Phó Giáo sư trẻ nhất tỉnh là ‘chảo lửa túi mưa’ 28 tuổi nhận bằng Tiến sĩ, hiện là Phó Trưởng phòng của Đại học Việt Nam trong top 770 thế giới

Năm 2008, chàng trai trẻ Trần Quốc Quân rời quê hương Hà Tĩnh và mang theo khát vọng để chinh phục tri thức để nhập học tại Đại học Quốc gia Hà Nội, mở đầu cho hành trình hơn 17 năm gắn bó với mảnh đất Thủ đô.

Sau bốn năm rưỡi sau, anh tốt nghiệp thủ khoa ngành Cơ học Kỹ thuật của Trường Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội.

Thành tích xuất sắc ấy trở thành bệ phóng để anh tiếp tục theo đuổi con đường nghiên cứu khoa học, trở thành nghiên cứu sinh, được giữ lại trường làm giảng viên và bảo vệ thành công luận án tiến sĩ vào năm 2018 khi mới 28 tuổi.

Chia sẻ về lựa chọn gắn bó với ngành Cơ học Kỹ thuật, Phó Giáo sư trẻ nhất tỉnh Trần Quốc Quân cho biết niềm yêu thích đối với Toán học và các môn khoa học cơ bản đã được hình thành từ sớm.

Anh cho hay, đây là lĩnh vực vừa mang tính nền tảng, vừa có tính ứng dụng cao trong thực tiễn. Môi trường học thuật nghiêm túc cùng sự tận tâm của các thầy cô tại Trường Đại học Công nghệ đã giúp anh được tiếp cận nghiên cứu từ rất sớm và trở thành động lực để anh gắn bó với ngôi trường này cho đến hôm nay.

Ba tháng đắn đo cho quyết định thay đổi cuộc đời

Ít ai biết rằng, hành trình nghiên cứu của anh từng đứng trước một ngã rẽ đầy khó khăn. Sau khi tốt nghiệp thủ khoa, Trần Quốc Quân từng cân nhắc việc đầu quân cho doanh nghiệp để có thể tự lập về tài chính và giảm bớt gánh nặng cho gia đình.

Sinh ra trong một gia đình không mấy khá giả, anh luôn trăn trở khi chứng kiến nhiều bạn bè cùng trang lứa có công việc ổn định với mức thu nhập hấp dẫn.

Chính vì vậy, khi được PGS.TSKH Nguyễn Đình Đức động viên tiếp tục theo đuổi con đường nghiên cứu, anh đã phải mất trọn ba tháng suy nghĩ trước khi đưa ra quyết định theo diện chuyển tiếp nghiên cứu sinh.

Những năm đầu sau khi ra trường là quãng thời gian đầy thử thách. Vừa theo học tiến sĩ, anh vừa phải tự lo chi phí nghiên cứu, học tiếng Anh và đi dạy thêm để trang trải cuộc sống. Có thời điểm, thu nhập hạn chế khiến anh vẫn phải nhận sự hỗ trợ từ gia đình.

Khó khăn càng chồng chất khi bố anh bất ngờ lâm bệnh. Giữa Hà Nội rộng lớn, có những lúc anh tự hỏi liệu mình có nên tiếp tục theo đuổi giấc mơ nghiên cứu hay dừng lại để san sẻ gánh nặng với gia đình. Nhưng cuối cùng, niềm đam mê khoa học cùng sự động viên từ người thân, thầy cô, đồng nghiệp và sinh viên đã tiếp thêm động lực để anh kiên định với con đường đã lựa chọn từ năm 18 tuổi.

Xây dựng dấu ấn khoa học từ sự kiên trì

Từ những ngày tháng đầy thử thách ấy, Trần Quốc Quân từng bước khẳng định tên tuổi trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học. Anh vẫn nhớ như in cảm xúc khi bài báo quốc tế đầu tiên được công bố sau gần một năm miệt mài trong phòng thí nghiệm.

