Phát hiện ngọn núi lửa hàng triệu năm tại Tây Nguyên, được tạp chí Anh bình chọn top 10 ngọn núi lửa đẹp nhất hành tinh

Ẩn mình giữa núi rừng của Tây Nguyên, núi lửa Chư Đăng Ya là một trong những điểm đến đặc biệt của tỉnh Gia Lai, nơi lưu giữ dấu tích của một ngọn núi lửa cổ từng hoạt động từ hàng triệu năm trước.

Ngọn núi thuộc địa bàn xã Biển Hồ, cách trung tâm thành phố Pleiku cũ khoảng 30km về phía đông bắc, cách danh thắng Biển Hồ khoảng 20km.

Theo cách lý giải của người dân địa phương, tên gọi Chư Đăng Ya bắt nguồn từ tiếng của đồng bào J’rai, trong đó “Chư” có nghĩa là núi, còn “Đăng Ya” được hiểu là “củ gừng dại” - loài cây từng mọc nhiều quanh khu vực này. Cái tên mộc mạc ấy được lưu truyền qua nhiều thế hệ, gắn liền với hình ảnh ngọn núi giữa đại ngàn Tây Nguyên.

Không chỉ gây ấn tượng bởi tên gọi, Chư Đăng Ya còn đặc biệt bởi nguồn gốc hình thành từ hoạt động núi lửa trong quá khứ. Dấu tích rõ nét nhất của quá trình địa chất này là phần miệng núi lửa có dạng lòng chảo trũng, với những sườn núi nghiêng khoảng 45 độ, thoải dần xuống vùng đồng bằng xung quanh.

Chư Đăng Ya gây ấn tượng bởi hình dáng tựa như một chiếc bát úp khổng lồ giữa cao nguyên. Khác với những ngọn núi thông thường, miệng núi lửa cổ tạo nên một lòng chảo rộng lớn được bao quanh bởi những sườn núi thoai thoải.

Trải qua quá trình biến đổi lâu dài của tự nhiên, lớp đất đỏ bazan màu mỡ cùng khí hậu đặc trưng đã giúp thảm thực vật nơi đây phát triển xanh tốt quanh năm, bao phủ khu vực với những cánh đồng khoai, ngô tạo nên đặc trưng cho khu vực Tây Nguyên.

Để chiêm ngưỡng trọn vẹn vẻ đẹp của núi lửa, du khách có thể men theo con đường dẫn lên vành miệng núi trong khoảng 20 phút. Trên hành trình khám phá, du khách có thể bắt gặp những khối nham thạch với nhiều kích thước khác nhau nằm rải rác trên lối đi hoặc xen giữa những luống cây, thảm hoa. Đây chính là dấu tích còn lại từ hoạt động núi lửa trong quá khứ.

Khi lên đến đỉnh núi, khu vực lòng núi hiện ra như một đấu trường cổ khổng lồ được bao bọc bởi những vách núi tự nhiên. Đặc biệt, chính quyền địa phương đã đặt một tảng nham thạch nặng khoảng 2 tấn tại đây vào năm 2018. Công trình này dần trở thành biểu tượng gắn liền với hành trình chinh phục ngọn núi lửa.

Cũng trong năm 2018, Chư Đăng Ya được tạp chí Daily Mail (Anh) bình chọn là một trong 10 ngọn núi lửa đẹp nhất hành tinh. Từ một vùng đất hoang sơ chỉ có núi rừng và những mái nhà rông của đồng bào J’rai, làng la Gri dưới chân núi dần đổi thay, khoác lên sức sống mới nhờ sự phát triển của du lịch.

Không chỉ có cảnh sắc thiên nhiên, du khách có dịp hòa mình vào không gian văn hóa Tây Nguyên qua những màn trình diễn cồng chiêng đặc sắc - loại hình nghệ thuật đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Bên cạnh đó, các hoạt động giới thiệu nghệ thuật tạc tượng, dệt thổ cẩm, chế tác nhạc cụ dân tộc cũng mang đến những trải nghiệm chân thực, giúp du khách hiểu hơn về đời sống và nét văn hóa truyền thống của đồng bào J’rai.

Du khách cũng có thể thưởng thức các món ăn bản địa như cơm lam, thịt nướng, bún cua thúi và phở khô Gia Lai để cảm nhận rõ hơn nét văn hóa đặc sắc của vùng đất này.

Mỗi mùa trong năm, Chư Đăng Ya lại khoác lên mình một vẻ đẹp riêng, nhưng rực rỡ nhất có lẽ là khoảng giữa tháng 11 - thời điểm hoa dã quỳ nở rộ, phủ sắc vàng lên những triền núi và cánh đồng nơi đây. Đây cũng là lúc Lễ hội hoa dã quỳ Chư Đăng Ya được tổ chức với nhiều hoạt động văn hóa - du lịch đặc sắc, góp phần tôn vinh vẻ đẹp thiên nhiên và bản sắc văn hóa của vùng đất Tây Nguyên.

Không chỉ rực rỡ vào mùa hoa dã quỳ, Chư Đăng Ya còn gây ấn tượng bởi những vạt hoa dong riềng đỏ rực trải dài trên sườn núi. Loài cây này còn được người dân gọi là cây môn chuối hoặc khoai chuối, thường nở rộ từ tháng 7 đến tháng 10 hằng năm.

Khoảng tháng 3, du khách sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng mùa hoa cà phê Tây Nguyên với sắc trắng tinh khôi phủ kín những triền đồi.

Để hành trình thêm trọn vẹn, du khách có thể kết hợp khám phá đỉnh Chư Nâm, đỉnh Hàm Rồng, biển hồ T'Nưng, biển hồ Chè và chùa Minh Thành, nhà thờ cổ Ha R'bau... Trên cung đường di chuyển, những đồi cà phê và cao su trải dài cũng góp phần tạo nên vẻ đẹp đặc trưng của vùng đất Gia Lai.

Với vẻ đẹp thiên nhiên độc đáo cùng những giá trị văn hóa đặc sắc, Chư Đăng Ya đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước mỗi năm.

Nơi đây không chỉ là một điểm khám phá du lịch, mà còn là dấu ấn địa chất đặc biệt, một “bảo tàng” thiên nhiên và văn hóa sống động giữa đại ngàn Tây Nguyên.