nghĩa vụ trả góp vẫn tồn tại ngay cả khi phương tiện phải nằm xưởng để sửa chữa.

Trước khi quy định mới được đề xuất, chủ xe có thể vẫn phải thanh toán đầy đủ các kỳ hạn trong thời gian phương tiện không thể sử dụng.

Bối cảnh cho điều khoản này xuất phát từ số liệu khiếu nại do các cơ quan bảo vệ người tiêu dùng Thái Lan công bố. Hội đồng Người tiêu dùng nước này đã phân tích 792 hồ sơ liên quan đến xe điện, trong đó nhóm vấn đề về dịch vụ sau bán hàng chiếm 451 trường hợp.

Riêng tình trạng đại lý đóng cửa hoặc cung cấp dịch vụ kém ghi nhận 329 trường hợp, trong khi 94 trường hợp liên quan đến tình trạng thiếu phụ tùng.

Tháng 5/2026, thương hiệu Deepal bị một số đại lý rời bỏ tại Thái Lan. Một số khách hàng được cho là phải chờ hơn 45 ngày để hoàn tất việc sửa chữa xe sau tai nạn. Trước đó, Neta chiếm 667 trong tổng số 792 hồ sơ được thống kê. Thương hiệu này có khoảng 23.000 xe đăng ký tại Thái Lan trong bối cảnh công ty mẹ đã nộp đơn phá sản.

Bộ khung thời gian mới đối với xe bị lỗi

Một trong những thay đổi đáng chú ý của dự luật nằm ở trách nhiệm chứng minh nguồn gốc khiếm khuyết. Theo đề xuất, nếu hàng hóa phát sinh lỗi trong một khoảng thời gian nhất định, sản phẩm sẽ được suy đoán là đã tồn tại khiếm khuyết ngay từ thời điểm giao hàng, trừ trường hợp người bán chứng minh được điều ngược lại.

Đối với xe máy, thời hạn sửa chữa được xếp cùng nhóm hàng tiêu dùng thông thường, ở mức 60 ngày. Trong khi đó, với ô tô, nếu thời gian sửa chữa vượt quá 90 ngày, người mua có thể yêu cầu giảm giá, chấm dứt hợp đồng hoặc yêu cầu bồi thường thiệt hại.

Dự luật cũng loại trừ 3 nhóm giao dịch gồm hàng hóa đã qua sử dụng, động vật sống và giao dịch giữa các cá nhân.

Bà Saree Ongsomsawang, Tổng thư ký Hội đồng Người tiêu dùng Thái Lan, cho rằng bộ luật sẽ tạo ra một hệ thống quy tắc rõ ràng và công bằng hơn. Theo bà, khi các tiêu chuẩn được xác lập cụ thể, những nhà sản xuất cung cấp sản phẩm chất lượng cũng được hưởng lợi bởi tranh chấp có cơ sở rõ ràng để phân định trách nhiệm.

Quy định mới được đề xuất trong bối cảnh áp lực tài chính của người tiêu dùng Thái Lan vẫn ở mức cao. Nợ hộ gia đình nước này tương đương 86,7% GDP vào cuối năm 2025, cao hơn ngưỡng 80% mà Ngân hàng Thanh toán Quốc tế xem là mức cảnh báo. Trong quý I/2026, số xe bị thu hồi do chủ phương tiện không thể tiếp tục trả nợ ở mức dưới 19.000 chiếc.

Với những người mua xe trả góp, việc phương tiện phải nằm xưởng trong nhiều tháng vì thế không chỉ gây bất tiện. Chủ xe có thể đồng thời mất phương tiện đi lại, phát sinh chi phí thuê xe thay thế nhưng vẫn phải thanh toán các kỳ hạn cho chiếc xe đang được sửa chữa. Nếu không thể thanh toán đúng hạn, lịch sử tín dụng cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng.

Nếu được áp dụng, quy định cho phép dừng trả góp sẽ làm thay đổi đáng kể cách phân bổ rủi ro trong chuỗi cung ứng ô tô. Khi một chiếc xe phải nằm xưởng quá lâu, dòng tiền trả góp có thể bị gián đoạn, qua đó tạo áp lực trực tiếp lên các công ty tài chính và nhà phân phối thay vì chỉ dồn về phía người mua.