Phó Thủ tướng: Doanh nghiệp mạnh thì nền kinh tế mạnh, doanh nghiệp phát triển thì đất nước phồn vinh

Phát biểu tại Lễ kỷ niệm Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10 và tôn vinh, trao danh hiệu “Doanh nhân Việt Nam tiêu biểu – Cúp Thánh Gióng” năm 2026, tổ chức ngày 11/10 tại Hà Nội, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc khẳng định doanh nghiệp là lực lượng nòng cốt của nền kinh tế, có vai trò quan trọng trong tạo việc làm, đóng góp ngân sách và nâng cao vị thế quốc gia.

“Doanh nghiệp mạnh thì nền kinh tế mạnh, doanh nghiệp phát triển thì đất nước phồn vinh”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Gỡ điểm nghẽn, giảm chi phí cho doanh nghiệp

Theo Phó Thủ tướng, cả nước hiện có gần 1,1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, đóng góp hơn 60% GDP, khoảng 55% tổng thu ngân sách nhà nước và tạo việc làm cho khoảng 17,6 triệu lao động.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, GDP tăng 9,01%, riêng quý III tăng 9,95% so với cùng kỳ; sản xuất công nghiệp tăng khoảng 12,3%; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt khoảng 888 tỷ USD. Cùng kỳ, gần 224.000 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động.

Phó Thủ tướng cho rằng, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào lợi thế chi phí thấp hay lao động giá rẻ mà phải nâng cao năng suất, chất lượng, năng lực quản trị, làm chủ công nghệ và từng bước tham gia những khâu có giá trị gia tăng cao hơn.

Bên cạnh nguồn lực phát triển, doanh nghiệp cũng cần một môi trường kinh doanh ổn định, minh bạch, có thể dự đoán, cùng chính sách nhất quán và bộ máy hành chính thực sự lắng nghe, kịp thời tháo gỡ khó khăn.

“Có những vướng mắc nhìn từ phía cơ quan quản lý có thể chỉ là một thủ tục, một quy định, nhưng với doanh nghiệp đó là chi phí, là cơ hội đầu tư, ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của cả một dự án, thậm chí của cả một doanh nghiệp”, Phó Thủ tướng chia sẻ.

Theo Phó Thủ tướng, Chính phủ đồng hành với doanh nghiệp trước hết phải thực sự lắng nghe; đã lắng nghe thì phải có trách nhiệm giải quyết trong thời gian sớm nhất, đã cam kết thì phải theo đến cùng và đo lường bằng kết quả cụ thể.

Thời gian qua, Chính phủ đã đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện đầu tư, kinh doanh và xử lý kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp.

Trong quý III/2026, có 202 kiến nghị doanh nghiệp được VCCI tổng hợp, chuyển đến các bộ, ngành, trong đó hơn 72% đã được xử lý dứt điểm. Đến ngày 30/9/2026, thời gian giải quyết thủ tục giảm 53%, chi phí tuân thủ giảm khoảng 55%, tương đương khoảng 23.000 tỷ đồng mỗi năm.

Trong 9 tháng đầu năm, các chính sách miễn, giảm, gia hạn một số khoản thuế, phí cũng hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh với quy mô khoảng 245.000 tỷ đồng.

Dù vậy, Phó Thủ tướng nhấn mạnh kết quả cải cách cần tiếp tục được củng cố bằng hành động quyết liệt và trách nhiệm rõ ràng.

“Tôi đề nghị các bộ, ngành, địa phương chuyển mạnh từ tiếp nhận và trả lời sang giải quyết và đo lường kết quả, xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm, thời hạn xử lý và kết quả đầu ra”, Phó Thủ tướng yêu cầu.

Các vướng mắc liên quan đến pháp luật, cơ chế, chính sách phải được rà soát, xử lý từ gốc, tránh tình trạng doanh nghiệp nhiều lần phản ánh cùng một vấn đề. Hiệu quả cải cách phải được đo bằng thời gian, chi phí thực tế doanh nghiệp tiết kiệm được và niềm tin của doanh nghiệp đối với cơ quan công quyền.

