Phát hiện xác tàu cổ nhất thế giới dưới đáy đại dương, nằm sâu 30m: Chính quyền phát thông báo 'nóng'

Theo CNN đưa tin, các nhà khảo cổ học vừa phát hiện những bằng chứng cho thấy xác một con tàu đắm ngoài khơi phía nam Thổ Nhĩ Kỳ có niên đại khoảng 4.700 năm. Nhiều chuyên gia cho rằng đây có thể là xác tàu cổ nhất thế giới từng được tìm thấy, mở ra những góc nhìn mới về hoạt động hàng hải và giao thương thời cổ đại.

Theo thông cáo của Bộ Văn hóa và Du lịch Thổ Nhĩ Kỳ, xác tàu nằm ở độ sâu khoảng 30m dưới biển, gần đảo Kekova, ngoài khơi bờ biển phía Nam nước này. Tại đây, các nhà khảo cổ tìm thấy nhiều bình gốm cổ, được gọi là amphorae, có niên đại ước tính từ 4.400-4.700 năm.

Những hiện vật này cung cấp thêm thông tin về hoạt động vận chuyển hàng hóa, đời sống của thủy thủ và các tuyến giao thương trên biển từ hàng nghìn năm trước.

Theo các nhà nghiên cứu, những chiếc bình gốm được tìm thấy thường được sử dụng để đựng và vận chuyển hàng hóa như dầu ô liu hoặc rượu vang. Tuy nhiên, một chiếc bình có hình dáng đặc biệt cùng hai lỗ trên thân. Các chuyên gia cho rằng chiếc bình này có thể được dùng để làm pho mát hoặc bơ. Hiện vật này có thể cho thấy thủy thủ thời đó đã mang theo dê trong các chuyến đi biển để lấy sữa và chế biến thực phẩm.

Cuộc khai quật do Hakan Öniz - Giáo sư tại Đại học Akdeniz ở Antalya, làm trưởng nhóm. Chia sẻ với CNN, vị Giáo sư này cho biết xác tàu được phát hiện lần đầu khoảng 4 năm trước. Ban đầu, nhóm nghiên cứu cho rằng những chiếc bình gốm có niên đại muộn hơn.

Bước ngoặt đến khi ông Öniz đọc được một công trình nghiên cứu về các bình gốm amphorae được tìm thấy gần kim tự tháp Giza ở Ai Cập. Một số hiện vật trong đó được xác định có niên đại tương đương thời kỳ con tàu ngoài khơi Thổ Nhĩ Kỳ có thể đã bị đắm.

Nhận thấy sự tương đồng giữa các bình gốm, nhóm nghiên cứu tiếp tục khảo sát địa điểm xác tàu và mời nhà khảo cổ học người Australia Karin Sowada, chuyên gia về đồ gốm cổ, đến kiểm tra các bằng chứng.

Sau quá trình đối chiếu và phân tích, nhóm nghiên cứu cho biết họ khá tự tin về niên đại của xác tàu. Ngoài những chiếc bình gốm, các hiện vật khác được tìm thấy tại đây, trong đó có những chiếc neo, cũng góp phần củng cố nhận định rằng con tàu có niên đại từ thời kỳ này.

Bộ trưởng Văn hóa và Du lịch Thổ Nhĩ Kỳ Mehmet Nuri Ersoy nhấn mạnh, các bình gốm được tìm thấy có thể từng lưu thông rộng rãi trong khu vực phía đông Địa Trung Hải.

Kết quả phân tích đất sét cho thấy những chiếc bình nhiều khả năng được sản xuất tại các xưởng gốm ở thung lũng Jordan. Việc tìm thấy những hiện vật tương tự tại Ai Cập, thành Troy và đảo Crete cung cấp thêm manh mối về mạng lưới giao thương từng kết nối nhiều khu vực thông qua đường biển.

Theo giả thuyết của các nhà nghiên cứu, con tàu có thể đang di chuyển từ vùng Levant, khu vực ven bờ phía Đông Địa Trung Hải trải dài từ miền Nam Thổ Nhĩ Kỳ đến phía bắc Ai Cập, hướng tới thành Troy hoặc đảo Crete thì gặp nạn.

Phát hiện này không chỉ có ý nghĩa trong việc xác định niên đại của một xác tàu cổ mà còn giúp giới nghiên cứu tìm hiểu sâu hơn về hoạt động vận tải đường biển, cách bảo quản thực phẩm và mối liên hệ kinh tế giữa các cộng đồng cổ đại.

Nếu những phân tích tiếp theo xác nhận niên đại khoảng 4.700 năm, xác tàu ngoài khơi đảo Kekova có thể trở thành một trong những bằng chứng quan trọng nhất về lịch sử hàng hải thời kỳ đầu của nhân loại.