Một dấu mốc đáng nhớ khác là công trình được đăng tải trên tạp chí quốc tế Aerospace Science and Technology vào năm 2024 – tạp chí ISI Q1 thuộc nhóm 5% hàng đầu thế giới. Đây được xem là thành quả của nhiều năm theo đuổi bền bỉ hướng nghiên cứu mà anh và các cộng sự đã dày công xây dựng.

Đến nay, PGS.TS Trần Quốc Quân là tác giả và đồng tác giả của hơn 40 bài báo khoa học, trong đó có hơn 30 bài đăng trên các tạp chí quốc tế uy tín thuộc danh mục ISI, Scopus, đồng thời đã xuất bản một cuốn sách chuyên khảo.

Các nghiên cứu của anh tập trung vào vật liệu chức năng có cơ tính biến đổi, vật liệu composite, vật liệu auxetic và ứng dụng học máy trong tối ưu hóa kết cấu, dự đoán đặc tính cơ học của vật liệu mới.

Theo anh, khoa học không có con đường tắt. Thành quả nghiên cứu là kết quả của sự tích lũy lâu dài, của hàng nghìn giờ làm việc nghiêm túc, cùng nền tảng kiến thức vững chắc và tinh thần chủ động của người nghiên cứu.

Những “quả ngọt” của đam mê

Sự bền bỉ đã mang lại cho Trần Quốc Quân nhiều dấu ấn đáng tự hào. Năm 2016, anh được trao Giải thưởng Tài năng Cơ học trẻ Nguyễn Văn Đạo – giải thưởng danh giá nhất trong lĩnh vực Cơ học tại Việt Nam.

Đến năm 2020, anh tiếp tục được vinh danh trong danh sách Forbes Việt Nam 30 Under 30, quy tụ những gương mặt trẻ có thành tích nổi bật và đóng góp tích cực cho xã hội.

Chia sẻ về vinh dự này, anh cho biết bản thân rất bất ngờ khi được lựa chọn, đặc biệt khi đồng hành cùng nhiều gương mặt truyền cảm hứng như Huỳnh Như, Nguyễn Quang Hải hay Châu Bùi.

Năm 2025, ở tuổi 35, anh tiếp tục ghi thêm cột mốc đáng nhớ khi được công nhận chức danh phó giáo sư, trở thành phó giáo sư trẻ tuổi nhất quê Hà Tĩnh trong đợt xét duyệt năm đó.

Theo anh, đây không chỉ là sự ghi nhận cho quá trình học tập, nghiên cứu và giảng dạy trong nhiều năm qua mà còn là động lực để tiếp tục cống hiến cho khoa học và giáo dục.

Tiếp tục nuôi dưỡng đam mê nghiên cứu cho thế hệ trẻ

Hiện nay, PGS.TS Trần Quốc Quân tiếp tục công tác tại Trường Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội với vai trò giảng viên, nhà nghiên cứu, hướng dẫn sinh viên thực hiện đồ án tốt nghiệp, đồng hành cùng các học viên cao học và nghiên cứu sinh.

Bên cạnh việc triển khai các đề tài hợp tác với các nhà khoa học trong và ngoài nước, anh mong muốn xây dựng một nhóm nghiên cứu mạnh, tạo môi trường để những sinh viên đam mê khoa học có cơ hội phát triển và theo đuổi con đường nghiên cứu lâu dài.

Gửi gắm tới các bạn trẻ yêu thích nghiên cứu khoa học, PGS.TS Trần Quốc Quân nhắn nhủ rằng, đam mê là điểm khởi đầu, nhưng chính sự bền bỉ mới là điều đưa bạn đi xa.

Trong bối cảnh đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số phát triển mạnh mẽ, nhà khoa học trẻ tin rằng thế hệ các nhà nghiên cứu Việt Nam sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc mở ra những hướng đi mới, góp phần nâng cao vị thế của khoa học Việt Nam trên bản đồ thế giới.