“Nhà nước không làm thay doanh nghiệp, nhưng phải kiến tạo môi trường thuận lợi nhất, minh bạch, bình đẳng và an toàn để doanh nghiệp yên tâm đầu tư, kinh doanh, đổi mới, phát triển”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Tạo điều kiện để doanh nghiệp lớn mạnh, vươn ra thế giới

Để khơi thông nguồn lực và cải thiện thực chất môi trường đầu tư, kinh doanh, Phó Thủ tướng nêu ba nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh và tháo gỡ các điểm nghẽn. Các cơ quan quản lý cần đổi mới tư duy, chuyển nhanh sang kiến tạo, phục vụ, lấy doanh nghiệp và người dân làm trung tâm, lấy kết quả thực chất làm thước đo.

Thứ hai, tạo điều kiện để doanh nghiệp lớn mạnh, nâng cao năng lực và tăng cường liên kết. Các bộ, ngành, địa phương cần tháo gỡ rào cản trong tiếp cận vốn, đất đai, hạ tầng, công nghệ, dữ liệu và nhân lực chất lượng cao; đồng thời phát triển đồng bộ các thị trường vốn, lao động, khoa học và công nghệ.

Phó Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu hình thành hệ sinh thái trong đó doanh nghiệp nhỏ có điều kiện trưởng thành, doanh nghiệp vừa có cơ hội lớn lên, doanh nghiệp lớn có năng lực dẫn dắt. Doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp FDI cần liên kết hiệu quả hơn để tạo thêm giá trị tại Việt Nam.

Thứ ba, tạo động lực để doanh nghiệp Việt Nam vươn ra khu vực và thế giới. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh phải trở thành động lực nâng cao năng suất, sức cạnh tranh.

Doanh nghiệp cần chuyển từ sử dụng sang từng bước làm chủ công nghệ, từ tham gia sang tiến lên những khâu có giá trị gia tăng cao và có khả năng dẫn dắt chuỗi giá trị. VCCI, các hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp cần tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào mạng lưới cung ứng trong nước và quốc tế.

Doanh nhân phải có khát vọng lớn hơn, năng lực mạnh hơn

Về phía cộng đồng doanh nghiệp, Phó Thủ tướng mong muốn đội ngũ doanh nhân tiếp tục phát huy bản lĩnh, trí tuệ, tinh thần tự lực, tự cường và trách nhiệm với đất nước, tập trung vào bốn yêu cầu.

Trước hết, doanh nhân phải có khát vọng lớn hơn, xây dựng doanh nghiệp và thương hiệu Việt có vị thế cao hơn; không chỉ chinh phục thị trường trong nước mà còn vươn ra quốc tế, không chỉ gia công mà từng bước thiết kế, sáng tạo và làm chủ sản phẩm.

Thứ hai, doanh nghiệp phải nâng cao năng lực thông qua đầu tư cho khoa học, công nghệ, quản trị hiện đại và con người. Theo Phó Thủ tướng, doanh nghiệp khó có năng suất cao nếu không đổi mới công nghệ, khó xây dựng thương hiệu toàn cầu nếu sản phẩm không đủ sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Thứ ba, doanh nhân phải đề cao trách nhiệm, thượng tôn pháp luật, cạnh tranh lành mạnh, xây dựng đạo đức và văn hóa kinh doanh; đồng thời chăm lo đời sống người lao động, bảo vệ môi trường và đóng góp cho cộng đồng.

Thành công của doanh nghiệp không chỉ được đo bằng doanh thu, lợi nhuận hay tài sản mà còn bằng việc làm tạo ra, năng lực người lao động được nâng cao và những giá trị đóng góp cho xã hội.

Thứ tư, doanh nghiệp cần tiên phong đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, chủ động nghiên cứu, ứng dụng, làm chủ công nghệ và phát triển mô hình kinh doanh mới. Đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, dữ liệu, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nhân lực chất lượng cao phải được coi là đầu tư cho tương lai.

Phó Thủ tướng kỳ vọng 100 doanh nhân tiêu biểu được vinh danh năm nay cùng những doanh nhân từng được vinh danh sẽ tiếp tục lan tỏa tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm; đồng thời tăng cường liên kết, tạo cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ và mở đường cho thế hệ doanh nhân trẻ.

“Giá trị cao nhất của một danh hiệu không chỉ nằm ở thời khắc được vinh danh mà nằm ở những giá trị mà người được vinh danh tiếp tục tạo ra sau đó ở từng doanh nghiệp”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.