Phó Thủ tướng: GDP 9 tháng tăng 9,01%, nhưng năng lực hấp thụ nguồn lực còn hạn chế

Kinh tế Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng cao

Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế mới lần thứ 4 năm 2026 chiều 3/10, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết kinh tế Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng cao trong bối cảnh tình hình thế giới diễn biến nhanh, phức tạp và khó lường.

GDP quý III ước tăng 9,95%, đưa mức tăng trưởng 9 tháng lên 9,01%. Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, các cân đối lớn được bảo đảm; sản xuất công nghiệp, đầu tư, xuất khẩu, thương mại và dịch vụ tiếp tục có chuyển biến tích cực.

Thu ngân sách nhà nước 9 tháng đạt khoảng 86,5% dự toán, tăng 12,1% so với cùng kỳ. FDI tiếp tục là điểm sáng khi vốn đăng ký đạt khoảng 50,36 tỷ USD, tăng 76,4%; vốn FDI thực hiện tăng 12,1% và đang bám sát mục tiêu cả năm.

Theo Phó Thủ tướng, những kết quả trên cho thấy sức chống chịu và khả năng thích ứng của nền kinh tế tiếp tục được củng cố. Cùng với đó, công tác hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ điểm nghẽn, xử lý các dự án tồn đọng và phát triển hạ tầng chiến lược tiếp tục được đẩy mạnh.

Trong 9 tháng, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã trình Quốc hội sửa đổi, bổ sung, ban hành mới 84 luật, nghị quyết; Chính phủ ban hành 823 văn bản quy phạm pháp luật. Thời gian thực hiện thủ tục hành chính giảm khoảng 53%, chi phí tuân thủ giảm khoảng 55%.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cho rằng vẫn cần thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế. Tăng trưởng 9 tháng tích cực nhưng mục tiêu cả năm vẫn là thách thức lớn khi thời gian còn lại không nhiều. Dư địa tăng trưởng vẫn còn, song để khai thác hiệu quả cần cách làm sáng tạo và phương thức tổ chức thực hiện quyết liệt, linh hoạt hơn.

Đáng chú ý, tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội 9 tháng đạt trên 3,11 triệu tỷ đồng, tăng 15,1%, nhưng quá trình chuyển hóa nguồn lực thành sản lượng và năng lực sản xuất thực tế còn chậm.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, nguồn lực cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã được bố trí, cơ chế cũng từng bước được khơi thông, nhưng chưa chuyển hóa tương xứng thành sản phẩm, năng suất và giá trị gia tăng.

Do đó, trong quý IV, cần khẩn trương tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục, mặt bằng, hạ tầng, năng lượng, dữ liệu và phối hợp thực hiện, bảo đảm các nguồn lực đã có sớm được đưa vào vận hành, tạo ra sản lượng, công suất và kết quả cụ thể.

“Không để tình trạng có vốn, có cơ chế nhưng chậm triển khai”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Doanh nghiệp nội địa vẫn cần thêm sức bật

Một vấn đề khác được Phó Thủ tướng lưu ý là sức bật của khu vực doanh nghiệp trong nước đã có nhiều chuyển biến nhưng vẫn còn khoảng cách so với yêu cầu.

Doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận vốn, đất đai, công nghệ, nhân lực và thị trường. Trong khi đó, sản xuất, xuất khẩu còn phụ thuộc đáng kể vào khu vực FDI và đầu vào nhập khẩu; liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với khu vực FDI, năng lực hấp thụ công nghệ và tỷ lệ giá trị gia tăng giữ lại trong nước chưa đáp ứng yêu cầu.

Theo Phó Thủ tướng, cần tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp duy trì hoạt động, mở rộng đầu tư, đổi mới công nghệ, tiếp cận thị trường và thúc đẩy các liên kết thực chất. Mục tiêu là nâng cao năng suất, sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam và tăng phần giá trị được giữ lại trong nước.

Sức bật giữa các địa phương cũng chưa đồng đều. Dù phân cấp, phân quyền đã mở thêm không gian phát triển, năng lực thực thi tại một số nơi chưa theo kịp yêu cầu. Áp lực trong quản lý đất đai, quy hoạch, đầu tư xây dựng và chuyển đổi số vẫn lớn.

Sau 9 tháng, 12/34 tỉnh, thành phố có mức tăng trưởng trên 10%. Phó Thủ tướng cho rằng trong quý IV, các địa phương cần chuyển mạnh từ ổn định, tổ chức sang nâng cao hiệu quả thực thi, chủ động tháo gỡ vướng mắc và phát huy không gian phát triển mới. Phân cấp, phân quyền cần gắn với phân bổ nguồn lực, nâng cao năng lực kiểm tra, giám sát, xác định rõ trách nhiệm và tăng cường liên kết vùng.

Tại diễn đàn, Phó Thủ tướng đề nghị tập trung vào ba nhóm vấn đề: nhận diện và tháo gỡ các điểm nghẽn trong phát triển; phát huy sức bật của địa phương và doanh nghiệp, khai thác hiệu quả không gian và động lực tăng trưởng mới; đồng thời huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực, đặc biệt là nguồn lực tài chính.

Theo Phó Thủ tướng, việc huy động nguồn lực cần vừa đáp ứng nhu cầu vốn cho đầu tư, sản xuất kinh doanh, vừa bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và an toàn tài chính, tiền tệ, qua đó tạo nền tảng cho tăng trưởng cao trong năm 2027 và giai đoạn đến năm 2030.

Phó Thủ tướng đề nghị các chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp đi sâu vào thực tiễn, chỉ rõ điểm nghẽn nằm ở quy định, khâu nào và nguyên nhân nào, đồng thời đề xuất các giải pháp cụ thể, khả thi, có địa chỉ thực hiện.

Chính phủ sẽ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu các kiến nghị, đồng thời tập trung tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, nâng cao hiệu quả phân cấp, phân quyền và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Những vấn đề thuộc thẩm quyền cấp nào phải được xử lý kịp thời ở cấp đó; những vấn đề vượt thẩm quyền cần chủ động tổng hợp, đề xuất phương án xử lý, tránh để nguồn lực bị ách tắc do chậm trễ trong tổ chức thực hiện.