Phía sau khoản nợ 624 tỷ đồng BIDV rao bán: Những lần tăng giảm vốn, thương vụ ngoại và loạt giao dịch thế chấp của nhà sáng lập Ba Huân

Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV - mã chứng khoán BID) vừa công bố thông tin chào bán khoản nợ của CTCP Ba Huân và Công ty TNHH Công nghệ cao Ba Huân Thạnh Hóa tại BIDV Chi nhánh Nam Sài Gòn.

Tổng dư nợ của hai doanh nghiệp tính đến ngày 23/9/2026 là hơn 624 tỷ đồng. Trong đó, CTCP Ba Huân có dư nợ 494 tỷ đồng, và Ba Huân Thạnh Hóa là 130 tỷ đồng.

Tài sản bảo đảm cho các khoản nợ gắn với nhiều mắt xích trong chuỗi sản xuất, kinh doanh trứng của Ba Huân.

Danh mục tài sản có quyền sử dụng đất và công trình trên diện tích khoảng 17,6ha tại Vĩnh Tân, Tân Uyên, cùng 22 dãy chuồng nuôi gà và các công trình phụ trợ. Tại Thạnh Hóa, Tây Ninh, tài sản bảo đảm còn có khu đất khoảng 24,4ha với 14 dãy chuồng gà, nhà kho và các hạng mục phục vụ chăn nuôi.

Ngoài ra còn có nhà máy xử lý, chế biến trứng tại Tân Nhựt, Bình Chánh, trên khu đất hơn 6.364m², cùng dây chuyền phân loại, đóng gói trứng, máy móc thiết bị, hàng tồn kho và các khoản phải thu.

Đằng sau khoản nợ hơn 624 tỷ đồng là Ba Huân - một doanh nghiệp có lịch sử gần hai thập kỷ trong ngành trứng gia cầm, gắn liền với tên tuổi bà Phạm Thị Huân.

Từ doanh nghiệp gia đình đến thương vụ đón cổ đông Singapore

Trước khi trở thành tên gọi của một thương hiệu trứng gia cầm lớn, Ba Huân vốn là cách gọi thân thuộc dành cho bà Phạm Thị Huân, người phụ nữ khởi nghiệp từ nghề buôn trứng ở miền Tây.

Bà Huân theo mẹ bán trứng từ nhỏ. Năm 1985, bà mở cơ sở kinh doanh trứng tại Chợ Lớn, lấy chính tên gọi ấy đặt cho cơ nghiệp của mình. Nhiều thập kỷ sau, cái tên Ba Huân đã gắn liền với người sáng lập, rồi trở thành thương hiệu của một doanh nghiệp.

CTCP Ba Huân tiền thân là Công ty TNHH Ba Huân, thành lập tháng 2/2006, do bà Phạm Thị Huân làm Giám đốc.

Thời điểm ban đầu, doanh nghiệp có vốn điều lệ 189 tỷ đồng, trong đó bà Phạm Thị Huân góp 69,85%, tương đương khoảng 132 tỷ đồng.

Các cổ đông khác mang họ Phạm gồm ông Phạm Thanh Hùng, bà Phạm Thị Kim Anh và bà Phạm Thị Kim Em mỗi người nắm giữ 7,14% vốn điều lệ. Hai cổ đông còn lại là ông Châu Canh, sở hữu 7,14%, và ông Nguyễn Bá Trí, sở hữu 1,59%.

Đến tháng 10/2016, Ba Huân nâng vốn điều lệ lên 219 tỷ đồng. Cùng với việc tăng vốn, tỷ lệ sở hữu của bà Phạm Thị Huân cũng tăng lên 73,97%.

Bước ngoặt đầu tiên về cơ cấu sở hữu xuất hiện vào tháng 2/2018, khi Ba Huân nâng vốn điều lệ lên hơn 222 tỷ đồng. Đây cũng là lúc doanh nghiệp đón cổ đông ngoại là nhà đầu tư từ Singapore - Hawke Investments Pte. Ltd. - với tỷ lệ sở hữu 16,39%.

Cũng trong tháng 2/2018, Ba Huân nâng vốn điều lệ lên hơn 280 tỷ đồng, cập nhật tỷ lệ sở hữu của Hawke Investments lên 33,77%.

Tuy nhiên, sự thay đổi này không duy trì lâu. Đến tháng 10/2018, Ba Huân điều chỉnh giảm vốn điều lệ trở lại khoảng 222 tỷ đồng, đồng thời tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư Singapore cũng giảm về 16,39%.

