Ông Lê Minh Hoan: Chính quyền không chỉ giải quyết hồ sơ, phải ‘mở cửa’ để doanh nghiệp đưa ra tư duy mới

Doanh nhân cần thoát khỏi “vòng xoáy” ngắn hạn

Tại Vòng đối thoại địa phương, Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 (VPSF 2026) tỉnh Đồng Tháp ngày 2/10, ông Lê Minh Hoan, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, cho rằng người đứng đầu doanh nghiệp thường bị cuốn vào những lo toan diễn ra mỗi ngày như giá nguyên liệu, lãi suất ngân hàng, dòng tiền, doanh thu hay phân tích tài chính.

“365 ngày trong năm” bị lấp đầy bởi những vấn đề trước mắt có thể khiến doanh nhân không còn khoảng trống để nhìn rộng hơn: Thế giới đang thay đổi thế nào, đất nước đang ở đâu và doanh nghiệp của mình đang đứng ở vị trí nào trong hành trình phát triển của địa phương?

Theo ông, mỗi doanh nhân cần tự đặt câu hỏi: Doanh nghiệp của mình đang đứng ở đâu trên con đường phát triển tương lai của quê hương?

Khi xác định được vị trí, doanh nhân mới có động lực tự làm mới mình. Một trong những việc đầu tiên là học tập và tự học. Trong thời đại AI và chuyển đổi số, việc cập nhật tri thức không nhất thiết phải mất nhiều thời gian hay chi phí lớn.

Ông Hoan gợi ý doanh nhân chỉ cần dành 10-15 phút mỗi ngày để đọc tin tức, truy vấn AI, tìm hiểu công nghệ mới. Một chiếc điện thoại thông minh hay máy tính xách tay hoàn toàn có thể trở thành “máy trạm” giúp doanh nhân cập nhật thông tin, quản trị và kết nối thị trường.

Ông cũng lưu ý doanh nghiệp phải chuyển từ làm ăn theo cảm tính sang am hiểu sâu thị trường. Cùng một sản phẩm nhưng nhu cầu ở từng thị trường có thể hoàn toàn khác nhau. Ông dẫn câu chuyện trái quýt Lai Vung: Đưa ra Hà Nội có thể cần ép nước, không cần lá cuống; trong khi đưa vào TP.HCM lại cần nguyên cuống lá để phục vụ nhu cầu biếu tặng, cúng kính.

“Không am hiểu thị trường đích, doanh nghiệp rất dễ đi sai đường”, ông Hoan nhấn mạnh.

Không gian phát triển lớn nhất nằm ở tư duy

Theo ông Lê Minh Hoan, khi nói về không gian phát triển, người ta thường nghĩ đến đất đai, khu công nghiệp, hạ tầng hay những công trình mới. Nhưng không gian tư duy mới là không gian phát triển lớn nhất.

Một héc-ta đất nếu chỉ trồng cây rồi bán nông sản thô sẽ tạo ra giá trị nhất định. Nhưng nếu kết hợp chế biến sâu, dịch vụ, dữ liệu, thương hiệu, du lịch trải nghiệm và kinh tế tuần hoàn, giá trị tạo ra có thể khác hoàn toàn.

Tương tự, một dòng sông không chỉ là nguồn nước mà còn có thể trở thành không gian sinh thái, du lịch, văn hóa và giao thông. Một cửa khẩu không chỉ là nơi hàng hóa đi qua mà còn có thể hình thành hệ sinh thái logistics và dịch vụ thương mại.

Với Đồng Tháp, ông Hoan cho rằng địa phương đang có nhiều lớp không gian để kết nối: Nông nghiệp quy mô lớn, sông Tiền, vùng Đông, kinh tế biên giới, du lịch sinh thái và những giá trị văn hóa, con người.

Vấn đề là doanh nghiệp không nên tiếp tục làm ăn đơn lẻ mà cần tìm cách kết nối những không gian này thành các chuỗi giá trị mới. Thay vì chỉ hỏi “Đồng Tháp có gì?”, ông Hoan gợi ý doanh nghiệp nên đặt câu hỏi: “Đồng Tháp có thể tạo ra điều gì?”

Theo ông, Đồng Tháp tương lai không chỉ bán xoài, gạo, cá mà cần bán cả câu chuyện vùng đất, tiêu chuẩn chất lượng, thương hiệu, dữ liệu và niềm tin của người tiêu dùng.

Chính quyền phải “mở cửa” để doanh nghiệp đưa ra tư duy mới

Không chỉ đặt yêu cầu đổi mới với doanh nhân, ông Lê Minh Hoan cho rằng chính quyền địa phương cũng phải thay đổi cách tiếp cận doanh nghiệp. Theo ông, hợp tác công - tư không nên chỉ dừng ở những cuộc họp xử lý các vấn đề sự vụ như thuế, đất đai, thủ tục hành chính. Đây vốn là những nhiệm vụ mà bộ máy nhà nước phải thực hiện.

Điều quan trọng hơn là chính quyền phải kiến tạo hệ sinh thái, kết nối các nguồn lực và khơi mở những động lực phát triển mới. Doanh nghiệp thiếu nguồn lực cũng không chỉ có nghĩa là thiếu tiền. Đó còn có thể là thiếu vốn tri thức, vốn công nghệ, vốn dữ liệu, vốn thị trường và vốn niềm tin.

Vì vậy, chính quyền cần trở thành nền tảng kết nối những nguồn lực này. Ông Hoan đề xuất địa phương tạo các không gian giao lưu thường xuyên để doanh nghiệp gặp nhau, trao đổi ý tưởng, hỗ trợ lẫn nhau; tổ chức các chương trình nâng cao tri thức về AI, phân tích thị trường, pháp lý; đồng thời kết nối doanh nghiệp nhỏ với các tập đoàn dẫn dắt, hợp tác xã với hệ thống phân phối hiện đại, trường đại học và chuyên gia công nghệ với những bài toán thực tế của thị trường.

Cùng với đó là minh bạch hóa môi trường đầu tư, đơn giản hóa thủ tục, cải thiện logistics và giúp doanh nghiệp tiếp cận dữ liệu dễ dàng hơn.

Theo ông Lê Minh Hoan, một nền kinh tế địa phương chỉ thực sự khỏe mạnh khi chính quyền và cộng đồng doanh nghiệp cùng giải bài toán phát triển. Tinh thần hợp tác công - tư, theo ông, có thể bắt đầu từ một thông điệp ngắn gọn: “Doanh nghiệp dám gõ cửa - chính quyền dám mở cửa”.

Doanh nghiệp cần chủ động đưa ra những ý tưởng đổi mới, những dự án hợp tác công - tư và khát vọng vươn ra thị trường lớn.

Còn chính quyền không chỉ “mở cửa” bằng việc giải quyết hồ sơ đúng hạn, mà cần mở rộng khả năng lắng nghe, đồng hành, chia sẻ rủi ro và sẵn sàng tháo gỡ những cơ chế cản trở tư duy phát triển mới.

Ông Hoan kỳ vọng khi doanh nhân không ngừng học hỏi, tự làm mới mình và chính quyền chuyển mạnh sang vai trò kiến tạo, những nguồn lực đang nằm rải rác trong nền kinh tế Đồng Tháp sẽ được kết nối thành giá trị mới.

Khi đó, lợi thế về đất đai, sông nước, nông nghiệp, kinh tế biên giới, du lịch và con người không chỉ dừng ở tiềm năng, mà có thể được chuyển hóa thành những giá trị kinh tế thực chất.