Phong tỏa khẩn cấp, điều tra bình gốm chứa cổ vật 1.700 năm tuổi do một đầu bếp phát hiện

Một đầu bếp làm việc tại bệnh viện ở Anh đã vô tình phát hiện một chiếc bình gốm chứa 52.503 đồng tiền La Mã cổ, có niên đại khoảng 1.700 năm, trong lúc sử dụng máy dò kim loại trên một cánh đồng ở hạt Somerset.

Phát hiện được thực hiện bởi Dave Crisp và sau này được các chuyên gia xác định là Kho báu Frome (Frome Hoard). Theo nghiên cứu của nhà tiền tệ học Sam Moorhead thuộc Bảo tàng Anh (British Museum), đây là bộ sưu tập tiền xu lớn nhất từng được phát hiện trong một chiếc bình duy nhất tại Vương quốc Anh.

Không chỉ gây ấn tượng bởi số lượng hiện vật, vụ phát hiện còn được giới khoa học đánh giá rất cao vì Dave Crisp đã không tự đào lấy toàn bộ kho báu, mà đã phong tỏa giữ nguyên hiện trường để các nhà khảo cổ tiến hành khai quật theo đúng quy trình.

Nhờ đó, toàn bộ bối cảnh chôn giấu được bảo tồn, giúp các chuyên gia nghiên cứu không chỉ các đồng tiền mà còn cả cách kho báu được chôn cất.

Phát hiện tình cờ trên cánh đồng ở Somerset

Dave Crisp phát hiện kho báu trong một chuyến dò tìm kim loại thường lệ tại khu vực gần thị trấn Frome, thuộc hạt Somerset, phía Tây Nam nước Anh.

Vụ việc nhanh chóng được ghi nhận trong Portable Antiquities Scheme - chương trình quốc gia của Anh chuyên thống kê và nghiên cứu các hiện vật khảo cổ do người dân phát hiện. Chỉ trong thời gian ngắn, phát hiện này đã được xem là một trong những trường hợp quan trọng nhất từng được chương trình ghi nhận.

Thay vì tự lấy toàn bộ số tiền, Crisp quyết định giữ nguyên vị trí chiếc bình và báo cho các chuyên gia khảo cổ. Quyết định này đóng vai trò then chốt đối với giá trị khoa học của phát hiện, bởi quá trình khai quật có thể ghi nhận chính xác vị trí chiếc bình, cách các đồng tiền được sắp xếp cũng như toàn bộ bối cảnh khảo cổ của hố chôn.

Theo các tài liệu chính thức, số tiền này được đúc trong khoảng từ năm 253 sau Công nguyên đến cuối thế kỷ III, thời kỳ Đế chế La Mã đang trải qua nhiều biến động chính trị và tiền tệ.

"Kho báu" cũng nổi bật nhờ sự đa dạng của các đồng tiền. Theo hồ sơ tiếp nhận hiện vật, bộ sưu tập bao gồm tiền xu của 26 vị hoàng đế La Mã, cùng nhiều đồng tiền hiếm thuộc giai đoạn lịch sử phức tạp nhất của La Mã tại Anh.

Một trong những điểm đặc biệt nhất của kho báu là sự hiện diện của hơn 760 đồng tiền mang chân dung Carausius. Theo NHMF, đây là nhóm tiền Carausius lớn nhất từng được phát hiện trên thế giới, góp phần nâng tầm giá trị lịch sử của Kho báu Frome.

Nhờ đó, phát hiện này không chỉ đơn thuần là một kho tiền cổ, mà còn cung cấp nguồn tư liệu quý giá để nghiên cứu về lưu thông tiền tệ, chính trị cũng như tình hình của vùng Britannia trong giai đoạn cuối thế kỷ III.