Đáng chú ý, sự xuất hiện của Hawke Investments không chỉ thể hiện qua những thay đổi trong cơ cấu cổ đông. Theo thông tin đăng ký giao dịch bảo đảm, tháng 2/2018, bà Phạm Thị Huân đã sử dụng 3,9 triệu cổ phần tại CTCP Ba Huân làm tài sản thế chấp cho chính Hawke Investments Pte. Ltd.

Với Ba Huân, sau những thay đổi năm 2018, quá trình tăng giảm vốn vẫn tiếp diễn. Năm 2019, công ty nâng vốn điều lệ lên 330 tỷ đồng. Đến năm 2021, vốn điều lệ lại giảm về 212 tỷ đồng, trước khi tăng trở lại mức 330 tỷ đồng ngay trong tháng 3 cùng năm.

Việc vốn điều lệ nhiều lần tăng rồi giảm là một diễn biến đáng chú ý trong lịch sử hoạt động của một doanh nghiệp.

Những thương vụ sáp nhập và giai đoạn vốn điều lệ tăng mạnh

Nếu năm 2018 đánh dấu sự xuất hiện của cổ đông ngoại, giai đoạn 2021–2022 lại chứng kiến hàng loạt thay đổi về cấu trúc doanh nghiệp.

Tháng 11/2021, Ba Huân tiến hành sáp nhập CTCP Đầu tư Ba Huân Vĩnh Tân và CTCP Đầu tư Ba Huân Đức Hòa. Sau các thay đổi này, vốn điều lệ của doanh nghiệp được điều chỉnh về 284 tỷ đồng.

Đến tháng 3/2022, Ba Huân tiếp tục nâng vốn điều lệ trở lại mức 330 tỷ đồng.

Cũng trong tháng 3/2022, một thương vụ sáp nhập khác diễn ra khi CTCP Đầu tư Phát triển Địa ốc Minh Hoàng được sáp nhập vào Ba Huân. Sau thương vụ, vốn điều lệ Ba Huân tăng mạnh lên 780 tỷ đồng, tương đương mức tăng 450 tỷ đồng so với trước đó.

Đáng chú ý, Địa ốc Minh Hoàng mới được thành lập vào tháng 11/2021, tức chỉ khoảng bốn tháng trước thời điểm sáp nhập. Doanh nghiệp này có vốn điều lệ 46 tỷ đồng, do bà Phạm Thị Kim Em, một trong những thành viên góp vốn ban đầu tại Ba Huân, làm Giám đốc. Trong cơ cấu sở hữu của Địa ốc Minh Hoàng, bà Phạm Thị Huân nắm giữ 79% vốn điều lệ.

Tháng 3/2022 cũng ghi nhận thay đổi ở bộ máy điều hành khi ông Trần Việt Hưng đảm nhiệm vị trí Tổng giám đốc Ba Huân, còn bà Phạm Thị Huân giữ chức Chủ tịch HĐQT. Cùng giai đoạn, vốn điều lệ Ba Huân tiếp tục tăng lên hơn 821 tỷ đồng.

Tháng 3/2022 cũng ghi nhận một bước ngoặt tại Ba Huân. Theo thông tin được chính doanh nghiệp công bố, bà Phạm Thị Huân đã quyết định bán 25% cổ phần cho một đối tác trong nước, đồng thời trao vị trí Tổng giám đốc cho ông Trần Việt Hưng. Việc ông Hưng nhận vị trí Tổng Giám đốc theo thông tin doanh nghiệp cung cấp, trùng với thông tin đăng ký thay đổi.

Trong một cuộc phỏng vấn được đăng tải trên website Ba Huân, bà Huân xác nhận đã chuyển nhượng 25% cổ phần sau quá trình tìm hiểu đối tác. Bà lý giải quyết định này xuất phát từ mong muốn có thêm thế hệ lãnh đạo trẻ, được đào tạo bài bản, có năng lực quản trị và công nghệ để đồng hành cùng doanh nghiệp trong giai đoạn phát triển mới.

Thương vụ diễn ra sau giai đoạn Ba Huân từng đón nhà đầu tư Singapore Hawke Investments vào năm 2018, đồng thời trùng với thời điểm doanh nghiệp đẩy mạnh tái cấu trúc, sáp nhập pháp nhân và liên tục nâng vốn điều lệ trong năm 2022.

Đà tăng vốn chưa dừng lại. Đến tháng 9/2022, Ba Huân nâng vốn điều lệ lên hơn 909 tỷ đồng, rồi vượt 941 tỷ đồng vào tháng 11 cùng năm. Sang tháng 8/2023, vốn điều lệ Ba Huân vượt 1.041 tỷ đồng. Một năm sau, tháng 8/2024, con số này tăng lên hơn 1.141 tỷ đồng.

Đến tháng 11/2024, vốn điều lệ doanh nghiệp đạt gần 1.472 tỷ đồng và giữ nguyên đến nay.

Sau giai đoạn vốn điều lệ tăng mạnh, Ba Huân tiếp tục ghi nhận những thay đổi đáng chú ý về nhân sự cấp cao. Tháng 4/2026, ông Nguyen Tom Thanh, quốc tịch Mỹ, tiếp nhận vị trí Tổng giám đốc CTCP Ba Huân.

Tuy nhiên, chỉ bốn tháng sau, đến tháng 8/2026, vị trí Tổng giám đốc được chuyển giao sang bà Nguyễn Thị Tươi. Bà Nguyễn Thị Tươi cũng đồng thời tiếp quản vị trí Tổng giám đốc tại Công ty TNHH Công nghệ cao Ba Huân Thạnh Hóa, doanh nghiệp cùng xuất hiện trong danh sách các khoản nợ được BIDV chào bán lần này.

Ba Huân Thạnh Hóa được thành lập vào tháng 12/2017, do CTCP Ba Huân làm chủ sở hữu. Trong lịch sử hoạt động, doanh nghiệp từng do bà Phạm Thị Huân trực tiếp giữ chức Giám đốc, sau đó chuyển giao sang bà Phạm Thị Kim Em và các nhân sự khác.

Những giao dịch thế chấp của người sáng lập Ba Huân

Bên lề loạt thông tin về nợ ngân hàng và nợ thuế của Ba Huân, thì những thông tin giao dịch thế chấp của cá nhân bà phạm Thị Huân đưa đến một góc nhìn khác.

Tháng 7/2006, chỉ vài tháng sau khi Công ty TNHH Ba Huân được thành lập, bà Phạm Thị Huân sử dụng năm xe tải thuộc các thương hiệu Mitsubishi, Hino và Hyundai, đứng tên cá nhân, làm tài sản bảo đảm tại ngân hàng.

Cùng tháng, quyền phải thu từ các hợp đồng kinh doanh của Doanh nghiệp tư nhân Ba Huân với các đối tác cũng được đăng ký thế chấp. Trong đó có khoản phải thu từ Kinh Đô trị giá 18,72 tỷ đồng và từ CTCP Sài Gòn Givral trị giá 1,14 tỷ đồng.

Đến tháng 2/2018, như đã đề cập, bà Huân mang 3,9 triệu cổ phần Ba Huân thế chấp cho Hawke Investments, trùng với giai đoạn nhà đầu tư Singapore xuất hiện trong cơ cấu sở hữu doanh nghiệp.

Đáng chú ý hơn, tháng 1/2019, bà Phạm Thị Huân sử dụng phần vốn góp tại CTCP Ba Huân Hà Nội làm tài sản bảo đảm tại Vietcombank (VCB) Chi nhánh Tây Hà Nội cho khoản vay trị giá 80 tỷ đồng.

Theo mô tả tài sản thế chấp, phần vốn góp này được xác định có giá trị 44,8 tỷ đồng, tương ứng 56% vốn điều lệ Ba Huân Hà Nội tại thời điểm đăng ký. Bất ngờ hơn, theo đăng ký kinh doanh của Ba Huân Hà , thời điểm đó, 56% cổ phần của Ba Huân Hà Nội thuộc sở hữu của ông Phạm Thanh Hùng (đồng sáng lập góp vốn tại Ba Huân), không phải của cá nhân bà Phạm Thị Huân.

Giá trị phần vốn góp chỉ bằng 56% giá trị khoản vay, cho thấy Ba Huân Hà Nội được Vietcombank định giá cao.

Mới đây nhất, tháng 5/2026, một giao dịch bảo đảm khác đáng chú ý được ghi nhận tại Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) Chi nhánh TP.HCM.

Theo đó, bà Phạm Thị Huân sử dụng các quyền tài sản phát sinh từ hợp đồng cho thuê nhà ký với Công ty TNHH United Kinder System, có hiệu lực từ ngày 31/12/2025, để bảo đảm nghĩa vụ tại ngân hàng.

Tài sản bảo đảm được mô tả bao gồm toàn bộ quyền đòi nợ, các khoản phải thu, quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại, quyền thụ hưởng bảo hiểm, các khoản tiền và những quyền, lợi ích khác có thể trị giá bằng tiền phát sinh từ hợp đồng.

United Kinder System là đơn vị vận hành hệ thống mầm non song ngữ quốc tế United Kinder.

Sau gần hai thập kỷ phát triển, Ba Huân đã đi qua nhiều giai đoạn. Ở thời điểm hiện tại, thông báo bán nợ của BIDV đưa thêm một diễn biến đáng chú ý vào lịch sử ấy.